Narodowy Dzień Pamięci Polaków – Ofiar Ludobójstwa na Wołyniu
Fot. W. Chromy 11 lipca obchodzony jest Narodowy Dzień Pamięci Polaków – Ofiar Ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów na obywatelach II Rzeczypospolitej Polskiej, mieszkających na Kresach Wschodnich. Data ta przypada na rocznicę tzw. krwawej niedzieli na Wołyniu, mającej miejsce 11 lipca 1943 r. Oddziały UPA przeprowadziły tam skoordynowane i brutalne uderzenie na zamieszkane przez polską ludność wioski, w tym na Polaków modlących się na niedzielnych mszach. Świadkiem Rzezi na Wołyniu był m. in. Paweł Jans , do końca wojny mieszkaniec Równego, w ostatnich latach życia osiadły w Młynowie koło Mrągowa. Jego wspomnienia na temat tamtych wydarzeń nie zbladły z biegiem lat, a okrutne sposoby morderstw dokonywanych przez Ukraińców nadal mrożą krew w żyłach. Pod koniec maja 1943 roku w miejscowości Moczulanka nad Słuczą zginęli m.in. dziadkowie Zdzisława Świderskiego z Olsztynka. Tego dnia w Moczulance zginęło także siedmioro innych Polaków. Według świadków ciała niektórych z nich były bestialsko okaleczone. Choć ich miejsce pochówku nie jest znane, w 1997 roku Zdzisław Świderski wraz ojcem postawili w Moczulance symboliczny nagrobek. Skrajny ukraiński nacjonalizm, dążenie do utworzenia niezależnego, jednolitego etnicznie państwa, celowe podsycanie nienawiści przez sowiecką Rosję i hitlerowskie Niemcy. W tych zjawiskach polscy badacze upatrują bezpośredniego podłoża Zbrodni Wołyńskiej. Olsztyński historyk Sebastian Nowakowski dodał, że polsko-ukraiński konflikt trwał przez całe 20-lecie międzywojenne. Już od jesieni 1919 roku mamy walki o Lwów, później przegrana Ukraińskiej Republiki Ludowej, zabranie terytorium przez Rosję bolszewicką. Niestety za ten stan rzeczy duża część społeczeństwa ukraińskiego obarczała winą władzę Rzeczypospolitej. Czasami przybierało to bardzo dramatyczne formy, m.in. podpalania budynków, ataków fizycznych na funkcjonariuszy administracji państwowej i policji, zrywania flag itp. Działo się to przez cały okres II Rzeczypospolitej – wyjaśnił. Jednym z kluczowych momentów było zabójstwo ministra spraw wewnętrznych Bronisława Pierackiego, dokonane 15 czerwca 1934 roku w Warszawie przez członka Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów Hryhorija Maciejko. W konsekwencji władze sanacyjne utworzyły obóz dla więźniów politycznych w Berezie Kartuskiej. Przeprowadzono też szeroko zakrojone aresztowania kierownictwa i członków OUN w całym kraju. Ponadto w latach 1937-39 wyburzono ponad sto ukraińskich obiektów sakralnych. W żaden sposób nie usprawiedliwia to jednak zbrodni, jakiej na Polakach dokonali ukraińscy nacjonaliści w latach II wojny światowej, jak twierdził Sebastian Nowakowski, przypominając, że w wyniku rzezi zginęło około 100 tysięcy naszych rodaków. Święto zostało ustanowione, aby oddać hołd ofiarom oraz zachować pamięć o jednym z najtragiczniejszych rozdziałów historii Polski. Tegoroczne obchody są również okazją do refleksji nad znaczeniem prawdy historycznej, pamięci i pojednania między narodami. Posłuchaj wypowiedzi P. Jans Z. Świderski S. Nowakowski Posłuchaj archiwalnych audycji Mirosława Sochackiego Polska samoobrona na Wołyniu Rzeź na Wołyniu Autor: M. Sochacki Redakcja: P. Grzymska The post Narodowy Dzień Pamięci Polaków – Ofiar Ludobójstwa na Wołyniu appeared first on Radio Olsztyn .