Kościół św. Jana Chrzciciela i św. Barbary w Ulanowie - serce flisackiego miasta

Wiara silniejsza niż nurt Sanu

To właśnie z tego kościoła flisacy wyruszali w wielotygodniowe, niebezpieczne wyprawy do Gdańska. Zanim tratwy odbiły od brzegu, załogi gromadziły się przed ołtarzem, prosząc o bezpieczną drogę i szczęśliwy powrót. W czasach, gdy nurt Sanu i Wisły decydował o życiu lub śmierci, wiara była dla nich równie ważna, jak umiejętność prowadzenia tratwy .

Świątynia, którą uratowali mieszkańcy

Kiedy ks. prałat Józef Lizak przybył do Ulanowa jako wikariusz w 1971 roku, niewielu wierzyło, że zabytkowy kościół uda się ocalić. Drewniana świątynia była mocno zniszczona, a w mieście coraz głośniej mówiono o budowie nowego, murowanego obiektu.

Decyzję o ratowaniu zabytku podjął jednak biskup Ignacy Tokarczuk . Polecił zachować historyczny obiekt i przeprowadzić jego kompleksową konserwację. Rozpoczęły się cztery lata niezwykle trudnych prac.

W tamtych czasach nie było funduszy unijnych ani rządowych programów ochrony zabytków. Pojawiła się jednak niezwykła mobilizacja lokalnej społeczności:

Powstał społeczny komitet odbudowy.

Parafianie sami organizowali drewno i pomagali przy transporcie materiałów.

Wsparcie finansowe płynęło od rodaków pracujących za granicą.

Dzięki wspólnemu wysiłkowi całej wspólnoty, modrzewiowy kościół uratowano przed zniszczeniem.

Partnerem projektu jest Województwo Podkarpackie: www.podkarpackie.eu

Biblia, katechizm i historia flisu namalowana na ścianach

Dziś jednym z największych skarbów świątyni jest jej niezwykła polichromia. Ks. prałat Józef Lizak określa ją trzema słowami: Biblia, katechizm i region .

Na ścianach kościoła znajdziemy sceny biblijne, przedstawienia sakramentów oraz obrazy z życia świętych. Jednak obok nich pojawia się coś unikalnego na skalę krajową – obrazowa historia ulanowskich flisaków . Jedno z największych malowideł przedstawia retmana prowadzącego tratwę Sanem pod opieką Matki Bożej, św. Barbary i św. Jana Chrzciciela.

Przez wieki ta wyjątkowa polichromia pełniła rolę „ księgi dla ubogich ” (Biblia pauperum). Dla ludzi, którzy często nie potrafili czytać, obrazy były lekcją wiary oraz żywym zapisem lokalnej tradycji.

Święta Barbara – patronka ludzi rzeki

Choć głównym patronem parafii jest św. Jan Chrzciciel , to św. Barbara zajmuje szczególne miejsce w sercach flisaków. To jej poświęcono jedną z naw kościoła.

Flisacy głęboko wierzyli, że święta chroni ich przed kaprysami żywiołów. Do dziś jej wspomnienie jest jednym z najważniejszych wydarzeń w Ulanowie. Współczesne Bractwo Flisackie uczestniczy w uroczystościach w historycznych strojach i z tradycyjnymi sztandarami.

To tutaj narodził się współczesny flis

Kościół odegrał także kluczową rolę w renesansie flisackich tradycji. Przygotowując obchody 350-lecia świątyni w 1993 roku, ks. prałat Józef Lizak zadał mieszkańcom jedno proste pytanie:

„Czy potrafilibyście jeszcze zbudować tratwę?” To zdanie uruchomiło lawinę wydarzeń. Odtworzono dawne zwyczaje, uszyto stroje i zbudowano historyczną tratwę. 27 czerwca 1993 roku flisacy wypłynęli z Ulanowa do Gdańska, co zapoczątkowało nowy rozdział w historii Bractwa Flisackiego (którego tradycje wpisano przecież na Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości UNESCO .

Dziedzictwo, do którego się wraca

Dla wielu Ulanowian ten kościół to pierwszy przystanek po powrocie do rodzinnego miasta – niezależnie od tego, czy wracają z innych regionów Polski, czy zza oceanu.

Historia parafii bywała też dramatyczna. W 2002 roku pożar strawił inny ulanowski zabytek – drewniany kościół Świętej Trójcy na cmentarzu . Jednak determinacja mieszkańców, cieśli i konserwatorów pozwoliła na jego kompletną odbudowę, udowadniając, że pamięć zapisana w drewnie jest w Ulanowie nieśmiertelna.

Flisacki dar dla Papieża

W kościele św. Jana Chrzciciela i św. Barbary znajduje się wyjątkowy fotel papieski wykonany z czarnego dębu , który przez stulecia spoczywał na dnie Sanu. Flisacy przetransportowali go tratwą wodną do Sandomierza na spotkanie z Janem Pawłem II w 1999 roku. Po wizycie apostolskiej mebel wrócił do Ulanowa jako cenna relikwia historyczna.

Dziś świątynia pozostaje żywym sercem Ulanowa. To tutaj historia, religia i rzeka splatają się w jeden, nieprzerwany nurt, który płynie z pokolenia na pokolenie.

PODKAST KORSO: posłuchaj wywiadu z ks. Prałatem Józefem Lizakiem:

Od jutra tysiące mieszkańców województwa podkarpackiego bez prądu. Gdzie i kiedy nastąpią wyłączenia?

Mielecka strefa przyciągnęła blisko 6 miliardów złotych. Ministerstwo podaje dokładne dane

Co dalej z przeprowadzką WCR w Mielcu? Posłowie żądają wyjaśnień

AI wybrało najpiękniejsze, nieoczywiste miejsca na Podkarpaciu. Omiń Solinę, tu odpoczniesz bez tłumów

Nowa Nadzieja składa wniosek o odwołanie Pawła Pazdana: „Polityków trzeba odciągnąć od służby zdrowia”

Stal Mielec zwycięska w drugim sparingu. Było dużo testowanych

ZALOGUJ SIĘ

Twoje komentarze będą wyróżnione oraz uzyskasz dostęp do materiałów PREMIUM

Zapomniałeś hasła? ODZYSKAJ JE

---

Źródło: Korso (korso.pl) - Mielec