Medale papieskie, moneta z Haiti i bardzo wiele innych rarytasów

Wakacje to doskonały czas, by zwiedzać, rozwijać pasje, poznawać lepiej historię. Jednak nie wszyscy wiedzą, że aby zobaczyć imponującą kolekcję poświęconą Papieżowi – Polakowi nie trzeba podróży do Włoch. Częstochowskie Muzeum Monet i Medali Jana Pawła II ma o wiele bardziej rozbudowane zbiory niż sam Watykan!

Niezwykły obiekt otwarto 11 sierpnia 2011 roku, więc niebawem będzie obchodził swoje 15-lecie. Jego twórcą i szefem jest Krzysztof Witkowski, uznany kolekcjoner, ceniony przedsiębiorca i współwłaściciel oraz prezes Zarządu President Electronics Poland, wiodącej firmy w branży radiokomunikacji CB (w tym roku jego działalność kulturalna i biznesowa doceniona została Statuetką Starosty Częstochowskiego „Za zasługi dla Powiatu” – o czym również informowaliśmy w Magazynie).

Witkowski stworzył zapierającą dech w piersiach ekspozycję. Zgodnie z nazwą przeważają tu monety i medale z wizerunkiem świętego. Najstarszy z numizmatów pochodzi z lat 30. XX wieku. Do prawdziwych rarytasów zaliczyć można monetę o nominale 200 tys. zł z roku 1987, wydaną zaledwie w pięciu egzemplarzach oraz monetę pochodzącą z wyspy Haiti z 1983 roku.

Największe egzemplarze, znajdujące się w częstochowskich zbiorach mają średnicę 140 mm, masę nawet 1000 g i wykonane są z różnych kruszców. Najmniejsze natomiast ważą zaledwie pół grama i są wykonane ze złota.

W Muzeum przy ul. Jagiellońskiej 67/71 zobaczyć monety wykonane wszelkimi znanymi w numizmatyce technikami: bite stemplem lustrzanym, zwykłym, wykonywane tampodrukiem oraz emaliowane. Do ich produkcji wykorzystuje się nie tylko złoto, czy srebro, ale też choćby niob, miedź, ołów czy aluminium. W nowoczesnych gablotach (przygotowanych specjalnie dla tej ekspozycji) dostrzec można także monety zdobione… kryształami Swarovskiego.

W przypadku medali istnieje już dowolność formy, materiału oraz wyrażanych treści, gdyż nie podlegają one ograniczeniom prawnym. Stąd paleta „klasycznych” materiałów, wzbogacona jest np. o wypalaną glinę, porcelanę czy węgiel. W gronie medalierów spotyka się, zarówno profesorów sztuk pięknych, artystów, jak i rzemieślników oraz amatorów, stąd niektóre z wykonanych przez nich dzieł istnieją jedynie w dwóch egzemplarzach. Pierwszy trafiał zwykle do Ojca Świętego, zaś drugi zostawał w rękach artysty. W Muzeum prezentowane są i takie rarytasy, stworzone zaledwie w dwóch, czy maksymalnie trzech egzemplarzach.

Wśród medali znajdujących się w kolekcji Krzysztofa Witkowskiego na szczególną uwagę zwiedzających zasługują medale papieskie. Były one bite z okazji kolejnych pielgrzymek i wręczane przez Jana Pawła II dygnitarzom, przywódcom państwowym, korpusowi dyplomatycznemu oraz ludziom zasłużonym. Takich medali w częstochowskim obiekcie jest kilkadziesiąt i są to autentyczne relikwie, ponieważ papież wręczał je osobiście.

Inną z wielu ciekawostek Muzeum jest niemal kompletny zestaw medali rocznikowych, czyli annualnych. Te wydawane są w celu upamiętnienia każdego roku pontyfikatu urzędującego papieża. W okresie pontyfikatu Jana Pawła II wydanych zostało ich 26 – w trzech wersjach kruszcowych.

Ostatniej, dwudziestej siódmej edycji, Jan Paweł II już nie doczekał. 26 medali (za każdy rok pontyfikatu) zgodnie z panującym zwyczajem, złożono w trumnie Papieża tuż przed jej zamknięciem. Każdego roku projekt medalu annualnego powierza się innemu autorowi – tworzyli je zarówno Polak, Japończyk, jak i wielu Włochów. Co istotne, medale są ściśle powiązane tematycznie z rokiem, którego dotyczą. Przykładowo po zamachu na Karola Wojtyłę powstał egzemplarz o nieregularnym kształcie mający imitować kulę, która odbiła się od bruku.

Jednak monety i medale nie wyczerpują zbiorów Muzeum. Krzysztof Witkowski zgromadził bowiem bardzo bogaty zbiór innych pamiątek związanych z osobą Jana Pawła II. Warto wyróżnić tu replikę jego pierścienia, szat liturgicznych, stułę i nieodebraną piuskę papieską, a także replikę pastorału. Na uwagę zasługuje też zbiór znaczków pocztowych, zdjęć oraz obrazów przedstawiających świętego.

Muzeum Monet i Medali Jana Pawła II – obok ekspozycji stałej poświęconej patronowi – proponuje zwiedzającym również wystawy czasowe. Niedawno w swoim holu prezentował zbiorową ekspozycję „Dekalog w obrazach”.

Zwiedzający mogą odwiedzać obiekt od poniedziałku do piątku od godz. 9 do 15 (wejście co godzinę). Po wcześniejszym uzgodnieniu możliwe jest również zwiedzanie w soboty. Bilety normalne kosztują 40 zł, a ulgowe – 30 zł (obowiązują również bilety grupowe). Szczegóły: www.jp2muzeum.pl

red., mat. Muzeum Monet i Medali Jana Pawła II