Ukraina ułatwi badaczom rzezi wołyńskiej dostęp do archiwów. "Krok naprzód"

2999 odsłon

Zgody na kolejne ekshumacje ofiar rzezi wołyńskiej będą wydawane natychmiast - zapewnił szef ukraińskiego IPN, Ołeksandr Ałfiorow w rozmowie z Polskim Radiem. Wcześniej prezydent Ukrainy przekazał, że wydane zostaną dodatkowe zezwolenia na te prace.

Fot. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Szef ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej, Ołeksandr Ałfiorow, przypomniał w rozmowie z Polskim Radiem, że "według ukraińskiego prawa ekshumacje muszą być poprzedzone poszukiwaniami, zgodę na poszukiwania wydaje Ministerstwo Kultury, a zgodę na ekshumację wydaje komisja przy ukraińskim Instytucie Pamięci Narodowej".

Szef IPN Ukrainy: Zgody na ekshumacje natychmiastowe

Jak zaznaczył Ałfiorow, "po zakończeniu poszukiwań trzeba odczekać pewien czas, aby uzyskać zgodę na ekshumację". Dodał jednak, że "w obecnych warunkach komisja działa bardzo szybko i zgody na ekshumacje po zakończeniu prac poszukiwawczych wydawane będą praktycznie natychmiast".

Zobacz wideo W Kijowie protest przeciwko odwołaniu ministra obrony Fedorowa

W piątek (17.07) prezydent Ukrainy poinformował, że będą wydane znaczne liczby zezwoleń na poszukiwania i ekshumacje. "Wspólnie ze stroną polską musimy zapewnić większe możliwości prowadzenia takich działań" - dodał we wpisie na portalu społecznościowym.

Otwarte archiwa

Zełenski zapowiedział również w piątek (17 lipca), że zostaną otwarte wszystkie archiwa Służby Bezpieczeństwa Ukrainy oraz Służby Wywiadu Zagranicznego Ukrainy dotyczące tragicznych wydarzeń XX wieku na Wołyniu. Te jednak - jak komentowało część badaczy - były już wcześniej otwarte.

"Nie wiem, co miał na myśli prezydent Ukrainy, ponieważ archiwa służb specjalnych są już od 11 lat dostępne dla badaczy" - napisała Olga Popowycz, historyczka, ekspertka ds. relacji polsko-ukraińskich na Facebooku.

W rozmowie z "Wyborczą" osoby zajmujące się relacjami polsko-ukraińskimi nazwały tę zapowiedź mglistą. Więcej szczegółów zdradził w rozmowie z Polskim Radiem Ałfiorow. Ukraińskie archiwa sowieckiego NKWD z lat 1917-91, będące w gestii Służby Bezpieczeństwa Ukrainy, są otwarte dla badaczy od lipca 2016 r., jednak obecnie korzystanie z nich jest skomplikowane - mówił historyk.

Dlatego - jak tłumaczył - zapowiedź Zełenskiego dotyczy utworzenia bazy specjalnych indeksów, które pozwolą badaczom na samodzielne poszukiwania bez konieczności zwracania się do specjalistów archiwalnych, którzy dysponują zamkniętymi indeksami.

Historyk: Krok naprzód

Dr Leon Popek, historyk lubelskiego IPN badający zbrodnię wołyńską, przyznał w rozmowie z PAP, że polscy badacze faktycznie mieli utrudniony dostęp do ukraińskich archiwów i utworzenie takiej bazy byłoby krokiem naprzód. - W większości one były mało dostępne albo prawie niedostępne - podkreślił. - Mam nadzieję, że nie jest to jakieś jednorazowe ułatwienie oraz że polscy historycy będą mogli mieć większy dostęp do tych archiwów - dodał badacz.

Dr Popek zauważył też, że polski IPN od lat współpracuje ze stroną ukraińską w zakresie prac archiwalno-historycznych, czego efektem jest seria wydawnicza dotycząca losów obu krajów w latach 30. i 40. XX wieku. Jak wskazał, w jednym z tomów opublikowane zostały dokumenty związane z działalnością UPA na Wołyniu oraz na terenach Stanisławowa i Tarnopola. - Myślę, że mogą się pojawić nowe dokumenty, bo w Polsce też mamy takie sytuacje, np. kilka lat temu odnaleźliśmy zeszyty w Tarnobrzegu - przypomniał historyk.

Źródło: PAP

Dziękujemy za przeczytanie