Przedstawiciele władz samorządowych, służb mundurowych, organizacji kombatanckich, środowisk kresowych oraz mieszkańcy Nysy spotkali się 10 lipca pod tablicą pamiątkową przy Urzędzie Miejskim, aby wspólnie uczcić Narodowy Dzień Pamięci o Polakach – Ofiarach Ludobójstwa dokonanego przez OUN i UPA na ziemiach wschodnich II Rzeczypospolitej Polskiej .
Uroczystość była wyrazem szacunku dla tysięcy niewinnych ofiar oraz przypomnieniem jednej z najtragiczniejszych kart w historii Polski.
Hołd dla pomordowanych
Obchody rozpoczęły się od odśpiewania hymnu państwowego. Następnie uczniowie Szkoły Podstawowej nr 5 im. marszałka Józefa Piłsudskiego w Nysie przedstawili okolicznościowy program artystyczny przygotowany pod kierunkiem Renaty Głuszek i Dariusza Orłowskiego .
Kulminacyjnym momentem uroczystości było złożenie kwiatów oraz zapalenie zniczy pod tablicą pamiątkową, która od 2015 roku przypomina o ofiarach zbrodni dokonanych przez niemieckich nazistów, komunistów sowieckich oraz ukraińskich nacjonalistów w latach 1939–1947.
Tablica została odsłonięta z inicjatywy Społecznego Komitetu Ufundowania Tablicy , któremu przewodniczyła Janina Johnson .
Dlaczego obchodzimy ten dzień?
Narodowy Dzień Pamięci obchodzony jest 11 lipca , w rocznicę tzw. Krwawej Niedzieli z 1943 roku . Tego dnia oddziały OUN i UPA przeprowadziły skoordynowane ataki na około sto polskich miejscowości na Wołyniu, mordując ich mieszkańców.
Było to apogeum trwającej od 1943 roku fali zbrodni wymierzonych w polską ludność cywilną zamieszkującą Kresy Wschodnie II Rzeczypospolitej.
Historycy Instytutu Pamięci Narodowej szacują, że w latach 1939–1946 z rąk ukraińskich nacjonalistów zginęło ponad 100 tysięcy Polaków . Według części badaczy liczba ofiar mogła sięgnąć nawet około 120 tysięcy osób , z czego około 60 tysięcy zamordowano na Wołyniu , a kolejne dziesiątki tysięcy w Małopolsce Wschodniej, na Polesiu oraz części Lubelszczyzny.
Ofiarami byli przede wszystkim cywile – kobiety, dzieci i osoby starsze. Tysiące polskich miejscowości zostało spalonych, a setki tysięcy mieszkańców zmuszono do opuszczenia swoich domów.
Od 2016 roku 11 lipca był obchodzony jako Dzień Pamięci ustanowiony uchwałą Sejmu. Natomiast w 2025 roku święto otrzymało rangę Narodowego Dnia Pamięci , stając się oficjalnym świętem państwowym.
Burmistrz: „Prawda wreszcie ujrzała światło dzienne”
Podczas uroczystości głos zabrał burmistrz Nysy Kordian Kolbiarz , który przypomniał, że w Nysie pamięć o ofiarach jest pielęgnowana już od wielu lat.
– W Nysie od 2015 roku, dzięki staraniom środowisk kresowych pod przewodnictwem pani Janiny Johnson, mamy tablicę, która mówi o tym, jak wyglądała prawda. W czasach PRL o tej historii nie można było mówić. Teraz ta prawda wreszcie ujrzała światło dzienne – powiedział burmistrz.
Jak podkreślił, z roku na rok uroczystości gromadzą coraz więcej uczestników, szczególnie młodzieży.
– Bardzo cieszy coraz większy udział młodzieży i szkół. Mamy okres wakacyjny, a mimo to są młodzi ludzie, którzy chcą uczestniczyć w tych obchodach. To pokazuje, że pamięć jest przekazywana kolejnym pokoleniom – zaznaczył.
„Nie może być miejsca na gloryfikowanie sprawców”
W swoim wystąpieniu burmistrz odniósł się również do współczesnych relacji polsko-ukraińskich oraz potrzeby mówienia prawdy historycznej.
– Musimy mówić o tej prawdzie również naszym sąsiadom. Mam nadzieję, że nadejdzie czas, kiedy nie będzie miejsca na banderyzm i promowanie banderyzmu w Europie. Pojednanie można budować tylko na fundamencie prawdy – powiedział Kordian Kolbiarz.
Podkreślił także znaczenie pamięci historycznej jako elementu budowania przyszłości.
– Przekazujcie tę prawdę kolejnym pokoleniom. To od nich będzie zależało, czy pamięć o ofiarach pozostanie żywa – zakończył swoje wystąpienie.
Pamięć, która zobowiązuje
Narodowy Dzień Pamięci jest nie tylko okazją do oddania hołdu ofiarom tragicznych wydarzeń sprzed ponad 80 lat. To także przypomnienie o konieczności pielęgnowania pamięci historycznej, szacunku dla ofiar oraz budowania przyszłości w oparciu o prawdę i wzajemne zrozumienie.
Tegoroczne obchody w Nysie po raz kolejny zgromadziły mieszkańców różnych pokoleń, pokazując, że pamięć o ofiarach ludobójstwa na Kresach pozostaje ważnym elementem lokalnej i narodowej tożsamości.
Zdjęcia: Miasto i Gmina Nysa Powiat Nyski
Artykuł W Nysie oddano hołd ofiarom ludobójstwa na Kresach. „Pamięć jest naszym obowiązkiem” pochodzi z serwisu Portal Nysa TV .
Źródło: Portal Nysa TV (portalnysa.tv)