Częstochowa/ Pałac Ślubów z lat 80. w kształcie rotundy może zostać zabytkiem
11.07.2026
Wojewódzki Konserwator Zabytków w Katowicach wszczął postępowanie w sprawie wpisu do rejestru zabytków Pałacu Ślubów w Częstochowie w kształcie rotundy. To najlepiej zachowana realizacja architekta Włodzimierza Ściegiennego z bogatym wykończeniem: rzeźbami, mozaikami, witrażami, żyrandolami.
Postępowanie konserwator wszczął z urzędu. Na 21 lipca zapowiedział oględziny gmachu Urzędu Stanu Cywilnego przy ul. Focha w Częstochowie, nazywanego potocznie Pałacem Ślubów.
Oddany do użytku w 1987 r. jest najbardziej oryginalnym współczesnym budynkiem w Częstochowie. Zaprojektowana przez Włodzimierza Ściegiennego rotunda Pałacu Ślubów ma 33 metry średnicy. To mający trzy kondygnacje obiekt o stalowej konstrukcji. Okrąg pawilonu, przypominający tarczę piły zębatej, podzielono na 24 sekcje dzielące rytmicznie elewację. Detalem nadającym bryle charakteru są stalowe podpory, rozmieszczone wokół budynku: mogą nasuwać skojarzenie z przyporami średniowiecznych katedr, w Częstochowie mówi się na nie „żyletki”.
W holu uwagę zwracają centralnie umieszczone spiralne schody, nad którymi zwisa wysoki na 12 m żyrandol wykonany ze szklanych rurek. Hol zdobi też panoramiczna płaskorzeźba z kompozycją znaków zodiaku i liczne detale: balustrada, metaloplastyka. Posadzkę wyłożono marmurem „Biała Marianna”, filary i lamperie bolechowickim. We wnętrzu, prócz pomieszczeń dla urzędników i interesantów USC, zaprojektowano trzy sale ślubów, dwie sale toastowe i kawiarnię (od dawna nie funkcjonuje).
Okna na piętrze wypełniono witrażami autorstwa Karoliny Ściegienny. „Współpraca z żoną – rzeźbiarką, artystką plastykiem, pozwoliła na kompleksowe zaprojektowanie elementów wnętrza, nadanie miejscu charakteru” – pisała w 2021 r. Anna Syska w publikacji „Spodek w Zenicie” inaugurującej serię przewodników Narodowego Instytutu Architektury i Urbanistyki, ukazującej fenomen architektury woj. śląskiego.
Włodzimierz Ściegienny zróżnicował formy poszczególnych wejść. Najbardziej reprezentacyjnym jest główne: posiada kaskadowe schody, monumentalne zadaszenie i przenikający do wnętrza fryz rzeźbiarski „Orszak weselny” – wspólny projekt z Karoliną Ściegienny. Fryz ma charakter modernistyczny, a stylizację postaci można wpisać w kontekst rzeźby polskiej lat 50. i 60.
Pałac Ślubów wymaga remontu, zwłaszcza w środku. Ostatnie prace przy elewacji wykonano w 2020 r. Wtedy na kolor oxide red – tlenkowy czerwony – pomalowano metalowe przypory – „żyletki”, co było zgodne z pierwotnym zamiarem architekta.
Pałac Ślubów jest ostatnią i najlepiej zachowaną realizacją Ściegiennego (1921-1990), który zaprojektował dla Częstochowy wiele ważnych obiektów. Jednak w rezerwacie archeologicznym na Rakowie autorskie mozaiki znikły podczas remontu w latach 2001-2002 pod ścianą osłonową, a tzw. częstochowska ściana wschodnia przy al. Armii Krajowej – zespół wieżowców połączonych pawilonami – straciła podczas termomodernizacji szereg detali elewacji. Autorstwa Ściegiennego są także pawilony wystawowe z mozaiką na fasadzie w kształcie pasów łowickich, fontanna „Pani Kowalska” oraz wystrój kilku kościołów. (PAP)
Źródło: Życie Częstochowy i powiatu