Bezpieczeństwo w internecie - 7 zasad, które chronią Twoje finanse
Internet ułatwia życie - niestety także przestępcom. Często wystarczy chwila nieuwagi, by stracić pieniądze, dane lub dostęp do konta bankowego. Oszuści działają sprytnie: podszywają się pod banki, kurierów, znajomych, a nawet urzędy i często wywierają na ofiarach presję szybkiego działania. Najleps
fot. pixabay.com
Media co pewien czas publikują listy najpopularniejszych haseł na świecie, z których wynika, że wiele osób nadal nie zna tej zasady. Jeżeli Twoje hasło to np. "123456", najwyższy czas je zmienić. To jak zostawienie otwartych drzwi do mieszkania. Twoje konta (szczególnie te najważniejsze - do banku, mediów społecznościowych, poczty email) powinny mieć silne, unikalne hasła. Co to dokładnie znaczy?
Silne hasło:
- ma co najmniej 12 znaków,
- zawiera małe i wielkie litery, cyfry oraz znaki specjalne,
- nie zawiera imienia, daty urodzenia ani prostych słów.
Unikalność oznacza natomiast to, że każde z Twoich kont powinno mieć inne hasło. Stosowanie wszędzie tej samej kombinacji stwarza ogromne ryzyko - jeśli hasło wycieknie lub zostanie przejęte w jakikolwiek sposób, zapewni przestępcom "wytrych" do wszystkich aspektów Twojego życia w sieci.
Nie musisz pamiętać wszystkich swoich haseł - możesz skorzystać z ich menedżera. To specjalne narzędzie, które przechowuje je w bezpieczny sposób.
Nie nad wszystkim masz kontrolę. Zdarza się, że przez błędy pracowników, włamania lub luki w zabezpieczeniach dochodzi do wycieków danych do logowania użytkowników. Jeśli jednak masz uruchomione uwierzytelnianie wieloskładnikowe (ang. multi-factor authentication - MFA), samo hasło nie wystarczy, aby zalogować się na Twoje konto.
MFA zapewnia dodatkową warstwę zabezpieczeń. Aby się zalogować, musisz nie tylko podać prawidłowe hasło ale też wykonać przynajmniej jedną dodatkową czynność, np.:
- podać kod przesłany SMS-em,
- dokonać potwierdzenia w aplikacji bankowej,
- potwierdzić swój odcisk palca lub skorzystać z rozpoznawania twarzy.
Dlatego warto włączyć MFA wszędzie tam, gdzie to możliwe!
Phishing to dziś najpopularniejsza metoda oszustwa. Może mieć postać SMS-a, e-maila albo wiadomości w komunikatorze. Oszuści podają się np. za urząd, policję, firmę kurierską lub Twojego znajomego. Przesyłają link, który na pierwszy rzut oka może wyglądać normalnie, ale prowadzi do fałszywej strony. Podajesz na niej swoje dane logowania, a dzięki temu oszuści je przejmują. Wszystko często dzieje się w atmosferze pośpiechu - wiadomości mogą sugerować np., że padłeś ofiarą przestępstwa, że paczka wróci do nadawcy, jeśli nie dopłacisz dobrej kwoty lub że w przypadku braku reakcji naliczona będzie kara od urzędu. Tak w skrócie działa ten mechanizm.
Jak rozpoznać phishing? Nie działaj w pośpiechu i zawsze weryfikuj źródła. Wiadomość od banku wygląda podejrzanie? Zadzwoń na jego infolinię i zapytaj, czy to prawda. Sprawdź adres nadawcy lub adres www i upewnij się, że ma właściwą domenę. Pamiętaj też, że bank nigdy nie poprosi Cię przez telefon, e-mail czy SMS o podanie danych do logowania lub danych karty. Zachowaj spokój i ufaj swojej intuicji. Jeżeli coś wydaje się podejrzane, nie klikaj!
Chociaż darmowe Wi-Fi w hotelu, kawiarni czy na lotnisku zapewnia wygodę, należy z niego korzystać z rozwagą. Niestety takie sieci często nie są odpowiednio zabezpieczone i łatwo jest się do nich włamać. Zdolny cyberprzestępca może przyglądać się temu, co robią wszyscy użytkownicy zalogowani do publicznej sieci i przechwycić przesyłane dane. Jeśli zatem korzystasz z publicznego Wi-Fi:
- nie loguj się do banku,
- nie rób zakupów,
- nie podawaj numeru karty ani PESEL-u.
Jeżeli nie masz możliwości skorzystania z innej sieci, zastosuj oprogramowanie VPN - zapewnia ono bezpieczny, zaszyfrowany "tunel" między Twoim urządzeniem a Internetem.
Wśród drobnych oszustw finansowych coraz częstsza jest metoda "na BLIKA". Miejscem akcji zwykle są media społecznościowe lub popularne komunikatory.
Scenariusz jest prosty: ktoś przejmuje konto Twojego znajomego, po czym wysyła Ci wiadomość z prośbą kod BLIK, bo "nie może zapłacić". Jeżeli dasz się "złapać", pieniądze są w zasadzie nie do odzyskania. Dlatego nie należy podawać kodów BLIK w takich wiadomościach.
Jeśli myślisz, że to faktycznie znajoma osoba prosząca o przysługę, po prostu do niej zadzwoń w celu potwierdzenia.
Sposobem na przejęcie Twoich danych (a wraz z nimi pieniędzy) jest też złośliwe oprogramowanie. Możesz nieświadomie pobrać je na swoje urządzenie np. przy otwieraniu załącznika wiadomości lub pobieraniu czegoś z sieci. Programy antywirusowe w znacznej mierze pozwalają wykrywać i udaremniać zagrożenia. Pamiętaj, by zawsze dysponować aktualną ochroną. Równie ważne są aktualizacje systemów operacyjnych i aplikacji - wykonuj je regularnie na wszystkich swoich urządzeniach. Najłatwiej jest zaznaczyć w ustawieniach automatyczne aktualizacje - dzięki temu nic Ci nie umknie.
Wiele oszustw internetowych bazuje na grze na emocjach. Cyberprzestępcy niejednokrotnie straszą blokadą konta, ponaglają do szybkiej płatności lub w inny sposób wywołują panikę. W pośpiechu łatwo zapomnieć o wszelkich zasadach. "Oświecenie" często przychodzi bardzo szybko - gdy tylko dasz sobie kilka minut, aby się zastanowić.
Jeżeli otrzymujesz dziwne wiadomości, nie daj się ponieść emocjom. Zastanów się, czy dana sytuacja faktycznie ma sens. Kilkadziesiąt sekund refleksji może uchronić Cię przed stratą pieniędzy.
Codzienne nawyki mają ogromne znaczenie dla bezpieczeństwa finansów. Warto zachować czujność i zapamiętać podstawowe zasady wymienione powyżej. Jeżeli podejrzewasz oszustwo lub wyciek swoich danych - szybko zmień hasła, a podejrzenie phishingu zgłoś do CERT Polska (np. przez aplikację mObywatel).
Ostrożność i zdrowy rozsądek pomogą Ci uniknąć wielu groźnych sytuacji, ale pamiętaj - nie masz wpływu na wycieki danych i ataki hakerskie, przez które Twoje dane mogą stać się przedmiotem handlu. Dlatego warto zastosować dodatkową ochronę. Alerty BIK to usługa, która informuje m.in. o wnioskach kredytowych złożonych na Twoje dane oraz o wycieku danych do tzw. darknetu. To pozwala szybko reagować na podejrzane zdarzenia i uniknąć groźnych konsekwencji.
Na zlecenie Biura Informacji Kredytowej
Źródło: pless.pl