Masz mniej niż 18 lat lub jesteś seniorem w wieku 65+? Korzystaj z bezpłatnych leków
Bezpłatnie leki przysługują wszystkim osobom, które łącznie spełniają trzy kryteria: Mają ukończone 65 lat lub mają poniżej 18 lat. Lek znajduje się w wykazie „D1” lub D2 refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych w załączniku do obwieszczenia ministra zdrowia. Mają rozpoznane schorzenie, które jest zgodne z zakresem wskazań objętych refundacją. Seniorze, kiedy bezpłatne leki są dla Ciebie i jak z nich skorzystać
jeśli masz minimum 65 lat, liczy się dzień urodzin; przyjmujesz leki z listy bezpłatnych lekarstw zgodnie ze wskazaniami, które obejmuje refundacja; na recepcie, którą wystawili lekarz lub pielęgniarka podstawowej opieki zdrowotnej (POZ), jest litera S.
Idź do lekarza lub pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej. Odbierz receptę na leki z wykazu bezpłatnych leków. Idź po lekarstwa do apteki. Uwaga Ważne! Na recepcie musi pojawić się litera S w polu „kod uprawnień dodatkowych”. Jeśli jej nie ma – nie dostaniesz leku za darmo! Farmaceuta nie może jej dopisać. Dlatego jeszcze w gabinecie lekarskim sprawdź, czy na twojej recepcie jest litera S. Listę bezpłatnych leków znajduje się:
na stronie internetowej: Bezpłatne leki dla seniorów 65+, dla dzieci i młodzieży, na stronie Ministerstwa Zdrowia, w Dzienniku Urzędowym Ministra Zdrowia (część D obwieszczenia w sprawie wykazu refundowanych leków).
Listę leków znajdziesz też: na swoim Internetowym Koncie Pacjenta, w aplikacji w mojeIKP, w Menu. W tym wykazie są leki, które dla pozostałych pacjentów mają odpłatność ryczałtową, 30 procent lub 50 procent. Lista leków 65+ zmienia się co 2 miesiące. Dlatego warto ją śledzić na bieżąco. Kto może wystawić receptę na bezpłatne leki
lekarz POZ, pielęgniarka POZ, lekarze specjaliści i uprawnione do wystawiania recept pielęgniarki, lekarz, który zaprzestał wykonywania zawodu i wystawia receptę dla siebie i dla rodziny.
Jeśli lekarz specjalista przepisuje ci leki z wykazu bezpłatnych leków (zgodnie ze wskazaniami, które obejmuje refundacja), poproś go o zaświadczenie dla lekarza POZ. Na tej podstawie lekarz POZ będzie mógł ci wystawiać przez określony czas recepty na bezpłatne leki. Ponadto, od lutego 2025 roku recepty „S” na bezpłatne leki mogą wystawiać wszystkie osoby uprawnione do wystawiania recept w ramach wykonywanego zawodu medycznego – każdy lekarz bez względu na posiadaną specjalizację, lekarz dentysta, pielęgniarka, felczer, starszy felczer, farmaceuta. Dzięki temu pacjenci nie są już zmuszeni do umawiania dodatkowych wizyt w przychodniach POZ wyłącznie w celu uzyskania takiej recepty. Nowe przepisy pozwalają seniorom otrzymać receptę „S” także podczas prywatnych konsultacji, np. u lekarzy specjalistów. Warto skontaktować się ze swoim lekarzem rodzinnym lub sprawdzić dostępność programów w lokalnych placówkach medycznych. Regularne badania profilaktyczne są kluczowe dla utrzymania zdrowia i jakości życia seniorów. Mogą zapobiegać lub spowodować wczesne wykrycie niektórych chorób, co przyczynia się do polepszenia jakości życia pacjentów. Na liście znajdują się leki, które wcześniej podlegały częściowej refundacji. Wśród nich są m.in. leki: antyhistaminowe, hipoglikemizujące, hormonalne, immunostymulujące, immunosupresyjne, okulistyczne, przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze, przeciwwirusowe, przeciwbólowe, przeciwzakaźne, przeciwdrgawkowe, stosowane w chorobach dróg oddechowych, stosowane w nadciśnieniu tętniczym, stosowane w chorobach urologicznych, stosowane w chorobach układu pokarmowego oraz szczepionki. Dane z opolskiego Oddziału NFZ Najwyższy poziom refundacji dla pacjenta 65+ w pierwszym kwartale 2026 r. odnotowano w powiecie namysłowskim. Mężczyźnie w wieku 71 lat zrefundowano leki w kwocie 30 376,98). Kobiecie z powiatu opolskiego, lat 70, zrefundowano leki w kwocie 24 326,92. W Opolu mężczyzna, lat 69, skorzystał z refundacji na sumę 23 990,54. Największą liczbę recept zrealizowali pacjenci z powiatów:
Prudnicki – kobieta, lat 48, recept 69, Głubczycki – kobieta, lat 90, recept 51, Nyski – mężczyzna, lat 69, recept 45, Opolski – mężczyzna, lat 65, recept 45, Krapkowicki – kobieta, lat 88, recept 44, Nyski – mężczyzna, lat 72, recept 43, Nyski – mężczyzna, lat 76, recept 42, Opole – kobieta, lat 84, recept 42, Nyski – mężczyzna, lat 80, recept 41, Krapkowicki – mężczyzna, lat 70, recept 41, Kędzierzyńsko-Kozielski – mężczyzna, lat 83, recept 41, Nyski – kobieta, lat 70, recept 40, Nyski – kobieta, lat 77, recept 40, Nyski – mężczyzna, lat 70, recept 39, Strzelecki – mężczyzna, lat 86, recept 39
Podstawa prawna
~ Ustawa z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (DZ.U. 2023 poz.1733) ~ Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 30 sierpnia 2023 r. w sprawie wykazu refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych na 1 września 2023 r (Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 30.08.2023) ~ Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. 2022 poz. 2561)
Refundacja żywności specjalnego przeznaczenia medycznego oraz wyrobów medycznych Od 2025 roku seniorzy, oprócz prawa do bezpłatnych leków na receptę, mogą także korzystać z refundacji żywności specjalnego przeznaczenia medycznego (ŻSPM) oraz wyrobów medycznych. To rozwiązanie stanowi znaczące wsparcie dla osób starszych cierpiących na choroby przewlekłe lub zmagających się z ograniczeniami funkcjonalnymi wynikającymi z wieku lub stanu zdrowia. Produkty te przysługują osobom, które ukończyły 65. rok życia i spełniają dodatkowe warunki tj. posiadają prawo do refundacji w ramach wskazań objętych listą produktów znajdujących się w tzw. załączniku D2 (dla żywności) lub D (dla wyrobów medycznych). W celu skorzystania z tej możliwości konieczne jest otrzymanie e-zlecenia lub e-recepty od osoby uprawnionej do jej wystawienia (lekarz POZ, lekarz specjalista, a także pielęgniarka, położna lub fizjoterapeuta, w zależności od rodzaju wyrobu). Żywność specjalnego przeznaczenia medycznego (ŻSPM) obejmuje m.in. preparaty odżywcze dla osób niedożywionych z chorobami układu pokarmowego, nowotworami, cukrzycą, a także specjalne mieszanki żywieniowe do podania doustnego lub przez zgłębnik. Refundacji podlegają wyłącznie produkty wskazane w obwieszczeniu Ministra Zdrowia i wskazane w ramach wskazań refundacyjnych. W przypadku preparatów żywieniowych obowiązują indywidualne wskazania lekarskie, a recepty są wystawiane zgodnie z przewidzianym okresem stosowania. O jakich wyrobach medycznych mowa Seniorzy mogą bezpłatnie otrzymać niektóre wyroby medyczne m.in. pieluchomajtki, worki stomijne, cewniki, ortezy, laski, kule, chodziki, sprzęt przeciwodleżynowy, a także protezy i aparaty korekcyjne. Refundacja przysługuje zgodnie z ustalonymi limitami oraz warunkami określonymi w przepisach NFZ. Zlecenia na wyroby medyczne mogą obowiązywać nawet do 12 miesięcy, co oznacza, że nie ma potrzeby każdorazowej wizyty w placówce medycznej w celu uzyskania dokumentu uprawniającego do zakupu. Zakupów produktów można dokonywać partiami – np. pieluchomajtki wydawane są zwykle raz w miesiącu w określonej liczbie. Zakupów należy dokonywać w aptekach lub sklepach medycznych posiadających umowę z NFZ. Dzięki powyższym rozwiązaniom osoby starsze zyskały dostęp do kompleksowego wsparcia w zakresie leczenia, odżywiania i funkcjonowania z niepełnosprawnością – co znacząco wpływa na ich jakość życia i niezależność. Refundacja rośnie szybciej niż liczba pacjentów W 2025 r. wydatki na bezpłatne leki sięgnęły niemal 10 mld zł. Liczba pacjentów korzystających z leków wzrosła od 2023 r. jedynie o 4,4 proc., podczas gdy koszty recept zwiększyły się aż o 25 proc. Analizy NFZ wskazują, że jedną z przyczyn wzrostu kosztów jest ordynowanie leków o tym samym działaniu terapeutycznym, ale znacząco różniących się ceną. Pacjenci objęci programem „65 plus” mają dostęp do bezpłatnych preparatów. W wykazie znajdują się leki zawierające tę samą substancję czynną, w tej samej dawce i postaci, które mają identyczne działanie, ale różnią się ceną. Przykładem są leki przeciwzakrzepowe. W niektórych przypadkach koszt jednego opakowania może wynosić od 65,45 zł do 370,07 zł. Oznacza to różnicę przekraczającą 300 zł przy zachowaniu tego samego efektu leczenia. Wybór tańszego odpowiednika nie oznacza pogorszenia jakości terapii ani ograniczenia dostępu do leczenia. Pacjent nic nie traci – nadal otrzymuje darmowy skuteczny i bezpłatny lek, natomiast system ochrony zdrowia może efektywniej wykorzystywać środki publiczne. NFZ informuje lekarzy o potencjale oszczędności Narodowy Fundusz Zdrowia, we współpracy z Ministerstwem Zdrowia, prowadzi działania informacyjne skierowane do lekarzy. Celem jest zwiększenie świadomości dotyczącej kosztów ordynowanych terapii oraz wskazanie możliwych oszczędności przy zachowaniu tej samej skuteczności leczenia. – Przesyłamy pisma mówiące o tym, ile przeznaczamy na leczenie pacjentów będących pod opieką poszczególnych lekarzy oraz ile moglibyśmy zaoszczędzić przy wyborze innych wariantów tych samych terapii – mówi Miłosz Anczakowski, zastępca prezesa NFZ ds. Służb Mundurowych. – Mamy już pierwsze odpowiedzi – lekarze często nie są świadomi różnic kosztowych i deklarują wykorzystanie przesłanych przez nas materiałów. Działania mają przede wszystkim charakter edukacyjny i analityczny. – Działamy dwutorowo, wykorzystując doświadczenia z przeszłości. Informujemy lekarzy o obserwowanych nieefektywnościach, równolegle prowadząc celowane działania kontrolne w innych obszarach – podkreśla Ewelina Matoga, dyrektor Departamentu Kontroli. Zgodnie z analizami Funduszu, zmiana w zakresie przepisywanych leków w ramach tej samej substancji czynnej, dawki i postaci, może przynieść oszczędności sięgające kilkuset milionów złotych rocznie, a w przyszłości nawet miliarda złotych. – Wyobraźmy sobie, że mamy sytuacje, że jeden lekarz, bez żadnego uszczerbku dla pacjentów, może pomóc NFZ zaoszczędzić 500 tys. złotych rocznie – komentuje Filip Urbański, dyrektor Departament Analiz, Monitorowania Jakości i Optymalizacji Świadczeń. – Biorąc pod uwagę liczbę lekarzy, to naprawdę ogromny potencjał do racjonalizacji wydatków. Myślę, że tego typu informacje zwrotne mają bardzo duży potencjał. W przyszłości powinniśmy wprowadzić mechanizmy finansowe związane z promowaniem zwiększania efektywności wydatkowania środków publicznych będących w dyspozycji NFZ
- Oprac. Kog na podstawie materiałów NFZ
Źródło: Opolska360