Ten instytut był oczkiem w głowie Glińskiego. Niemal 40 mln zł pod lupą

2780 odsłon

Audyt Krajowej Administracji Skarbowej wykazał szereg nieprawidłowości w wydawaniu publicznych pieniędzy przez Instytut Dziedzictwa Myśli Narodowej - podaje Wirtualna Polska. Błędy dotyczyły w trzyletnim okresie łącznie ok. 40 mln zł.

MKiDN

Instytut Dziedzictwa Myśli Narodowej im. Romana Dmowskiego i Ignacego Jana Paderewskiego został powołany w 2020 r. za rządów Prawa i Sprawiedliwości przez ówczesnego ministra kultury Piotra Glińskiego. Celem instytutu miało być "prowadzenie studiów nad dziedzictwem myśli narodowej oraz chrześcijańsko-demokratycznej". - To jest pewna powinność i zadośćuczynienie wobec tego fragmentu polskiego dziedzictwa narodowego, który był szczególnie prześladowany i szczególnie zapomniany - tłumaczył wówczas Gliński.

"Instytut realizuje własne programy edukacyjne, stypendialne i dotacyjne, prowadzi działalność wydawniczą, dokumentacyjną, informacyjna oraz promocyjną. Organizuje konkursy, wystawy, spotkania dyskusyjne, koncerty, wykłady" - wskazywał przed sześcioma laty resort kultury.

Szefem instytutu został wtedy były senator PiS, historyk Jan Żaryn. Po wyborach parlamentarnych w 2023 r. zmieniono nazwę na Instytut Myśli Politycznej im. Gabriela Narutowicza, a nowym szefem instytucji został dr hab. Adam Leszczyński.

Zobacz wideo Tusk o ofiarach zbrodni wołyńskiej: Chcemy ocalić pamięć o każdej z nich

Nieprawidłowości w Instytucie Dziedzictwa Myśli Narodowej. Audyt KAS

Krajowa Administracja Skarbowa przeprowadziła audyt wydawania publicznych pieniędzy za lata 2020-2023. Jak informuje Wirtualna Polska, stwierdzone nieprawidłowości dotyczyły 94,09 procent wszystkich środków, czyli 39,7 mln zł z 42,2 mln zł.

Część nieprawidłowości dotyczyła planowanego utworzenia Muzeum Dziedzictwa Chrześcijańsko-Narodowego, które ostatecznie nie powstało. Instytut kupił jednak na ten cel nieruchomość za 17,6 mln zł i przeznaczył kolejne 10,8 mln zł na prace adaptacyjne. Jednak według KAS "planowana adaptacja do funkcji muzeum nie została zrealizowana", a "parteru i I piętra w ogóle nie przebudowano pod muzeum".

Wątpliwości audytorów wzbudził też zakup kolekcji pamiątek po Ignacym Janie Paderewskim, za który instytut zapłacił równowartość ok. 290 tys. zł. Oceniono, że część z nich ma "nikłą, wręcz zerową wartość artystyczną", a niektórych wręcz z Paderewskim nie można powiązać. To m.in. słynny fortepian, który, według ekspertów, wcale do polskiego premiera nie należał.

Ponadto instytut przeznaczył 6,1 mln zł na zakup nowej siedziby przy ul. Słowiczej. Instytucja korzystała z tego budynku przez ponad rok.

"Dziś, jak ustaliła WP, Słowicza jest wynajmowana, żeby nie stała pusta i nie niszczała. A sam Instytut wynajmuje kolejną, nową siedzibę: przy ul. Emilii Plater 28 w centrum Warszawy. Publiczne miliony wpompowano więc w budynek, który mu nie służy, a instytucja i tak płaci czynsz gdzie indziej" - podaje WP. Obecnie budynek przy ul. Słowiczej jest wynajmowany, a przychody są przeznaczane na cele Instytutu.

Jan Żaryn odmówił WP komentarza w tej sprawie.

Fundusz Patriotyczny. Ustalenia Najwyższej Izby Kontroli

W raporcie z 2024 r. Najwyższa Izba Kontroli wskazywała, że Instytut Dziedzictwa Myśli Narodowej w latach 2021-2023 rozdał w ramach Funduszu Patriotycznego ponad 460 organizacjom łącznie blisko 102 mln zł.

"Kontrola pokazała, że Instytut umożliwił poprawienie niektórych wniosków i to nawet po zakończeniu naborów, a dofinansowanie przyznawał także tym, których wnioski zawierały błędy formalne lub merytoryczne" - informowała NIK. Zdarzało się też, że "osoby oceniające wnioski były powiązane z organizacjami ubiegającymi się o wsparcie".

Najwyższa Izba Kontroli podała także, że "dyrektor Instytutu bez uzasadnienia przekazał 19 beneficjentom w sumie blisko 1,5 mln zł". W związku z ujawnionymi nieprawidłowościami NIK złożyła zawiadomienie do prokuratury.

Dziękujemy za przeczytanie