UE od 20 lipca ogranicza BPA w opakowaniach. Toksykolog: Najlepiej korzystać ze szkła
Żywice służą do powlekania wnętrza opakowań, w których przechowywana jest żywność i napoje, natomiast poliwęglany stosuje się do produkcji plastikowych butelek i pojemników. BPA może łatwo przenikać do żywności, zwłaszcza gdy opakowanie jest uszkodzone lub poddane działaniu wysokiej temperatury. (Fot. Pixels)
Od 20 lipca 2026 r. w krajach Unii Europejskiej zaczęły obowiązywać nowe przepisy, które mają na celu ograniczenie obecności bisfenolu A (BPA) w materiałach mających kontakt z żywnością. Według naukowców oraz Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA), BPA może przenikać do jedzenia i negatywnie wpływać na zdrowie, zwłaszcza na układ odpornościowy. Zakaz obejmuje m.in. część puszek, butelek, pojemników oraz naczyń kuchennych, co zmusi producentów do stosowania alternatywnych materiałów.
Jak wyjaśnia w rozmowie z Medonetem toksykolog dr Eryk Matuszkiewicz bisfenol A to związek chemiczny szeroko wykorzystywany w produkcji tworzyw sztucznych, takich jak żywice epoksydowe i poliwęglany. Żywice te służą do powlekania wnętrza opakowań, w których przechowywana jest żywność i napoje, natomiast poliwęglany stosuje się do produkcji plastikowych butelek i pojemników. BPA może łatwo przenikać do żywności, zwłaszcza gdy opakowanie jest uszkodzone lub poddane działaniu wysokiej temperatury.
Oprócz opakowań żywności i butelek, bisfenol A występuje również w papierze termicznym, barwnikach, tuszach, farbach, klejach, zabawkach, płytach CD, sprzęcie elektronicznym oraz materiałach budowlanych. To sprawia, że kontakt z tą substancją jest powszechny w codziennym życiu.
Kto jest najbardziej narażony na BPA?
Największe ryzyko związane z ekspozycją na bisfenol A dotyczy osób w wieku rozrodczym, dzieci oraz seniorów. Dr Eryk Matuszkiewicz, toksykolog, wyjaśnia w Medonecie, że dzieci są szczególnie wrażliwe, ponieważ ich układ odpornościowy nie jest jeszcze w pełni rozwinięty, natomiast u osób starszych mechanizmy obronne organizmu nie działają już tak sprawnie jak u młodszych.
Wpływ BPA na zdrowie
Długotrwały kontakt z bisfenolem A może prowadzić do zaburzeń płodności zarówno u kobiet, jak i mężczyzn. Dr Matuszkiewicz podkreśla, że substancja ta wpływa na produkcję komórek jajowych i plemników, a także może powodować zaburzenia miesiączkowania i zwiększać ryzyko poronień. Ponadto BPA, jako substancja obca dla organizmu, aktywuje układ odpornościowy, co może prowadzić do rozwoju chorób autoimmunologicznych.
Oznaczenia „BPA free” i substytuty bisfenolu
W ostatnich latach produkty zawierające bisfenol A są stopniowo wycofywane z rynku, a te, które są dostępne, często oznaczane są jako „BPA free”. Dr Matuszkiewicz zaznacza, że obecnie BPA jest zastępowany innymi związkami, takimi jak bisfenol S (BPS) czy bisfenol F (BPF). Chociaż podejrzewa się, że mogą one wykazywać podobne właściwości, nie ma jeszcze jednoznacznych dowodów na ich szkodliwość na poziomie porównywalnym z BPA.
Czy Polacy są narażeni na BPA?
Według eksperta, produkty zawierające bisfenol A są coraz rzadziej spotykane w sklepach, a te, które są dostępne, powinny być odpowiednio oznaczone. Dr Matuszkiewicz zaleca, aby osoby korzystające z plastikowych opakowań zakupionych wiele lat temu rozważyły ich wymianę na nowsze lub najlepiej na szklane.
Badania laboratoryjne i diagnostyka
Obecnie istnieje możliwość oznaczenia poziomu bisfenolu A w moczu, jednak, jak wyjaśnia dr Matuszkiewicz, taki wynik nie odzwierciedla rzeczywistego narażenia na ten związek, ponieważ bardziej miarodajne byłoby oznaczenie jego stężenia we krwi. Mimo to, w przypadku diagnostyki zaburzeń płodności lub chorób autoimmunologicznych, można rozważyć wykonanie takiego badania.
Nowe przepisy UE — ostrożność czy konieczność?
Dr Matuszkiewicz uważa, że decyzja Unii Europejskiej o wycofaniu BPA z wielu opakowań do żywności wynika zarówno z ostrożności, jak i z rosnącej liczby dowodów potwierdzających toksyczność tej substancji. Jego zdaniem, ostrożność jest uzasadniona, a nowe regulacje mają na celu ochronę zdrowia konsumentów.
Jak ograniczyć kontakt z BPA na co dzień?
Ekspert radzi, aby już teraz ograniczać używanie plastikowych opakowań, zwłaszcza do podgrzewania żywności, i zastępować je szklanymi. Zaleca także unikanie picia gorących napojów z plastikowych kubków. Takie działania pozwolą nie tylko zmniejszyć ekspozycję na bisfenole, ale również na mikro- i nanoplastik.
The post UE od 20 lipca ogranicza BPA w opakowaniach. Toksykolog: Najlepiej korzystać ze szkła appeared first on Super Nowości - wiadomości z Rzeszowa i Podkarpacia .
Źródło: Super Nowości (supernowosci24)