Rozłam u redemptorystów. Zakon odcina się od wspólnoty, która planuje święcenia biskupa bez zgody Rzymu
Zgromadzenie Najświętszego Odkupiciela (CSsR) publicznie odcięło się od sedewakantystycznej wspólnoty Synowie Najświętszego Odkupiciela (FSsR) z powodu planowanej na 25 lipca konsekracji biskupiej ich założyciela, ks. Michaela Mary’ego, która ma odbyć się bez zgody papieskiej. Ten krok stanowi poważny rozłam i odrzucenie autorytetu Rzymu w Kościele Katolickim.
Zgromadzenie Najświętszego Odkupiciela (CSsR) opublikowało oświadczenie, w którym stanowczo odcina się od sedewakantystycznej wspólnoty Synowie Najświętszego Odkupiciela (FSsR), mającej siedzibę na wyspie Papa Stronsay w archipelagu Orkadów. Dokument został wydany w związku z planowaną na 25 lipca konsekracją biskupią założyciela wspólnoty, ks. Michaela Mary’ego, która ma się odbyć bez mandatu papieskiego.
W oświadczeniu opublikowanym 7 lipca w Rzymie przełożony generalny redemptorystów, o. Rogério Gomes CSsR, podkreślił, że „Synowie Najświętszego Odkupiciela (FSsR) nigdy nie byli częścią Zgromadzenia Najświętszego Odkupiciela (CSsR), ani też nigdy nie byli prawnie powiązani z Zarządem Generalnym Redemptorystów”.
Jak zaznaczył, w mediach społecznościowych oraz innych publikacjach pojawiły się nieścisłe informacje, błędnie utożsamiające globalne zgromadzenie redemptorystów ze wspólnotą założoną przez ks. Michaela Mary’ego. Według o. Gomesa „fałszywe, niedokładne i pozbawione podstaw historycznych doniesienia” wywołały zamieszanie poprzez niewłaściwe łączenie Zgromadzenia Najświętszego Odkupiciela z grupami, które nie należą do jego struktury kanonicznej. Z tego względu zgromadzenie uznało za konieczne wyjaśnienie historycznych i kanonicznych różnic między obiema wspólnotami.
Istotnym elementem oświadczenia jest przypomnienie, że określenie „Redemptoryści Zaalpejscy” ma autentyczne znaczenie historyczne i nawiązuje do działalności św. Klemensa Marii Hofbauera, który na przełomie XVIII i XIX wieku rozszerzał działalność redemptorystów poza Alpy. Jak przypomniał o. Gomes, święty ten przez całe życie pozostał wierny zgromadzeniu i Kościołowi, a jego działalność została później dowartościowana kanonizacją.
Obecna wspólnota używająca tej nazwy powstała natomiast dopiero w 1988 roku po odejściu od redemptorystów. Początkowo była związana z Bractwem św. Piusa X, a później przyjęła nazwę Synowie Najświętszego Odkupiciela.
Choć wspólnota weszła w pełną komunię ze Stolicą Apostolską w 2008 roku, a w 2012 roku została erygowana jako diecezjalny instytut zakonny w diecezji Aberdeen, o. Gomes podkreślił, że nigdy nie stała się częścią Zgromadzenia Najświętszego Odkupiciela. Obie wspólnoty pozostawały odrębnymi podmiotami prawnymi, mimo podobnej duchowości i wspólnego historycznego dziedzictwa.
W oświadczeniu odniesiono się również do pogarszających się w ostatnich latach relacji FSsR z władzami kościelnymi. Nie wchodząc w szczegóły poszczególnych sporów, przełożony generalny wskazał na „nowe napięcia doktrynalne i kościelne”, wynikające z krytyki Soboru Watykańskiego II oraz papieży okresu posoborowego. Jak zaznaczył, poglądy te nie reprezentują stanowiska redemptorystów i są przedmiotem oceny właściwych władz kościelnych.
O. Gomes podkreślił również, że redemptoryści posługujący w Szkocji pozostają w pełnej komunii z Kościołem katolickim, papieżem oraz Zarządem Generalnym zgromadzenia. Przyjmują autentyczne nauczanie Kościoła, uznają autorytet Soboru Watykańskiego II i pełnią swoją misję zgodnie z konstytucjami zakonnymi oraz prawem kanonicznym.
Na zakończenie przełożony generalny zaapelował o wyraźne odróżnianie redemptorystów od Synów Najświętszego Odkupiciela. Ostrzegł, że brak wiedzy historycznej i kanonicznej oraz szybkie rozpowszechnianie informacji w mediach społecznościowych sprzyjają powstawaniu nieporozumień. Wezwał także do weryfikowania źródeł i unikania rozpowszechniania nieprawdziwych informacji, które mogą szkodzić prawdzie historycznej, jedności Kościoła i misji redemptorystów.
Oświadczenie ukazało się na kilka tygodni przed planowaną konsekracją biskupią ks. Michaela Mary’ego, której ma przewodniczyć biskup Pierre Roy – były kapłan Bractwa św. Piusa X, obecnie związany z ruchem sedewakantystycznym. Uroczystość ma odbyć się w klasztorze FSsR na należącej do archipelagu Orkadów wyspie Papa Stronsay.
Zapowiadając konsekrację, bp Roy otwarcie przyznał, że odbędzie się ona bez mandatu apostolskiego. Uzasadniał swoją decyzję rozproszeniem wspólnoty w Szkocji, Nowej Zelandii i Stanach Zjednoczonych, twierdząc, że wymaga ono posiadania własnego biskupa. Dodał również, że ks. Michael Mary przyjął nominację bez własnej inicjatywy i mimo początkowych oporów. Według bp. Roya niezbędną jurysdykcję do sprawowania posługi biskupiej ma zapewnić sam Chrystus „w przypadku braku prawdziwego Najwyższego Papieża”.
Obecna postawa FSsR oznacza wyraźne odejście od kierunku, który wspólnota obrała za pontyfikatu Benedykta XVI. Założona w 1988 roku po bezprawnych konsekracjach biskupich dokonanych przez abp. Marcela Lefebvre’a, początkowo pozostawała związana z Bractwem św. Piusa X. Po opublikowaniu motu proprio Summorum Pontificum rozpoczęła jednak proces pojednania z Rzymem. W 2008 roku weszła w pełną komunię ze Stolicą Apostolską, a cztery lata później uzyskała status diecezjalnego instytutu zakonnego w Aberdeen.
Relacje z władzami kościelnymi uległy pogorszeniu w następnych latach, m.in. w związku z działalnością wspólnoty w Nowej Zelandii oraz narastającymi zastrzeżeniami dotyczącymi jej jedności i posłuszeństwa. Po wizytacji apostolskiej została zobowiązana do opuszczenia diecezji Christchurch w 2024 roku, a jej odwołania nie przyniosły skutku. Do października 2025 roku wspólnota zaczęła publicznie twierdzić, że Kościół posoborowy pozostaje w sprzeczności z „tradycyjną wiarą katolicką”, by w 2026 roku oficjalnie przyjąć stanowisko sedewakantystyczne.