Rozwój programu przeszczepów wątroby w UCK. Już 400 transplantacji przez osiem lat
Pacjentka czuje się bardzo dobrze Czterechsetne przeszczepienie odbyło się 31 maja 2026 roku. Pacjentką była 61-letnia pani Grażyna, która rozwinęła niewydolność wątroby wskutek przewlekłego, wirusowego zapalenia wątroby typu C. - Kwalifikacja pacjentki do przeszczepienia nie była oczywista ze wzg
Już 400 wątrób przeszczepili specjaliści z Uniwersyteckiego Centrum Transplantacji i Chorób Wątroby, które działa w Uniwersyteckim Centrum Klinicznym, szpitalu klinicznym GUMed, od 2018 roku. Placówka dynamicznie się rozwija wprowadzając najnowocześniejsze rozwiązania dla pacjentów. Oprócz wątrób w UCK przeszczepia się także nerki, płuca, serce, rogówki oraz komórki krwiotwórcze i szpik.
Więcej artykułów poświęconych Gdańskowi znajdziesz na stronie głównej gdansk.pl
Z lewej dr hab. n. med. Piotr Domagała, specjalista chirurgii ogólnej, onkologicznej i transplantologii klinicznej, koordynator Uniwersyteckiego Centrum Transplantacji i Chorób Wątroby UCK oraz kierownik programu przeszczepiania wątroby w gdańskim ośrodku
fot. Sylwia Mierzewska UCK
Pacjentka czuje się bardzo dobrze
Czterechsetne przeszczepienie odbyło się 31 maja 2026 roku. Pacjentką była 61-letnia pani Grażyna, która rozwinęła niewydolność wątroby wskutek przewlekłego, wirusowego zapalenia wątroby typu C.
- Kwalifikacja pacjentki do przeszczepienia nie była oczywista ze względu na cechy wyniszczenia, niskiej masy mięśniowej oraz zespołu kruchości - podkreśla dr hab. n. med. Piotr Domagała, specjalista chirurgii ogólnej, onkologicznej i transplantologii klinicznej, koordynator Uniwersyteckiego Centrum Transplantacji i Chorób Wątroby UCK oraz kierownik programu przeszczepiania wątroby w gdańskim ośrodku. - Kobieta po operacji czuje się bardzo dobrze i została wypisana do domu. Tak dobry efekt nie byłby możliwy bez współpracy lekarzy, pielęgniarek, dietetyków, fizjoterapeutów i psychologów.
Kroki milowe w przeszczepach wątroby
Zdaniem specjalistów czterechsetne przeszczepienie to ważny krok w rozwoju Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego jako ośrodka transplantacyjnego.
- Podobny krok miał miejsce w maju 2024 roku, kiedy zespół po raz pierwszy przeszczepił wątrobę, która wcześniej poddana była pozaustrojowej perfuzji w hipotermii z oksygenacją (ang. HOPE – hypothermic oxygenated machine perfusion, mechaniczna perfuzja polega na przepuszczeniu nasyconego tlenem płynu przez narząd za pomocą odpowiedniej pompy. W hipotermii płyn ma temperaturę około 12 stopni Celsjusza. Procedura zmniejsza stopień uszkodzenia narządu i poprawia jego funkcje w okresie pooperacyjnym).
- W 2025 roku rozpoczęto przeszczepianie wątroby u wybranych pacjentów z nieresekcyjnym rakiem dróg żółciowych wnęki wątroby. Dzięki współpracy z Kliniką Onkologii i Radioterapii UCK opracowano procedurę postępowania z takimi chorymi. Przy spełnieniu bardzo rygorystycznych kryteriów medycznych wybrani pacjenci otrzymują neoadjuwantową radio- i chemioterapię, a następnie po umieszczeniu na krajowej liście osób oczekujących i znalezieniu odpowiedniego narządu, poddawani są przeszczepieniu wątroby.
- Kolejnym krokiem milowym było wdrożenie systemu robotycznego do operacji pacjentów z guzami wątroby w kwietniu 2026 roku. - Rozpoczęliśmy resekcje (chirurgiczne usunięcie fragmentu narządu lub tkanki) wątroby z asystą robotyczną. Pozwala to na wykonywanie bardziej skomplikowanych resekcji metodą małoinwazyjną, co sprawia, że pacjent szybciej dochodzi do siebie, wcześniej jest wypisywany do domu i odczuwa mniejsze dolegliwości bólowe – wyjaśnia dr n. med. Agnieszka Lepiesza, specjalista chirurgii ogólnej i transplantologii klinicznej. - Operacja z asystą robotyczną umożliwia lepszą wizualizację naczyń i dróg żółciowych, pozwala na ograniczenie utraty krwi i zmniejsza ryzyko powstania przetoki żółciowej. Stosując zaawansowane techniki operacyjne nawiązujemy do innych krajów i najlepszych praktyk.
- Oprócz pozaustrojowej perfuzji wątroby w hipotermii zespół planuje wdrożyć perfuzję wątroby w normotermii (w perfuzji normotermicznej wątrobę utrzymuje się w temperaturze ciała człowieka, około 37 st. C, co pozwala na ocenę narządu przed przeszczepieniem). – Chcemy się przygotować tak, aby mieć pewność, że wszystko wykonujemy profesjonalnie i przede wszystkim bezpiecznie dla pacjenta. Liczymy, że w ciągu najbliższych miesięcy wykonamy pierwszą perfuzję pozaustrojową wątroby w normotermii – mówi dr Domagała.
Jakie są przyczyny skrajnej niewydolności wątroby?
W tym roku specjaliści z UCK przeszczepili już ponad 30 wątrób. Jak zaznaczają, najczęstszą przyczyną skrajnej niewydolności narządu jest uszkodzenie toksyczne.
- Głównie spowodowane nadużywaniem alkoholu. Coraz więcej jest pacjentów z uszkodzeniem związanym ze stłuszczeniem wątroby i zespołem metabolicznym – mówi lek. Hubert Grabowski, specjalista chorób wewnętrznych i chorób zakaźnych, odpowiedzialny w Centrum za kwalifikację pacjentów do przeszczepienia. - Pacjentami Centrum są osoby w różnym wieku. Najmłodszy przeszczepiany pacjent miał 18 lat, a najstarszy 71 - dodaje hepatolog.
Sukces w medycynie to efekt pracy zespołowej. Nz. Zespół Uniwersyteckiego Centrum Transplantacji i Chorób Wątroby gdańskiego UCK
Fot. UCK
Historia programu transplantacji wątroby w UCK
Uniwersyteckie Centrum Kliniczne, które jest szpitalem klinicznym Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, zainicjowało program transplantacji wątroby w 2018 roku. Pierwszy zabieg przeprowadzono 18 kwietnia 2018 roku u 29-letniego pacjenta z marskością wątroby. Operacja trwała 365 minut i zakończyła się pomyślnie.
Oficjalne otwarcie programu przeszczepiania wątroby miało miejsce 27 lutego 2019 roku. Do tego czasu przeprowadzono sześć udanych przeszczepów pod nadzorem ośrodka UCK WUM z Warszawy.
W kolejnych latach ośrodek usamodzielnił się i dynamicznie rozwijał, wprowadzając najnowocześniejsze rozwiązania dla pacjentów.
- Sukces transplantacji jest efektem pracy wielu osób, których wkład jest nieoceniony. Naszym priorytetem jest zapewnienie pacjentom najwyższej jakości opieki przed, w trakcie i po transplantacji wątroby. Nasz zespół tworzą doświadczeni specjaliści, którzy łączą wiedzę, pasję oraz najnowsze osiągnięcia nauki w codziennej praktyce klinicznej – zaznacza dr Piotr Domagała.