Wybór nowego RPO już w piątek. Kandydaci przedstawili swoje plany

W Sejmie odbyło się publiczne przesłuchanie kandydatów na urząd Rzecznika Praw Obywatelskich. Swoje wizje sprawowania tej funkcji zaprezentowali mec. Sylwia Gregorczyk-Abram oraz Adam Borowski. Wybór nowego rzecznika ma zostać przeprowadzony podczas piątkowego bloku głosowań.

Przesłuchanie publiczne kandydatów na RPO w Sejmie (fot. Tomasz Gzell / PAP)

• Sylwia Gregorczyk-Abram i Adam Borowski zaprezentowali swoje programy w Sejmie. Kandydaci ubiegają się o stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich. Głosowanie w tej sprawie zaplanowano na najbliższy piątek.

• Oboje kandydaci skrytykowali zbyt częste stosowanie tymczasowego aresztu przez polskie sądy. Na koniec stycznia br. w aresztach śledczych przebywały 7804 osoby. Liczba ta systematycznie rośnie.

• Sylwia Gregorczyk-Abram chce utworzenia nowych delegatur biura RPO, zwłaszcza we wschodniej części kraju. Obecnie w Polsce działają tylko trzy takie placówki regionalne, co ogranicza dostęp do urzędu.

Sylwia Gregorczyk-Abram została zgłoszona przez Koalicję Obywatelską oraz Lewicę. Z kolei kandydatem Prawa i Sprawiedliwości jest Adam Borowski. Podczas wtorkowego przesłuchania kandydaci odpowiadali na pytania strony społecznej oraz przedstawili swoje dotychczasowe doświadczenie.

Wizja urzędu według Sylwii Gregorczyk-Abram opiera się na dialogu i otwartości. Kandydatka podkreśliła, że chce, by biuro rzecznika wykraczało poza stolicę. Zwróciła uwagę, że obecnie w Polsce funkcjonują tylko trzy delegatury, a we wschodniej części kraju nie ma ani jednej. Zapowiedziała działania na rzecz zwiększenia dostępności instytucji.

Czytaj też: Były szef KRRiT w rękach CBA. Chodzi o akcję PFN „Sprawiedliwe sądy”

– Rzecznik Praw Obywatelskich nie jest kolejnym urzędem – wskazała mec. Sylwia Gregorczyk-Abram. – Jest dopełnieniem systemu ochrony praw człowieka. Jest po to, aby pomiędzy konstytucyjną obietnicą ochrony praw i wolności a doświadczeniem obywatela nie powstawała przepaść – dodała. Zadeklarowała również gotowość do bycia adwokatką wszystkich obywateli i obrony konstytucyjnych fundamentów państwa.

Adam Borowski uzasadnił swoją decyzję o ubieganiu się o urząd Rzecznika Praw Obywatelskich krytyczną oceną sytuacji w kraju. Przyznał, że arytmetyka sejmowa jest dla niego niekorzystna, jednak czuje obowiązek podjęcia tego wyzwania. Zwrócił uwagę na naruszenia praw człowieka, do których jego zdaniem dochodziło przez cały okres III RP.

– Postanowiłem kandydować, bo moja ojczyzna bezprawiem stoi – zaznaczył Adam Borowski. Odnosząc się do braku wykształcenia prawniczego, przypomniał, że przepisy nie stawiają takiego wymogu przed kandydatami. – Chcę powiedzieć, że nie trzeba mieć Kodeksu karnego w głowie. Wystarczy, że głowa jest w Kodeksie karnym – mówił. Dodał, że swoje doświadczenie w tym obszarze zdobywał w więzieniach w czasach PRL.

Gregorczyk-Abram i Borowski jednym głosem

Ważnym punktem przesłuchania była kwestia stosowania tymczasowego aresztu w Polsce. Oboje kandydaci wyrazili głębokie zaniepokojenie powszechnością tego środka zapobiegawczego.

Sylwia Gregorczyk-Abram przytoczyła szczegółowe dane statystyczne. Na koniec stycznia 2026 r. w aresztach śledczych przebywało 7804 tymczasowo aresztowanych obywateli. Wskazała, że liczba ta nieprzerwanie rośnie od 2016 r., a sądy akceptują aż 90 proc. wniosków składanych przez prokuraturę. Uznała to za kluczowy problem, którym pilnie musi zająć się nowy rzecznik.

[

Paraliż obrad Trybunału Konstytucyjnego. Sędziowie zerwali kworum](/news/kworum-w-tk-zerwane-czterech-sedziow-niewpuszczonych-do-gmachu)

[

Gdy krzywdzone jest dziecko, państwo często widzi za mało i reaguje za późno](/news/kiedy-panstwo-nie-chroni-dzieci-najwieksze-luki-w-polskim-systemie)

[

Zaatakował dziewczynki z Ukrainy w autobusie. Jest decyzja śledczych](/news/atak-na-ukrainki-w-autobusie-w-bielsku-bialej-kierowca-z-zarzutami)

Podobne stanowisko zajął Adam Borowski. Oświadczył, że sądy i prokuratorzy nadużywają tej instytucji. – One służą bardzo często do łamania ludzi, więc jestem zdecydowanie przeciwny stosowaniu aresztu w sytuacjach, kiedy nie jest to konieczne – podkreślił kandydat PiS.

Kim są Sylwia Gregorczyk-Abram i Adam Borowski?

Sylwia Gregorczyk-Abram jest adwokatką i wieloletnią obrończynią praw człowieka. Współtworzyła m.in. inicjatywę Wolne Sądy i Komitet Obrony Sprawiedliwości. W maju 2025 r. objęła przewodnictwo w komisji ds. wyjaśnienia mechanizmów represji wobec organizacji społeczeństwa obywatelskiego przy Ministerstwie Sprawiedliwości.

Czytaj też: Sylwia Gregorczyk-Abram o krok od urzędu RPO. W koalicji trwa liczenie szabel

Adam Borowski to znany działacz opozycji demokratycznej w czasach PRL, który był więziony i represjonowany przez ówczesne służby bezpieczeństwa. W 2006 r. prezydent Lech Kaczyński odznaczył go Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

Zgodnie z polskim prawem Rzecznika Praw Obywatelskich powołuje Sejm za zgodą Senatu. Decyzja zapada bezwzględną większością głosów. Nowy rzecznik zastąpi na stanowisku dotychczasowego urzędnika i będzie pełnił funkcję przez pięcioletnią kadencję.