Rewolucja w umowach cywilnoprawnych. Nowe przepisy dają PIP potężną broń, a w tle dymisja szefa Inspekcji
Anna Krzyżaniak — Koniec z wieloletnim oczekiwaniem na wyrok sądu. Od dzisiaj PIP może znacznie szybciej doprowadzić do przekształcenia kontraktów cywilnoprawnych na umowy o pracę. Dla pracodawców oznacza to większe ryzyko kontroli, ale także konieczność pilnego uporządkowania dokumentów, procedur
- Od 8 lipca 2026 r. inspektorzy pracy mogą samodzielnie, drogą decyzji administracyjnej, przekształcać umowy cywilnoprawne w stosunek pracy. Eliminuje to konieczność wytaczania wieloletnich procesów sądowych i diametralnie zwiększa ryzyko dla pracodawców stosujących tzw. „śmieciówki”.
- Choć odwołany szef PIP Marcin Stanecki zapowiadał rozsądne i ewolucyjne wdrażanie nowych przepisów, jego nagłe odejście budzi niepokój biznesu. Pracodawcy muszą liczyć się ze wzrostem liczby oraz intensywności kontroli, których kierunek jest obecnie trudny do przewidzenia.
- Aby uniknąć kar i zapłaty składek ZUS do pięciu lat wstecz, firmy muszą natychmiast zweryfikować treść umów oraz codzienną praktykę współpracy. Kluczowe jest oddzielenie zleceniobiorców od struktur etatowych, w tym zmiana kanałów komunikacji, adresów e-mail oraz procedur menedżerskich.
Od środy, 8 lipca 2026 r., obowiązują przepisy nowelizacji ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. To jedna z najważniejszych zmian w polskim prawie pracy ostatnich lat. Przyznaje Państwowej Inspekcji Pracy realną kontrolę nad tym, czy zawierane w firmach umowy cywilnoprawne nie ukrywają w istocie stosunku pracy. Dotychczas PIP miała wprawdzie prawo badać umowy cywilnoprawne pod kątem cech stosunku pracy, brakowało jej jednak realnych narzędzi do wyciągania z tych ustaleń konsekwencji.