Szamotulanie oddali hołd ofiarom zbrodni wołyńskiej
W przeddzień 83. rocznicy „krwawej niedzieli” przedstawiciele Wielkopolskiego Stowarzyszenia Pamięci Armii Krajowej – Koło w Szamotułach uczestniczyli w poznańskich uroczystościach poświęconych pamięci ofiar ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów na obywatelach II Rzeczypospolitej.
Obchody odbyły się 10 lipca w kościele oo. Dominikanów w Poznaniu. Szamotulskie koło WSPAK reprezentował jego opiekun Piotr Gotowy . W uroczystości uczestniczyli również przedstawiciele Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Wielkopolska, na czele z prezesem Henrykiem Józefowskim , a także Zygmunt Sługocki , były dyrektor Zespołu Szkół nr 2 w Szamotułach.
Obecni byli ponadto przedstawiciele administracji rządowej, władz samorządowych województwa wielkopolskiego i miasta Poznania oraz reprezentanci organizacji społecznych i środowisk kresowych.
Modlitwa za ofiary i o pokój
Centralnym punktem obchodów była msza święta odprawiona w południe w intencji ofiar Zbrodni Wołyńskiej oraz pokoju w Ukrainie. Po nabożeństwie uczestnicy przeszli do krużganków klasztoru, gdzie znajduje się odsłonięta w 2018 roku tablica upamiętniająca zamordowanych mieszkańców Wołynia i Małopolski Wschodniej.
Pod tablicą złożono wiązanki kwiatów. Szczególnym elementem tegorocznej uroczystości był „żywy łańcuch świateł pamięci”. Osoby pochodzące z Kresów lub mające wśród ofiar swoich bliskich mogły zapalić znicz przypisany do konkretnej wsi, kolonii albo osady.
W ten sposób upamiętniono nie tylko ogólną liczbę zamordowanych, ale również nazwy miejscowości i indywidualne historie rodzin, które przez dziesięciolecia pozostawały obecne przede wszystkim w pamięci ich potomków.
– Chcemy ocalić od zapomnienia konkretne wsie, kolonie i osady oraz związane z nimi historie polskich rodzin – podkreślali organizatorzy wydarzenia.
Do udziału zaproszono również osoby niemające rodzinnych korzeni kresowych, ale pragnące swoją obecnością wyrazić szacunek dla ofiar.
Organizatorem obchodów był poznański Oddział Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich, kierowany przez prezes Katarzynę Kwinecką . Uroczystość zorganizowano we współpracy z Urzędem Marszałkowskim Województwa Wielkopolskiego.
Program obejmował także spotkanie z Adamem Baranieckim i Konradem Zaleskim, uczestniczącymi w pracach ekshumacyjnych, połączone z prezentacją materiału filmowego.
Apogeum zbrodni
„Krwawa niedziela” jest określeniem skoordynowanych ataków przeprowadzonych 11 lipca 1943 roku przez oddziały Ukraińskiej Powstańczej Armii. Według Instytutu Pamięci Narodowej tego dnia zaatakowano około 100 polskich miejscowości, przede wszystkim w powiatach włodzimierskim, horochowskim i kowelskim. Napady często przeprowadzano w czasie niedzielnych nabożeństw, kiedy mieszkańcy gromadzili się w kościołach. Do zbrodni doszło między innymi w Porycku, Kisielinie, Chrynowie i Zabłotcach.
Było to apogeum prowadzonej przez Organizację Ukraińskich Nacjonalistów i Ukraińską Powstańczą Armię akcji wymierzonej w polską ludność Wołynia, Galicji Wschodniej oraz części Lubelszczyzny i Polesia. Najnowsze publikacje IPN wskazują, że w latach 1939–1947 z rąk ukraińskich nacjonalistów mogło zginąć ponad 120 tysięcy Polaków, choć nazwiska wielu ofiar nadal nie zostały ustalone.
Ofiarami byli również Ukraińcy, którzy sprzeciwiali się mordom, ostrzegali polskich sąsiadów albo udzielali im schronienia. Ich historie przypominają, że nawet w warunkach terroru zdarzały się akty odwagi i solidarności.
Polskie oddziały podejmowały działania obronne i odwetowe, w których ginęła także ukraińska ludność cywilna. IPN szacuje liczbę ukraińskich ofiar polskich akcji odwetowych na około 10 tysięcy. Historycy podkreślają jednak różnice pomiędzy tymi działaniami a planową, masową eksterminacją polskiej ludności prowadzoną przez struktury OUN-B i UPA.
Państwowy dzień pamięci
Od 2025 roku 11 lipca jest na mocy ustawy obchodzony jako Narodowy Dzień Pamięci o Polakach – Ofiarach Ludobójstwa dokonanego przez OUN i UPA na ziemiach wschodnich II Rzeczypospolitej Polskiej . Ustawa zastąpiła wcześniejsze upamiętnienie ustanowione uchwałą Sejmu w 2016 roku.
Dla szamotulskiego koła WSPAK udział w poznańskich obchodach był kolejnym działaniem wpisującym się w misję stowarzyszenia: podtrzymywanie pamięci historycznej, oddawanie hołdu ofiarom oraz przekazywanie wiedzy kolejnym pokoleniom.
Obecność przedstawicieli Szamotuł miała również wymiar lokalny. Pokazała, że pamięć o Kresach i ich mieszkańcach nie ogranicza się do rodzin bezpośrednio dotkniętych tragedią. Jest częścią wspólnego dziedzictwa i zobowiązaniem do zachowania imion ofiar, nazw nieistniejących już miejscowości oraz świadectw ludzi, którzy utracili rodzinne domy.
Pamięć o Zbrodni Wołyńskiej pozostaje nie tylko obowiązkiem wobec zamordowanych, ale również przestrogą przed nacjonalizmem, nienawiścią i odczłowieczeniem drugiego człowieka.
Piotr Gotowy – opiekun szamotulskiego koła WSPAK
bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .image_browser_images_conteiner_0 * { -moz-box-sizing: border-box; box-sizing: border-box; } #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .image_browser_images_conteiner_0{ background-color: rgba(245, 245, 245, 0.90); text-align: center; width: 100%; border-style: none; border-width: 2px; border-color: #F7F7F7; padding: 4px; border-radius: 0; position:relative; } #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .image_browser_images_0 { display: inline-block; -moz-box-sizing: border-box; box-sizing: border-box; font-size: 0; text-align: center; max-width: 100%; width: 100%; } #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .image_browser_image_buttons_conteiner_0 { text-align: center; } #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .image_browser_image_buttons_0 { display: inline-block; width:100%; } #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .bwg_image_browser_image_0 { background-color: rgba(235, 235, 235, 0.80); text-align: center; display: inline-block; vertical-align: middle; margin: 2px auto; padding: 4px; border-radius: 0; border: 1px none #F5F5F5; box-shadow: ; max-width: 800px; width: 100%; /z-index: 100;/ position: relative; } #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .bwg_image_alt_0{ display: table; width: 100%; font-size: 15px; font-family: Ubuntu; color: #000000; text-align:center; padding-left: 8px; word-break: break-word; } #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .bwg_image_browser_img_0 { padding: 0 !important; max-width: 100% !important; height: inherit !important; width: 100%; } @media only screen and (max-width : 320px) { #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .displaying-num_0 { display: none; } #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .bwg_image_alt_0 { font-size: 10px !important; } #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .bwg_watermark_text_0, #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .bwg_watermark_text_0:hover { font-size: 10px !important; text-decoration: none; margin: 4px; font-family: Arial; color: ##FFFFFF !important; opacity: 0.30; text-decoration: none; position: relative; z-index: 10141; } #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .bwg_image_browser_image_description_0 { color: #000000; display: table; width: 100%; text-align: left; font-size: 8px !important; font-family: Ubuntu; padding: 8px 8px 8px 8px; /word-break: break-all;/ border-style: none; background-color: #EBEBEB; border-radius: 0; border-width: 1px; } #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .tablenav-pages_0 a { font-size: 10px !important; } } #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .bwg_image_browser_image_desp_0 { display: table; clear: both; text-align: center; padding: 0px 5px 0px 5px; width: 100%; } #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .bwg_image_browser_image_description_0 { color: #000000; display: table; width: 100%; text-align: left; font-size: 15px; font-family: Ubuntu; padding: 8px 8px 8px 8px; word-break: break-word; border-style: none; background-color: #EBEBEB; border-radius: 0; border-width: 1px; } #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .bwg_image_browser_image_alt_0 { display:table; clear: both; text-align: center; padding: 8px; width: 100%; } /watermark/ #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .bwg_watermark_text_0, #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .bwg_watermark_text_0:hover { text-decoration: none; margin: 4px; font-size: 20px; font-family: Arial; color: ##FFFFFF !important; opacity: 0.30; position: relative; z-index: 10141; } #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .bwg_image_browser_image_contain_0{ position: absolute; text-align: center; vertical-align: middle; width: 100%; height: 100%; cursor: pointer; } #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .bwg_image_browser_watermark_contain_0{ display: table; vertical-align: middle; width: 100%; height: 100%; } #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .bwg_image_browser_watermark_cont_0{ display: table-cell; text-align: ; position: relative; vertical-align: ; } #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .bwg_image_browser_watermark_0{ display: inline-block; overflow: hidden; position: relative; vertical-align: middle; z-index: 10140; width: 600px; max-width: 75%; margin: 10px 10px 10px 10px ; } #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .bwg_image_browser_watermark_text_0{ display: inline-block; overflow: hidden; position: relative; vertical-align: middle; z-index: 10140; margin: 10px 10px 10px 10px; } #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .bwg_image_browser_watermark_img_0{ max-width: 100%; opacity: 0.30; position: relative; z-index: 10141; } #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .bwg_none_selectable { -webkit-touch-callout: none; -webkit-user-select: none; -khtml-user-select: none; -moz-user-select: none; -ms-user-select: none; user-select: none; ecoration: none; } #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .bwg_gal_title_0 { background-color: rgba(0, 0, 0, 0); color: #323A45; display: block; font-family: Ubuntu; font-size: 16px; font-weight: bold; padding: 2px; text-shadow: 0px 0px 0px #888888; text-align: center; } #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .bwg_gal_title_0 { display: block; padding: 2px; background-color: rgba(0, 0, 0, 0); line-height: 20px; font-family: Ubuntu; font-size: 16px; font-weight: bold; color: #323A45; text-shadow: 0px 0px 0px #888888; text-align: center; } #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .bwg_gal_description_0 { margin: 20px 0; word-break: break-word; text-align: justify; font-size: 13px; font-weight: unset; } Fot. Piotr Gotowy - WSPAK /pagination styles/ #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .tablenav-pages_0 { text-align: center; font-size: 12px; font-family: Ubuntu; font-weight: bold; color: #666666; margin: 6px 0 4px; display: block; } @media only screen and (max-width : 320px) { #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .displaying-num_0 { display: none; } } #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .displaying-num_0 { font-size: 12px; font-family: Ubuntu; font-weight: bold; color: #666666; margin-right: 10px; vertical-align: middle; } #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .paging-input_0 { font-size: 12px; font-family: Ubuntu; font-weight: bold; color: #666666; vertical-align: middle; } #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .tablenav-pages_0 a.disabled, #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .tablenav-pages_0 a.disabled:hover, #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .tablenav-pages_0 a.disabled:focus, #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .tablenav-pages_0 input.bwg_current_page { cursor: default; color: rgba(102, 102, 102, 0.5); } #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .tablenav-pages_0 a, #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .tablenav-pages_0 input.bwg_current_page { cursor: pointer; text-align: center; font-size: 12px; font-family: Ubuntu; font-weight: bold; color: #666666; text-decoration: none; padding: 3px 6px; margin: 0; border-radius: 0; border-style: solid; border-width: 1px; border-color: #E3E3E3; background-color: rgba(255, 255, 255, 1.00); box-shadow: 0; transition: all 0.3s ease 0s;-webkit-transition: all 0.3s ease 0s; } #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .tablenav-pages_0 a.next-page:hover, #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .tablenav-pages_0 a.prev-page:hover { color: #000000; } #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .tablenav-pages_0 .first-page, #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .tablenav-pages_0 .last-page { padding: 0% 7%; } #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .tablenav-pages_0 .next-page { margin: 0% 4% 0% 0%; } #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .tablenav-pages_0 .prev-page { margin: 0% 0% 0% 4%; } #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .tablenav-pages_0 a { font-size: 15px !important; padding: 0% 7% !important; border-style: none !important; border-width: 1px; border-color: #E3E3E3; background-color: #FFFFFF; opacity: 1.00; transition: all 0.3s ease 0s;-webkit-transition: all 0.3s ease 0s; } .bwg_image_browser#bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .tablenav-pages_0 a { padding: 0% 11% !important; } #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .tablenav-pages_0 { background-color: rgba(245, 245, 245, 0.90); margin-top: 0; } .bwg_image_browser .pagination-links_0 { white-space: nowrap; } @media screen and (max-width: 465px) { .bwg_image_browser#bwg_container1_0 #bwg_container2_0 .tablenav-pages_0 a { padding: 0% 5% !important; font-size: 13px; } } « ‹ z 9 › » if( jQuery('.bwg_nav_cont_0').length > 1 ) { jQuery('.bwg_nav_cont_0').first().remove() } function spider_page_0(cur, x, y, load_more) { if (typeof load_more == "undefined") { var load_more = false; } if (jQuery(cur).hasClass('disabled')) { return false; } var items_county_0 = 9; switch (y) { case 1: if (x >= items_county_0) { document.getElementById('page_number_0').value = items_county_0; } else { document.getElementById('page_number_0').value = x + 1; } break; case 2: document.getElementById('page_number_0').value = items_county_0; break; case -1: if (x == 1) { document.getElementById('page_number_0').value = 1; } else { document.getElementById('page_number_0').value = x - 1; } break; case -2: document.getElementById('page_number_0').value = 1; break; case 0: document.getElementById('page_number_0').value = x; break; default: document.getElementById('page_number_0').value = 1; } bwg_ajax('gal_front_form_0', '0', 'bwg_image_browser_0', '0', '', 'gallery', 0, '', '', load_more, '', 1); } /* Change page on input enter. */ function bwg_change_page_0( e, that ) { if ( e.key == 'Enter' ) { var to_page = parseInt(jQuery(that).val()); var pages_count = jQuery(that).parents(".pagination-links").data("pages-count"); var current_url_param = jQuery(that).attr('data-url-info'); if (to_page > pages_count) { to_page = 1; } var url= new URL(window.parent.location); var searchParams = new URLSearchParams(url.search); if(searchParams != ""){ var get_page_number = searchParams.get(current_url_param); searchParams.set(current_url_param, to_page); var new_url = searchParams.toString(); } else { var new_url = current_url_param + "=" + to_page; } window.location.replace("?" + new_url); return false; } return true; } jQuery('.bwg_load_btn_0').on('click', function () { spider_page_0(this, 1, 1, true); return false; }); #bwg_container1_0 #bwg_container2_0 #spider_popup_overlay_0 { background-color: #EEEEEE; opacity: 0.60; } if (document.readyState === 'complete') { if( typeof bwg_main_ready == 'function' ) { if ( jQuery("#bwg_container1_0").height() ) { bwg_main_ready(jQuery("#bwg_container1_0")); } } } else { document.addEventListener('DOMContentLoaded', function() { if( typeof bwg_main_ready == 'function' ) { if ( jQuery("#bwg_container1_0").height() ) { bwg_main_ready(jQuery("#bwg_container1_0")); } } }); } Artykuł Szamotulanie oddali hołd ofiarom zbrodni wołyńskiej pochodzi z serwisu eSzamotuly.pl .
Źródło: eSzamotuly.pl