23. edycja Festiwalu odbędzie się pod hasłem "Doliną Kamiennej do Wisły". Organizatorzy chcą, by wydarzenie było zaproszeniem do rozmowy o kulturze, pamięci i współczesności. Publiczność spotka się m.in. z tegorocznymi bohaterami edycji, laureatami nagród: Januszem Zaorskim i Robertem Więckiewiczem oraz z Wojciechem Smarzowskim, Kingą Dębską, prof. Jerzym Bralczykiem i Andrzejem Sewerynem.

Ostrowiec Świętokrzyski stanie się miejscem pokazów filmowych i spotkań z artystami, a Zamek Ćmielów jedną z głównych przestrzeni rozmów oraz finałowych akcentów wydarzenia. Sandomierz pozostaje punktem mocno związanym z historią festiwalu. W programie znajdą się także wydarzenia edukacyjne i działania skierowane do młodzieży.

Festiwal rusza w drogę

Festiwal Filmów-Spotkań NieZwykłych budował swoją rozpoznawalność na bliskim kontakcie widzów z twórcami. W tym roku ta idea dostanie nową skalę. 23. edycja wydarzenia odbędzie się w formule wędrującej i połączy trzy miejsca województwa świętokrzyskiego: Sandomierz, Ostrowiec Świętokrzyski oraz Zamek Ćmielów.

Fundacja Kultury i Sztuki TAKI JESTEM

Hasło "Doliną Kamiennej do Wisły" porządkuje tegoroczną opowieść o festiwal — i nie chodzi wyłącznie o zmianę mapy wydarzeń. Organizatorzy chcą wykorzystać nowe lokalizacje do stworzenia przestrzeni, w której kino spotyka się z rozmową, edukacją, literaturą i lokalną historią. Przełoży się to na dziesięć dni pokazów, spotkań autorskich, debat, koncertów i wydarzeń artystycznych.

Pomysłodawczynią i dyrektorką festiwalu jest Katarzyna Kubacka-Seweryn, która podkreśla, że wydarzenie ma być zaproszeniem do uważnego przeżywania kina i sztuki oraz wspólnego spędzania czasu podczas spotkań kulturalnych.

Spotkania, które zostają po seansie

W nazwie festiwalu od lat najważniejsze są dwa słowa: filmy i spotkania. W tym roku oba mają wybrzmieć szczególnie mocno. Seans nie kończy tu kontaktu z dziełem, lecz często dopiero go otwiera. Widzowie będą mogli usłyszeć, jak twórcy opowiadają o decyzjach artystycznych, o pracy z aktorami, o emocjach zapisanych w scenariuszu i o tematach, które kino potrafi wydobyć ostrzej niż publiczna debata.

Do udziału w wydarzeniu zaproszono twórców, których filmy i wystąpienia zwykle uruchamiają rozmowę daleko wykraczającą poza salę kinową. W programie znaleźli się m.in. Wojciech Smarzowski, Kinga Dębska, Marian Dziędziel, Anna Cieślak, Filip Marczewski, Franciszek Maśluszczak, prof. Jerzy Bralczyk i Andrzej Seweryn.

Fundacja Kultury i Sztuki TAKI JESTEM

Janusz Zaorski i Robert Więckiewicz z wyjątkowymi wyróżnieniami

Festiwal tradycyjnie uhonoruje też artystów szczególnie ważnych dla polskiej kultury. Tytuł Reżysera NieZwykłego 2026 otrzyma Janusz Zaorski, twórca filmów, które przez lata współtworzyły polską rozmowę o historii, pamięci i doświadczeniu społecznym. W programie przewidziano także wydarzenia związane z jego dorobkiem.

Aktor Niezwykły 2026 to Robert Więckiewicz. Artysta otrzyma również Kamień Optymizmu, a jednym z punktów programu będzie czytanie tekstu noblowskiego Olgi Tokarczuk w Zamku Ćmielów. Robert Więckiewicz wystąpi tam razem z Andrzejem Sewerynem.

Na jednej scenie spotkają się literatura, aktorstwo i żywe słowo. Publiczność dostanie doświadczenie skupione na głosie, sensie tekstu i obecności dwóch wybitnych aktorów.

Fundacja Kultury i Sztuki TAKI JESTEM

Wajda, Reymont i rozmowa z klasyką

Ważnym kontekstem 23. edycji będzie również Rok Andrzeja Wajdy. Podczas tegorocznej edycji wydarzenia będzie można zobaczyć też wyjątkową wystawę "Wajda. Werki Renata Pajchel". Autorką prezentowanych fotografii jest Renata Pajchel, jedna z najwybitniejszych polskich fotosistek, która przez 30 lat dokumentowała pracę Andrzeja Wajdy na planach jego najważniejszych filmów.

Jej fotografie nie pokazują gotowych kadrów filmowych, lecz to, co dzieje się pomiędzy ujęciami: skupienie reżysera, jego emocje, pracę ekipy i niepowtarzalną atmosferę rodzącego się filmu. To propozycja nie tylko dla miłośników twórczości Andrzeja Wajdy, ale dla wszystkich, którzy chcą zajrzeć za kulisy powstawania filmowych arcydzieł i zobaczyć kino z zupełnie innej perspektywy. W 2017 roku Renata Pajchel była gościem festiwalu i prezentowała na nim osobiście fotosy z planu "Ziemi obiecanej".

Fundacja Kultury i Sztuki TAKI JESTEM

W Ostrowcu Świętokrzyskim pokazany zostanie z kolei spektakl "Ziemia, ziemia" w reżyserii Doroty Kędzierzawskiej, inspirowany "Ziemią obiecaną" i "Chłopami" Władysława Reymonta. Wystąpią w nim Młodzi z Łodzi, wspierani przez Andrzeja Seweryna, Żanetę Łabudzką oraz Czesława Mozila.

Trzy miejsca, trzy rytmy, bo festiwal robi swoje od lat

Nowa formuła będzie miała kilka różnych energii. Sandomierz pozostaje miejscem szczególnie związanym z historią wydarzenia. To tutaj przez lata budowała się rozpoznawalność festiwalu i jego charakter, oparty na bezpośrednim kontakcie artystów z publicznością.

Ostrowiec Świętokrzyski wnosi do programu miejską dynamikę, pokazy filmowe i spotkania z twórcami. W ostrowieckiej "Etiudzie" widzowie zobaczą filmy z udziałem gości zaproszonych na festiwal, a w czasie Dni Ostrowca zaplanowano symboliczne połączenie trzech lokalizacji podczas wspólnego śpiewania piosenki "Niech żyje bal". Będzie to kontynuacja cyklicznego wydarzenia, które integruje festiwalową społeczność i przypomina refleksyjne, ale nie moralizatorskie teksty Wojciecha Młynarskiego i Agnieszki Osieckiej. Ten dzień ma dla festiwalu szczególne znaczenie także dlatego, że przypada w rocznicę urodzin Krzysztofa Kieślowskiego, a w 2021 27 czerwca został ogłoszony Dniem NieZwykłości. Głównym obiektem zainteresowania reżysera od pierwszego filmu był "człowiek postawiony wobec odwiecznych dążeń do wolności, równości, sprawiedliwości i poszukującym miłości, szczęścia, zrozumienia". Tak też organizatorzy festiwalu rozumieją swoją misję i z tą myślą przygotowują program.

Fundacja Kultury i Sztuki TAKI JESTEM

Zamek Ćmielów wprowadzi bardziej kameralny ton. To tam zaplanowano cykl "Przestrzenie pasji", rozmowę z Jolantą Kwaśniewską, spotkanie "Kochać teatr czy siebie w teatrze?" z udziałem Anny Cieślak i Mariana Dziędziela, "Rozmowy przy stole" z prof. Jerzym Bralczykiem, Lucyną Kirwil i Franciszkiem Maśluszczakiem. Zamkowa przestrzeń pozwala inaczej ustawić relację między gościem a publicznością. Przypomina bowiem miejsce rozmowy, do której można dołączyć bez poczucia dystansu. Jednym z finałowych akcentów w Zamku Ćmielów będzie koncert finałowy Kasi Kowalskiej zaplanowany na 3 lipca. Kino samochodowe zakończy festiwal w tanecznym rytmie "Greese".

Edukacja jako część programu

Festiwal Filmów-Spotkań NieZwykłych od początku wyrastał z przekonania, że kultura najlepiej działa wtedy, gdy jest przeżywana wspólnie. W tegorocznej edycji mocno wybrzmi także wątek edukacyjny. Organizatorzy zapowiadają działania dla szkół, spotkania z młodzieżą oraz programy, które mają oswajać młodych widzów z językiem kina.

Fundacja Kultury i Sztuki TAKI JESTEM

W programie pojawią się również produkcje młodych twórców, w tym debiuty i filmy studentów szkół filmowych. To dobry kontrapunkt dla spotkań z uznanymi artystami. Obok nazwisk, które publiczność zna od lat, pojawią się głosy dopiero szukające własnego języka. Taka konfrontacja pokoleń może być jedną z ciekawszych wartości tegorocznej edycji.

Dialog wpisany w lokalność

Wędrująca formuła festiwalu nie oznacza tylko zmiany organizacyjnej. To także próba zbudowania wydarzenia razem z lokalnymi instytucjami, mieszkańcami i publicznością, która na co dzień żyje poza największymi ośrodkami kultury.

W programie zaplanowano także debatę i spotkanie z przedstawicielami miast partnerskich Ostrowca Świętokrzyskiego. Organizatorzy nie ukrywają, że w przyszłości festiwal będzie rozwijał się w stronę współpracy międzynarodowej. Na razie najważniejsze jest jednak to, co wydarzy się między Sandomierzem, Ostrowcem i Ćmielowem. To właśnie tam ma powstać wspólna przestrzeń kultury, w której publiczność jest pełnoprawną częścią programu.

Kultura zostawia przestrzeń na rozmowę

Tegoroczna edycja Festiwalu Filmów-Spotkań NieZwykłych zapowiada się jako wydarzenie z wyraźnie określonym charakterem. Z jednej strony ma bogaty program i rozpoznawalnych gości. Z drugiej opiera się na idei, która wydaje się dziś szczególnie potrzebna. Mówi bowiem o tym, że kultura może być czasem wspólnym. O jej finansowaniu i mecenacie kultury, bez których podobne wydarzenia nie mają szansy się odbyć, będą rozmawiali 3 lipca, w Dniu Mecenasa Kultury m.in. Małgorzata Kidawa-Błońska, Robert Piaskowski, Michał Rusinek.

Fundacja Kultury i Sztuki TAKI JESTEM

Od 26 czerwca do 4 lipca Sandomierz, Ostrowiec Świętokrzyski i Zamek Ćmielów staną się miejscami, w których film-spotkanie będzie prowadził do kolejnych rozmów. O teatrze, literaturze, języku, pamięci i odpowiedzialności twórców. O tym, jak klasyka wraca do współczesności i jak młodzi widzowie uczą się patrzeć na kino własnym głosem.