Tajemnice Twierdzy Koźle. Ukryte komnaty i zapomniane tunele

Przejdź do treści

1. Wiadomości

2. Opole

3. Brzeg

4. Głubczyce

5. Kędzierzyn-Koźle

6. Kluczbork

7. Krapkowice

8. Namysłów

9. Nysa

10. Olesno

11. Prudnik

12. Strzelce Opolskie

13. Sport

14. Biznes

15. Telemagazyn

16. Zdrowie

17. Edukacja

18. Podróże

19. Kuchnia

20. Kobieta

21. Motofakty

22. Shownews

23. Dom i wnętrze

24. Strefa Obrony

25. Gry i technologie

26. Eko

27. Okazje

28. Gazeta online

29. Reklama

30. Zamów ogłoszenie w prasie

31. FotogrAI

e-Wydanie

Zaloguj się

Szukaj

reklamaPrzejdź do strony

Gotyckie Podzamcze, niedoszła siedziba starostów śląskich zbudowana w czasach rządów na Śląsku króla Macieja Korwina. W okresie funkcjonowania Twierdzy Koźle budynek zaadaptowano na forteczny lazaret. Zdjęcie z lat 90-tych XX wieku gdy na dziedzińcu funkcjonowało targowisko.

fot. Bolesław Bezeg

Zobacz galerię\ (147 zdjęć)\

Twierdzę Koźle zbudowano w tym samym czasie, co nowoczesne wówczas fortece w Kłodzku, Nysie czy Srebrnej Górze. Można w nich znaleźć wiele podobnych elementów fortecznej architektury. Okoliczni mieszkańcy nieustannie ożywiają stare opowieści o ukrytych komnatach i zapomnianych tunelach i od czasu do czasu te opowieści okazują się prawdziwe.

Twierdza Koźle. Tak ją budowano

Systematyczne unowocześnianie i doskonalenie artylerii, która była zdolna skruszyć budowane dotąd z cegły i kamienia umocnienia, spowodowało, że już w XVI wieku rozpoczęto stosowanie umocnień ziemnych. Wał był w stanie wytrzymać uderzenia pocisków artyleryjskich, a jeśli powstały w nim ubytki, można było je szybko i tanio uzupełnić. W XVII wieku dopracowano koncepcję stałych umocnień bastionowych oblicowanych cegłą lub kamieniem i tak powstały najdoskonalsze, jak uważano przez ponad dwa wieki, systemy obronne znane nam jako twierdze.

Zobacz galerię(147 zdjęć)

Pierwsze nowoczesne umocnienia ziemne w Koźlu wykonali w początkach XVIII wieku Austriacy - miała to być ośmio- lub dziewięcioramienna gwiazda bastionowa. Dziś jednak badacze nie są zgodni, co do tego czy ten projekt został zrealizowany. Wydaje się że Austriacy, gdy w roku 1740 wybuchła I wojna śląska, ledwie zaczęli w Koźlu prace ziemne.

Po zdobyciu Koźla król Prus Fryderyk II Wielki powierzył budowę twierdzy wybitnemu inżynierowi o nazwisku Gerhard Wallrave. To jego starania i projekty spowodowały, że Twierdza Koźle stała się pod koniec XVIII wieku jednym z najnowocześniej i najlepiej umocnionych miejsc na prusko-austriackim pograniczu.

\ \ Tak kiedyś wyglądały te opolskie miasta. Nysa, Paczków, Otmuchów i Głuchołazy \ \ Jak wyglądały Nysa, Paczków, Otmuchów i Głuchołazy w latach 60. i 70. ubiegłego wieku? Jak zmieniły się przez kilkadziesiąt lat? Zobaczcie cztery miasta z powiatu nyskiego na archiwalnych zdjęciach Ta...

Jeszcze w trakcie budowy twierdzy, podczas kolejnej wojny w roku 1745 twierdza na krótko ponownie wpadła w ręce Austriaków. Wówczas sam Wallrave na czele pruskiej odsieczy odzyskał zaprojektowaną przez siebie twierdzę.

Twierdza Koźle. Test bojowy

Najpoważniejszy swój test bojowy Twierdza Koźle przeszła w roku 1807, gdy pod jej umocnieniami stanęła Wielka Armia Napoleona. Oblężenie trwało pół roku i zakończyło się negocjacjami o kapitulacji. Nie doszło jednak do wydania twierdzy i miasta wojskom Napoleona Bonaparte, bo w międzyczasie, w lipcu 1807 r., zawarto pokój w Tylży i wojna się zakończyła.

Dalsza część materiału pod wideo

W trakcie oblężenia sprawdziły się obwałowania ziemne, w wielu miejscach w tamtych czasach posiadające lico kamienne. Zadziałał też system zatapiania łąk na przedpolach twierdzy od strony Większyc, co na długie tygodnie zniechęciło oblegających do podejmowania szturmów. Ostrzał artyleryjski uszkodził w mieście wiele budynków, ale ofiarą tych działań padła głównie ludność cywilna.

Twierdza Koźle. Załoga ginęła od chorób

Załoga twierdzy ginęła głównie od chorób, które dziesiątkowały stłoczonych w bojowych kazamatach żołnierzy. Plagą były też dezercje, które nasiliły się gdy obrońcy dowiedzieli się, że sojusznikiem Napoleona są Polacy. Polaków nie było wprawdzie wśród oblegających oddziałów, ale i tak pewnej nocy z twierdzy uciekło ponad 200 żołnierzy, którzy rekrutowani byli z okolicznych polskojęzycznych chłopów. Dowództwo oblężenia odesłało ich do Wrocławia, gdzie stacjonował głównodowodzący na Śląsku brat Napoleona Hieronim Bonaparte.

Twierdza Koźle. Dzięki niej rozwinął się Kędzierzyn

Istnienie twierdzy mocno wpłynęło na życie mieszkańców Koźla i jego okolicy. Przede wszystkim istnieniu w Koźlu twierdzy swój rozwój jako węzła komunikacyjnego, a w efekcie przemysłowego, zawdzięcza Kędzierzyn. Gdy budowano linie kolejowe z Opola do Gliwic i Raciborza, Koźle trzeba było ominąć w odległości 8 km, by - jak argumentowano wprowadzając takie przepisy - ewentualny wróg nie mógł przywieźć pociągiem ciężkich armat w pobliże umocnień.

\ \ Podpalił swój pałac. Nie mógł znieść, że wpadnie w ręce wroga \ \ Na archiwalnych zdjęciach widać jak wspaniale prezentował się pałac stojący przy drodze z Koźla do Raciborza. W 1945 roku spłonął w pożarze, który doprowadził go do ruiny. Legenda mówi, że podpalił go...

Ostatecznie jako przestarzała pod względem militarnym, Twierdza Koźle została skasowana w 1874 roku. Od tego momentu jej poszczególne fragmenty ulegały systematycznej degradacji. Niektóre budowle wykorzystywano do celów gospodarczych. Taki los spotkał słynną Basztę Montalamberta - Fort Fryderyka, gdzie powstała wytwórnia słodu dla okolicznych browarów. Niektóre kazamaty zburzono, część budowli do dziś wykorzystywana jest jako magazyny, a nawet pomieszczenia edukacyjne. Na niektórych powstały budynki mieszkalne. Reszta stała się swoistą kopalnią materiałów budowlanych dla kolejnych inwestycji. Taki był przez wieki los starych budowli.

Prawa autorskie

• twierdza koźle
• armia napoleona na śląsku
• historia koźla
• napoleon bonaparte
• Basztę Montalamberta
• Fort Fryderyka

---

Źródło: Nowa Trybuna Opolska (nto.pl)