73 lata Opolskiego Ogrodu Zoologicznego. Od niewielkiego zwierzyńca do jednego z najnowocześniejszych ogrodów zoologicznych w Polsce

22 lipca 1953 roku w kronikach miejskich Opola zapisano krótką informację: „uruchomienie zwierzyńca”. Tego dnia oficjalnie rozpoczął działalność Opolski Ogród Zoologiczny. Dziś, po 73 latach, jest to jedno z najchętniej odwiedzanych miejsc na Opolszczyźnie i jeden z najnowocześniejszych ogrodów zoologicznych w Polsce, którego misją jest przede wszystkim ochrona zagrożonych gatunków, edukacja oraz zapewnienie zwierzętom jak najlepszych warunków życia.

Wszystko zaczęło się na Wyspie Bolko

Historia opolskiego zoo sięga lat trzydziestych XX wieku. Wówczas na terenie Wyspy Bolko powstał niewielki, prywatny zwierzyniec zajmujący około jednego hektara. Początkowo można było zobaczyć tam sarny, bażanty i pawie. Z czasem kolekcja wzbogacała się o kolejne gatunki, również egzotyczne, a miejsce zyskiwało coraz większą popularność.

W 1936 roku ówczesne władze miejskie przejęły utrzymanie zwierzyńca i udostępniły go mieszkańcom. Przed wybuchem II wojny światowej można było oglądać już między innymi antylopy, małpy oraz lwy.

W czasie wojny zwierzęta zostały wywiezione do Niemiec, a ogród praktycznie przestał istnieć.

Trzy razy odradzało się od nowa

Dzięki zaangażowaniu mieszkańców i powołanego w 1952 roku Komitetu Odbudowy Zwierzyńca ogród ponownie otwarto 22 lipca 1953 roku. Zajmował wtedy 2,4 hektara. Wybiegi i klatki budowano w czynie społecznym, a kolekcję zwierząt stopniowo powiększano.

W kolejnych latach zoo dynamicznie się rozwijało. W 1980 roku jego powierzchnia wzrosła do 19 hektarów, a w latach dziewięćdziesiątych opracowano nowoczesną koncepcję zagospodarowania ogrodu według krain zoogeograficznych, dzięki której zwierzęta prezentowane są zgodnie z miejscem swojego naturalnego występowania.

Największym sprawdzianem okazała się jednak powódź tysiąclecia w 1997 roku. Zalany został niemal cały teren ogrodu, zniszczeniu uległy wybiegi, budynki i infrastruktura. Wydawało się, że historia zoo może dobiec końca.

Stało się jednak odwrotnie. Katastrofa stała się początkiem budowy nowoczesnego ogrodu zoologicznego. Powstały nowe pawilony, przestronne wybiegi i nowoczesne zaplecze weterynaryjne. Do Opola trafiły kolejne gatunki zwierząt, a ogród zaczął specjalizować się w hodowli wielu rzadkich i zagrożonych wyginięciem gatunków.

Nowoczesny ogród z misją

Dzisiejszy Opolski Ogród Zoologiczny to nie tylko miejsce rekreacji. Jego podstawową misją jest ochrona bioróżnorodności oraz udział w międzynarodowych programach zachowania gatunków zagrożonych wyginięciem.

Zoo uczestniczy w licznych programach prowadzonych przez Europejskie Stowarzyszenie Ogrodów Zoologicznych i Akwariów (EAZA), w tym Europejskich Programach Hodowlanych (EEP) oraz Europejskich Księgach Rodowodowych (ESB). World Association of Zoos and Aquariums (WAZA). Obejmują one dziesiątki gatunków ssaków, ptaków, gadów i płazów, takich jak goryle nizinne, tygrysy amurskie, lwy angolskie, okapi, żyrafy Rothschilda, pandki rude, takiny złociste czy żurawie mandżurskie.

Coraz większy nacisk kładziony jest również na dobrostan zwierząt. Powstają nowoczesne wybiegi pozwalające zwierzętom realizować naturalne zachowania, prowadzone są treningi medyczne ograniczające stres podczas badań, a ogród stale rozwija zaplecze weterynaryjne oraz wzbogacanie środowiska zwierząt.

Sukcesy hodowlane i nowe inwestycje

Ostatnie lata przyniosły wiele sukcesów hodowlanych. W ogrodzie regularnie przychodzą na świat młode przedstawiciele gatunków zagrożonych wyginięciem. Dużym sukcesem są tygrysy amurskie, kolejne lęgi flamingów różowych, narodziny młodych zwierząt kopytnych oraz rozmnażanie mieszkańców akwarium. Szczególnym osiągnięciem było również pierwsze w Europie rozmnożenie jednego z gatunków płaszczek utrzymywanych w opolskim akwarium.

Ważnym wydarzeniem było również otwarcie nowoczesnego kompleksu „Wodny Świat”, prezentującego ekosystemy Amazonii, Konga i raf koralowych. Ogromnym zainteresowaniem cieszą się także wybieg lwów angolskich, Wyspa Lemurów, Dolina Charlotty oraz liczne pokazy edukacyjne prowadzone przez opiekunów zwierząt.

Naturalnym elementem działalności nowoczesnego zoo są także transfery zwierząt do innych europejskich ogrodów zoologicznych. W ubiegłym roku odbyło się największe przedsięwzięcie transportowe w historii dzikich kotów w opolskim ogrodzie. Trzy opolskie tygrysy, bracia Odrus, Odraj i Odris wyjechały do ogrodów zoologicznych w Niemczech, Holandii i Finlandii

Transfery odbywają się one ramach programów hodowlanych i służą zachowaniu zdrowych, zróżnicowanych genetycznie populacji gatunków zagrożonych wyginięciem.

Rekordowa frekwencja

Rosnąca liczba atrakcji, wysoki poziom opieki nad zwierzętami oraz bogata oferta edukacyjna sprawiają, że opolskie zoo niezmiennie cieszy się ogromnym zainteresowaniem. W 2025 roku ogród odwiedziło blisko 308 tysięcy osób, co potwierdza, że jest jedną z największych atrakcji turystycznych regionu.

Choć przez ponad siedem dekad zmieniło się niemal wszystko – od wyglądu wybiegów po misję współczesnego ogrodu zoologicznego – jedno pozostało niezmienne. Opolskie zoo od lat zachwyca kolejne pokolenia odwiedzających, jednocześnie przypominając, jak ważna jest ochrona świata przyrody i odpowiedzialność człowieka za przyszłość zagrożonych gatunków.

Z okazji 73. urodzin zoo przygotowało dla mieszkańców i turystów wyjątkowy wieczór pełen atrakcji. W programie znalazły się m.in. nocne zwiedzanie ogrodu, specjalna iluminacja, spotkania z opiekunami zwierząt, animacje dla dzieci, gigantyczne bańki mydlane, urodzinowy tort oraz wieczór wspomnień poświęcony historii ogrodu.

Aleksandra Czechowska
Autorka jest prezesem spółki Zoo Opole

---

Źródło: Czas na Opole