Najwięcej w Polsce przypadków kleszczowego zapalenia mózgu odnotowano na Podlasiu
Na kleszczowe zapalenie mózgu w minionym roku leczeni byli w szpitalach pacjenci ze wszystkich 16 województw – wynika z danych Narodowego Instytut Zdrowia Publicznego PZH i Głównego Inspektora Sanitarnego. Najwięcej przypadków stwierdzono w woj. podlaskim, mazowieckim i warmińsko-mazurskim. Takie w
Na kleszczowe zapalenie mózgu w minionym roku leczeni byli w szpitalach pacjenci ze wszystkich 16 województw – wynika z danych Narodowego Instytut Zdrowia Publicznego PZH i Głównego Inspektora Sanitarnego. Najwięcej przypadków stwierdzono w woj. podlaskim, mazowieckim i warmińsko-mazurskim.
Takie wnioski płyną z danych zawartych w nowym raporcie pt. „Choroby zakaźne i zatrucia w Polsce w 2025 roku” opracowanym przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH i Głównego Inspektora Sanitarnego (https://wwwold.pzh.gov.pl/oldpage/epimeld/2025/Ch\_2025.pdf).
Aż 99 proc. wszystkich zgłoszonych przypadków kleszczowego zapalenia mózgu (KZM) stanowiły hospitalizacje.
Na pierwszym miejscu pod względem zachorowań wciąż znajduje się woj. podlaskie – 228 przypadków, a za nim woj. mazowieckie – 215 przypadków i warmińsko-mazurskie -133 przypadki, lubelskie – 71 i dolnośląskie – 68 przypadków. Pozostałe województwa również odnotowały zachorowania na KZM, potwierdzając obecność choroby na terenie całego kraju.
Największy przyrost liczby zachorowań na KZM w stosunku do roku 2024 odnotowano w województwach dolnośląskim, mazowieckim i podlaskim. Kolejne miejsca zajęły województwa śląskie, lubelskie, warmińsko-mazurskie oraz małopolskie.
Rozprzestrzenianie się wirusa KZM jest pochodną m.in. zmian klimatycznych, które sprzyjają rozszerzaniu zasięgu kleszczy, wydłużaniu okresu ich aktywności i zwiększaniu ich populacji, a także rosnącej mobilności ludzi oraz migracji, ułatwiających przenoszenie chorób wektorowych na nowe obszary.
Jak podaje na swojej stronie internetowej Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy, kleszczowe zapalenie mózgu jest ostrą chorobą wirusową, która często wiąże się z powikłaniami neurologicznymi. Źródłem infekcji może być ukąszenie przez zakażonego kleszcza, poprzez spożycie niepasteryzowanego mleka zakażonego zwierzęcia lub znacznie rzadziej poprzez transfuzję krwi lub przeszczep narządu od osoby w fazie wiremii (namnażania się wirusa).
Choroba rozwija się w ciągu 7-14 dni. W pierwszej fazie przebiega bezobjawowo lub wywołuje objawy podobne do grypy - gorączka, zmęczenie, nudności, bóle głowy i mięśni. U części osób zakażonych, po 7-14 dniach dochodzi do zajęcia ośrodkowego układu nerwowego, a to może powodować zapalenie rdzenia kręgowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych lub zapalenie mózgu i opon mózgowo-rdzeniowych. Mogą się wówczas pojawić takie objawy, jak: silne bóle głowy, sztywność karku, zaburzenia świadomości i koordynacji oraz porażenia, które w ciężkich przypadkach wymagają hospitalizacji. U 35 proc. – 58 proc. chorych z zajęciem ośrodkowego układu nerwowego dochodzi do trwałych powikłań neurologicznych, a u ok. jednego na 100 chorych zakażenie kończy się zgonem.
Na ukłucie przez kleszcza narażone są zarówno dzieci, jak i dorośli, a zachorowania na kleszczowe zapalenie mózgu odnotowywane są we wszystkich grupach wiekowych. Pajęczaki te występują w lasach, parkach, ale też ogródkach przydomowych, skwerach i wszędzie tam, gdzie znajdują się niskie zarośla, trawa i krzewy.
Do zakażenia wirusem KZM wystarczy samo ukłucie, bez względu na czas żerowania na skórze, gdyż wirusy są obecne w gruczołach ślinowych pajęczaka. Zakażenie przenoszą wszystkie stadia rozwojowe kleszcza, ale szczególne znaczenie mają nimfy, gdyż ze względu na niewielkie rozmiary często pozostają niezauważone na skórze.
PZH podkreśla, że nie da się łatwo uchronić przed ukąszeniami kleszczy i nie da się przewidzieć czy dany kleszcz przenosi wirusa. W leczeniu kleszczowego zapalenia mózgu brak jest specyficznej terapii, czyli nie można zapobiec rozwojowi neurologicznej fazy choroby ani jej powikłaniom.
Obecnie jedynym skutecznym sposobem ochrony przed tą ciężką chorobą i jej powikłaniami jest szczepienie. Aby utrzymać ochronę przed KZM, konieczne jest przyjęcie trzech dawek szczepienia pierwotnego oraz dawki przypominającej co 3-5 lat.
Szczepienie przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu jest szczepieniem zalecanym - odpłatnym. Można je zrealizować w podstawowej opiece zdrowotnej (POZ) lub w prywatnej przychodni. Osoby dorosłe mogą zaszczepić się przeciw KZM w aptece, która realizuje szczepienia.
W Warszawie w latach 2025-2027 realizowany jest program bezpłatnych szczepień przeciw KZM (pełen schemat – trzy dawki) skierowany do mieszkańców stolicy będących w wieku 20-59 lat.
(PAP)
Nasze materiały wideo:
Źródło: iSokółka.eu