Zmiany w ryczałcie od 2027 roku. Kto zapłaci nową, 15-procentową stawkę podatku?

Wprowadzenie nowej 15-procentowej stawki ryczałtu uderzy przede wszystkim w jednoosobowe firmy bez etatowych pracowników oraz osoby wynajmujące nieruchomości spółkom powiązanym. Przygotowany przez Ministerstwo Finansów szeroki projekt nowelizacji ustaw podatkowych (oznaczony w wykazie prac legislacyjnych jako projekt UD116) ma na celu ukrócenie agresywnej optymalizacji na polskim rynku. Planowany termin wejścia w życie nowych, bardziej rygorystycznych przepisów to 1 stycznia 2027 roku.

Dla setek tysięcy podatników oznacza to konieczność pilnego przeliczenia opłacalności dotychczasowej formy rozliczeń. Poniżej szczegółowo analizujemy, kogo obejmą nowe obciążenia fiskalne i na jakich zasadach będą naliczane.

1. Samodzielni przedsiębiorcy (usługi na stawce 8,5%)

Największa zmiana dotknie osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą (JDG), które wykonują usługi objęte podstawową stawką 8,5%. Dotyczy to m.in. rzemieślników, fryzjerów, mechaników samochodowych, krawców czy firm świadczących usługi niematerialne.

• Kluczowy warunek: Wyższa stawka obejmie przedsiębiorców, którzy nie zatrudniają ani jednego pracownika na umowę o pracę w przeliczeniu na pełny etat.
• Zasada naliczania: Podwyższona stawka 15% będzie miała zastosowanie wyłącznie do nadwyżki przychodów ponad limit 100 tys. zł rocznie. Przychód poniżej tej kwoty nadal ma być opodatkowany stawką 8,5%.

Fiskus tłumaczy tę decyzję faktem, że dotychczasowe przepisy nie różnicowały przedsiębiorców pod kątem ponoszonych kosztów pracowniczych.

Ważne ostrzeżenie: Projekt zakłada zachowanie ciągłości zatrudnienia. Jeżeli firma utraci pracownika w trakcie roku i nie uzupełni etatu, podwyższona stawka 15% zostanie naliczona wstecznie do nadwyżki przychodów osiągniętych od początku danego roku podatkowego.

2. Wynajem nieruchomości dla podmiotów powiązanych

Drugim kluczowym celem Ministerstwa Finansów są osoby transferujące zyski za pomocą umów najmu lub dzierżawy. Chodzi o sytuacje, w których właściciel nieruchomości wynajmuje ją podmiotowi, z którym jest powiązany kapitałowo lub rodzinnie (np. wynajem lokalu użytkowej własnej spółce z o.o.).

• Obecny stan prawny: Najem prywatny kosztuje 8,5% do 100 tys. zł przychodu oraz 12,5% od nadwyżki ponad ten limit.
• Nowe zasady od 2027 r.: W przypadku umów z podmiotami powiązanymi (zarówno w najmie prywatnym, jak i firmowym), nadwyżka przychodu ponad 100 tys. zł rocznie zostanie objęta stawką 15% zamiast dotychczasowych 12,5%.

Co pozostaje bez zmian? Nowe regulacje z projektu UD116 nie uderzą w klasyczny najem prywatny na rzecz osób trzecich (np. wynajem mieszkania studentom czy niespokrewnionym lokatorom). Tutaj dotychczasowe progi 8,5% oraz 12,5% zostaną w pełni zachowane.

3. Korzystanie z praw własności intelektualnej

Dodatkowe uszczelnienie systemu obejmie podatników czerpiących zyski z udostępniania praw własności intelektualnej. Zmiana dotknie m.in. osoby udostępniające znaki towarowe czy patenty do firm powiązanych. Przychody te – w ramach transakcji z podmiotami powiązanymi – po przekroczeniu progu 100 tys. zł mają zostać objęte podwyższoną stawką sięgającą nawet 17% (z wyłączeniem niektórych prac chronionych prawem autorskim).

Przykładowe rozliczenie podatku po zmianach

Aby lepiej zobrazować skalę podwyżki, posłużmy się przykładem przedsiębiorcy świadczącego usługi rzemieślnicze bez pracowników, który osiąga roczny przychód w wysokości 250 000 zł.

Przed zmianami taki podatnik od nadwyżki zapłaciłby również 8,5% (czyli 12 750 zł). Łączny podatek wyniósłby wówczas 21 250 zł. Nowy mechanizm zwiększy jego roczne zobowiązanie wobec urzędu skarbowego aż o 6 375 zł.

Krytyka zmian ze strony organizacji biznesowych

Propozycje zawarte w rządowym dokumencie wywołały falę krytyki ze strony organizacji zrzeszających przedsiębiorców. Uwagi do Ministerstwa Finansów zgłosiły już m.in. Krajowa Izba Gospodarcza oraz Związek Rzemiosła Polskiego.

Eksperci podkreślają, że próg przychodowy na poziomie 100 tys. zł rocznie w rzemiośle czy usługach osobistych nie jest równoznaczny z wysokim czystym zyskiem na rękę. Działalności te często generują wysokie koszty stałe (zakup materiałów, najem lokalu), a ryczałt uniemożliwia ich odliczenie. Organizacje apelują o całkowite wycofanie się z projektu bądź podniesienie limitu ochronnego przynajmniej do poziomu 300 tys. zł.

Źródła:

• Analiza przepisów i uzasadnienia zmian na portalu INFOR: Nowy 15% podatek w ryczałcie od 2027 roku. Rząd zmienia zasady dla przedsiębiorców (UD116).: https://ksiegowosc.infor.pl/podatki/ryczalt/najem-i-dzierzawa/7606703,wkrotce-nowy-15proc-podatek-to-juz-pewne-rzad-zmienia-zasady.html
• Artykuł informacyjny w serwisie Gazeta Prawna: Podatek 15 proc. od 2027 r. Zmiany w ryczałcie. Kto zapłaci więcej?.: https://www.gazetaprawna.pl/podatki/pit/artykuly/11277783,podatek-15-proc-2027-kto-zaplaci.html
• Omówienie skutków dla mikrofirm w portalu Money.pl: Podatek wzrośnie do 15 proc. Ci Polacy w 2027 r. zapłacą więcej.: https://www.money.pl/podatki/podatek-w-gore-do-15-proc-oni-od-2027-roku-maja-placic-wiecej-7309433946610112a.html
• Komentarz ekspercki na portalu Bankier.pl: Rząd szykuje podwyżkę ryczałtu. Zmiany obejmą także najem.: https://www.bankier.pl/wiadomosc/Rzad-szykuje-podwyzke-ryczaltu-Zmiany-obejma-takze-najem-9170571.html
• Publikacja Rzeczpospolitej na temat uszczelniania systemu: Nowy podatek i ograniczenia ulg. Rząd szykuje zmiany w przepisach.: https://www.rp.pl/podatki/art44855271-nowy-podatek-i-ograniczenia-ulg-rzad-szykuje-zmiany-w-przepisach

---

Źródło: StronyMonki.pl