Tradycyjna polska ceramika z Bolesławca walczy z kosztami i azjatycką konkurencją

2790 odsłon

Ceramika z Bolesławca od dekad stanowi jedną z najważniejszych wizytówek polskiego rzemiosła artystycznego, ciesząc się niesłabnącym uznaniem zarówno wśród odbiorców krajowych, jak i na rynkach zagranicznych. Unikalne naczynia z Dolnego Śląska są masowo eksportowane m.in. do Stanów Zjednoczonych, Japonii oraz Korei Południowej. Globalny popyt drastycznie przewyższa moce przerobowe rodzimych manufaktur. Na realizację dużych zamówień hurtowych dystrybutorzy muszą obecnie czekać od 10 do nawet 12 miesięcy. Mimo tak znakomitej pozycji rynkowej, nad polskimi producentami gromadzą się ciemne chmury. Spółki zmagają się z gwałtownym spadkiem rentowności, kryzysem demograficznym oraz napływem podróbek z Azji.

Rentowność pod presją rosnących kosztów

Choć przychody największych zakładów produkcyjnych wciąż liczone są w dziesiątkach milionów złotych, realne zyski przedsiębiorstw drastycznie topnieją. Jak informują przedstawiciele branży na łamach Money.pl, drastyczny spadek marż to bezpośrednia konsekwencja wzrostu cen energii, gazu niezbędnego do wypalania pieców, surowców oraz presji płacowej.

Dla zobrazowania skali problemu warto zestawić wyniki finansowe czołowych producentów za miniony rok:

Nazwa podmiotu

Przychód (2025 r.)

Wynik finansowy (2025 r.)

Specyfika sytuacji

Spółdzielnia Rękodzieła Artystycznego „Ceramika Artystyczna”

61 mln zł

1,2 mln zł zysku

Wynik według audytorów może być zawyżony.

Państwowe Zakłady Ceramiczne „Bolesławiec”

51 mln zł

0,4 mln zł straty

Przed restrukturyzacją rozważano nawet likwidację spółki.

Manufaktura w Bolesławcu

40 mln zł

3 mln zł zysku

Dla porównania: 10 lat temu przy 17 mln zł przychodu zysk wynosił aż 6 mln zł.

Kryzys pokoleniowy i brak rąk do pracy

Drugim fundamentalnym problemem dolnośląskiego zagłębia jest struktura demograficzna pracowników. W sektorze ceramicznym w regionie zatrudnionych jest około 1,5 tysiąca osób, jednak kadra systematycznie się starzeje.

- Średnia wieku załogi: W niektórych zakładach, takich jak Manufaktura w Bolesławcu, średnia wieku wynosi obecnie aż 58 lat. Większość personelu stanowią kobiety, które w ciągu najbliższych dwóch lat zyskają uprawnienia emerytalne.
- Brak młodych rzemieślników: Młode pokolenie wykazuje znikome zainteresowanie pracą w manufakturach ze względu na jej ciężki, fizyczny charakter i relatywnie niską atrakcyjność płacową względem innych sektorów.
- Luka edukacyjna: Przez ponad dwie dekady w regionie nie funkcjonowała żadna zawodowa szkoła ceramiczna kształcąca wykwalifikowanych malarzy i formierzy. Nowi pracownicy wymagają długiego szkolenia, a efektywność osób bez doświadczenia jest początkowo znacznie niższa.

Nieuczciwa konkurencja z Chin: Podróbki i fortele prawne

Największe oburzenie w branży wywołała jednak bezwzględna ekspansja producentów z Azji. Jak alarmuje Gazeta.pl, chińscy producenci użyli nietypowego fortelu prawnego – w celu ominięcia międzynarodowych restrykcji dotyczących ochrony oznaczeń geograficznych, w Chinach rzekomo przemianowano jedną z mniejszych miejscowości na „Bolesławiec”. Dzięki temu tamtejsze fabryki mogą legalnie umieszczać na swoich produktach informację o pochodzeniu z regionu o takiej nazwie.

Zjawisko to niesie ze sobą poważne konsekwencje:

1. Kradzież własności intelektualnej: Azjatyccy wytwórcy masowo kopiują tradycyjne motywy zdobnicze (np. słynne pawie oczko), a w skrajnych przypadkach bezczelnie podrabiają całe logotypy polskich firm. Interwencje dyplomatyczne w ambasadach pozostają bezskuteczne w starciu z chińskimi przepisami.
2. Zagrożenie dla zdrowia: Masowe wyroby z Chin powstają przy użyciu zautomatyzowanego druku maszynowego i tańszych, gorszych jakościowo surowców. Eksperci ostrzegają, że azjatyckie falsyfikaty mogą zawierać toksyczne barwniki i substancje chemiczne niebezpieczne w kontakcie z żywnością.
3. Wątpliwości ekspertów: Część niezależnych komentatorów i ekspertów zajmujących się rynkiem chińskim, na co zapasowe dowody przedstawia portal Istotne.pl, sugeruje, że historia o fizycznym przemianowaniu chińskiej wsi może być jedynie legendą miejską lub zabiegiem marketingowym. Faktem pozostaje jednak, że rynek zalewają tanie imitacje do złudzenia przypominające polskie rękodzieło.

Jak rozpoznać autentyczną ceramikę bolesławiecką?

Aby uchronić się przed zakupem azjatyckiej podróbki, warto wdrożyć podstawowe zasady weryfikacji opisane w poradnikach serwisu Spider’s Web:

- Analiza wzoru: Oryginalne naczynia są malowane ręcznie metodą stempelkową. Posiadają naturalne, drobne niedoskonałości, różnice w nacisku stempla czy ślady pędzla. Kopie z Chin cechuje idealny, powtarzalny, sterylny nadruk maszynowy.
- Weryfikacja spodu naczynia: Autentyczne produkty zawsze posiadają wypaloną, niezmywalną sygnaturę konkretnego dolnośląskiego zakładu ceramicznego, a serie limitowane – odręczny podpis artysty.
- Cena: Tradycyjna kamionka bolesławiecka wymaga ogromnego nakładu pracy ludzkiej, dlatego jej cena musi odzwierciedlać koszty rzemiosła. Rażąco tanie oferty powinny natychmiast wzbudzić czujność kupującego.

W celu długofalowej obrony dziedzictwa, polskie zakłady zrzeszone wokół Dolnego Śląska podejmują intensywne starania o wdrożenie unijnego systemu ścisłej ochrony oznaczeń geograficznych oraz wpisanie bolesławieckiego rzemiosła na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO.

Źródło:

Źródło: StronyPodlasia Białystok

Artykuł sponsorowanyAD

SamsungGalaxy AI - nowa era

Co o tym sądzisz?

RAK