
Podkarpacki Szlak Filmowy od siedmiu lat przypomina o wyjątkowych miejscach na mapie Podkarpacia, które na trwałe zapisały się w historii polskiej kinematografii. Po Jaśliskach, Przemyślu, Bieszczadach, Jarosławiu, Sanoku i Kolbuszowej przyszedł czas na Łańcut. Zeszłoroczna edycja wydarzenia przyciągnęła ponad 8 tysięcy uczestników, a tegoroczny program znów ma wiele do zaoferowania.
Wydarzenie rozpocznie się w piątkowy wieczór (7 sierpnia) - w Miejskim Domu Kultury w Łańcucie odbędzie się projekcja "Rękopisu znalezionego w Saragossie" (reż. Wojciech Jerzy Has, 1965) z muzyką na żywo. Film jest słynną ekranizacją powieści Jana Potockiego - wybitnego pisarza, podróżnika i historyka, ojca Alfreda Potockiego - pierwszego ordynata Łańcuta. Dzieło Hasa zostało uznane za jedno z najwybitniejszych europejskich dzieł filmowych, a w pierwszoplanową rolę wcielił się znakomity aktor Zbigniew Cybulski. Wprowadzenie do filmu wygłosi Tomasz Kolankiewicz - dyrektor Filmoteki Narodowej-Instytutu Audiowizualnego. Muzykę do filmu skomponował Krzysztof Penderecki, natomiast widzowie wydarzenia będą mieli okazję wysłuchać jej w aranżacji Pawła Romańczuka i Małych Instrumentów oraz gitarzystów - Michała Honisza i Szymona Witczyńskiego. Premiera wykonania odbyła się podczas 18. Festiwalu Muzyki Filmowej w Krakowie w 2025 roku, a sam projekt muzyczny powstał w ramach Krajowego Programu Kulturalnego Polskiej Prezydencji w Radzie Unii Europejskiej, którego koordynatorem było Narodowe Centrum Kultury. Na wydarzenie obowiązuje rezerwacja miejsc dostępna na stronie www.mdk-lancut.pl od 1 sierpnia.
Na piątek i sobotę (7 i 8 sierpnia) program specjalny przygotowało Muzeum Polaków Ratujących Żydów w Markowej, miejscowości położonej w pobliżu Łańcuta. Oprócz nocnego zwiedzania z przewodnikiem, muzeum zaprasza na projekcje filmów dokumentalnych o rodzinie Ulmów oraz spotkania z ich twórcami. W piątek po projekcji "Historii jednej zbrodni" widzowie spotkają się z reżyserem Mariuszem Pilisem, a w sobotę po projekcji filmu "Świat Józefa" - z reżyserem Rafałem Wieczyńskim.
Drugiego dnia wydarzenia (8 sierpnia) na scenie plenerowej w parku zamkowym, od godziny 13.00, wyświetlane będą filmy dokumentalne i fabularne - te związane z Łańcutem, oraz te zrealizowane w przestrzeniach zamkowych. Na uwagę zasługują filmy prezentujące postać Jana Potockiego ( "Podróżnik. Jan Potocki, wielki nieznany", reż. Maria Guzy, 2023) oraz nawiązujące do jego literackiej twórczości, przede wszystkim do "Parad", które napisał specjalnie dla sceny teatralnej w zamku ( "Theatrum Magicum", reż. Marcin Giżycki, 2017, "Inwentorium śladów", reż. Stephen Quay, Timothy Quay, 2009 ). Uczestnicy zobaczą również dokument "Bask. Objawienie Ameryki" (reż. Hanna L Ceglińska-Leśnodorska, 2017) o czystej krwi arabskiej ogierze, który urodził się w Polsce (w stadninie w Albigowej, a następnie trafił do Janowa Podlaskiego), by stać się legendą i podbić amerykańskie areny. Ważnymi punktami w programie są projekcje filmów fabularnych, wśród nich "Brigitte Bardot cudownej", w której Lech Majewski - reżyser, malarz i scenarzysta zarazem, podjął się stworzenia realistyczno-fantastycznego dramatu opartego na własnej powieści "Pielgrzymka do grobu Brigitte Bardot cudownej". Drugi dzień wydarzenia zamknie wieczorny plenerowy pokaz historii genialnego oszusta z Łańcuta - Czesława Bojarskiego, we francuskiej produkcji "Fałszerz stulecia" (reż. Jean-Paul Salomé, 2025).
Tego dnia równolegle odbywać się będą wydarzenia w Miejskim Domu Kultury w Łańcucie. Rozpocznie je wernisaż wystawy prac łańcuckiej malarki Barbary Porczyńskiej, a zaraz po nim, na sali widowiskowej MDK, odbędzie pokaz trzech filmów łańcuckiej reżyserki kina dokumentalnego Katarzyny Mazurkiewicz, połączony ze spotkaniem z autorką i bohaterami filmów. Wśród wybranych tytułów znalazły się "MaMalarka" - dokument o Barbarze Porczyńskiej, "Mistrz i uczeń" - obraz młodych muzyków, którzy co roku, pod okiem światowej sławy wiolinistów ćwiczą swój warsztat, a także "Płatnerz musi być muzykiem" - film o Krzysztofie Panasie, mistrzu płatnerskim z Łańcuta. To nie koniec dokumentalnych akcentów w MDK - tego dnia zostanie też wyświetlony film "Chłopaki" (reż. Łukasz Machowski, Katarzyna Machałek, 2023), pokazujący rzeczywistość nastolatków z Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w Łańcucie. Projekcji towarzyszyć będzie spotkanie z reżyserami. Na koniec dnia kino w MDK wyświetli dwa filmy kostiumowe, w których zamek odgrywa istotną rolę, czyli "Hrabinę Cosel" (reż. Jerzy Antczak, 1968) - opowieść o romansie króla Augusta II Mocnego oraz hrabiny Anny Cosel, toczącym się na tle dramatycznej polskiej historii, oraz "Lokis. Rękopis profesora Wittembacha" (reż. Janusz Majewski, 1970) - rzadki w polskiej kinematografii przykład kostiumowego horroru.
Finałowy, trzeci dzień Szlaku (niedziela, 9 sierpnia) wypełnią kolejne filmowe atrakcje, trwające do późnych godzin wieczornych. Na scenie w parku zamkowym widzowie obejrzą m.in. zrealizowany specjalnie na tę okazję filmowy reportaż Adama Głaczyńskiego, którego bohaterowie - pracownicy zamku i statyści, przywołują wspomnienia z historycznych planów filmowych. O wyzwaniach związanych z pracą w historycznych wnętrzach opowiedzą goście panelu: dyrektor Muzeum-Zamek w Łańcucie - dr Piotr Szopa oraz producenci filmowi, pracujący w tej przestrzeni - Małgorzata Domin i Dawid Szurmiej. Tradycją każdego Szlaku są spacery filmowe - tym razem w wirtualnym wydaniu, zaprezentowanym na scenie przez przewodniczkę - Dorotę Błoniarz, w towarzystwie filmoznawczyni dr Grażyny Bochenek. Od nich usłyszymy ciekawostki, historie i anegdoty z łańcuckich planów filmowych. Po tym wprowadzeniu uczestnicy będą mogli odkrywać filmowe przestrzenie zamku, w czym pomoże im mapa lokacji filmowych.
Jednym z najważniejszych punktów programu tego dnia będzie jubileusz 50-lecia kinowej premiery "Trędowatej" w reżyserii Jerzego Hoffmana, najsłynniejszego polskiego melodramatu, opowiadającego historię mezaliansu arystokraty - ordynata Waldemara Michorowskiego i guwernantki - Stefci Rudeckiej. W niedzielne popołudnie, w Miejskim Domu Kultury w Łańcucie, odbędzie się spotkanie z aktorami, którzy współtworzyli tę kultową produkcję - Elżbietą Starostecką i Leszkiem Teleszyńskim. Po spotkaniu, na scenie w parku zamkowym, odbędzie się projekcja plenerowa "Trędowatej". Jubileusz stanie się okazją do przypomnienia jednego z najpopularniejszych polskich filmów kostiumowych, którego znaczną część zrealizowano właśnie w Łańcucie. Film Hoffmana od 50 lat cieszy się niesłabnącą sympatią polskich widzów, a Łańcut jest do tej produkcji szczególnie przywiązany. Dla uhonorowania twórców i aktorów "Trędowatej" odsłonięty zostanie pamiątkowy mural, który powstanie na jednej ze ścian budynku Miejskiego Domu Kultury, specjalnie z okazji jubileuszu.
Wielbiciele kina kostiumowego i historycznego będą mogli wziąć udział w quizie filmowym, prowadzonym przez Karolinę Marciszewską, a miłośnicy walca z "Trędowatej" usłyszą utwór na żywo podczas koncertu muzyki filmowej w wykonaniu Podkarpackiego Teatru Muzycznego Halka. Dzień zakończy wieczorna projekcja filmu "Pałac" (reż. Tadeusz Junak, 1980) na scenie w ogrodach zamkowych.
Organizatorzy przygotowali także wydarzenia towarzyszące. Wśród nich znalazły się warsztaty tańców dworskich, spotkania edukacyjne w Centrum Edukacji Tradycji im. Jana Potockiego, a także inscenizacje historyczne "Śniadanie na trawie" w zamkowym parku.
W trakcie wydarzenia przed budynkiem Miejskiego Domu Kultury w Łańcucie będą działać punkty gastronomiczne. W razie niepogody wydarzenia w parku zamkowym zostaną przeniesione do Miejskiego Domu Kultury w Łańcucie.
Pełen program wydarzenia znajduje się na : https://filmowepodkarpacie.pl/lancut
Zachęcamy, by być na bieżąco ze szczegółami wydarzenia i obserwować stronę Podkarpackiego Szlaku Filmowego na Facebooku: https://www.facebook.com/filmowepodkarpacie
Organizatorem wydarzenia jest Podkarpacka Komisja Filmowa, Wojewódzki Dom Kultury w Rzeszowie, Województwo Podkarpackie.
Współorganizatorami są Miejski Dom Kultury w Łańcucie, Miasto Łańcut i Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej. Partnerami wydarzenia są Muzeum Zamek w Łańcucie, Filmoteka Narodowa-Instytut Audiowizualny, Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych oraz Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Rzeszowie. Wydarzenie dofinansowano ze środków budżetu Województwa Podkarpackiego, Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej.
Źródło: Łańcut GADA (lancut.gada.pl)