29 lat od Powodzi Tysiąclecia. Fala kulminacyjna przyszła prędzej niż się spodziewano

Mija 29 lat od czasu, gdy w Opolu i w innych częściach województwa opolskiego ogromne straty poczyniła Powódź Tysiąclecia . Kataklizm z 1997 roku ochrzczono tym mianem, bowiem przyniósł w naszym kraju niebotyczne dramaty, zniszczenia i straty.

W całej Polsce zginęło wtedy 56 osób , w tym osiem w województwie opolskim . Straty były oszacowane na 3,5 mld dolarów . W samym Opolu suma strat wyniosła wtedy 80 mln zł . Przy czym trzeba mieć na uwadze, że blisko trzy dekady temu ta suma miała znacznie wyższą wartość, niż obecnie.

Więcej pod materiałem wideo

29 lat od Powodzi Tysiąclecia w regionie i Opolu. Zaczęło się od ulewnych deszczy

Deszcz padał intensywnie od 4 lipca. Alarm powodziowy dla południa województwa opolskiego 6 lipca . Tego dnia w samym Opolu spadło około 96 litrów deszczu na metr kwadratowy . Tyle, co zazwyczaj w ciągu jednego letniego miesiąca. W Głuchołazach opad był jeszcze bardziej intensywny: prawie 150 litrów wody na metr kw .

6 lipca rozpoczęła się ewakuacja ludności , m.in. z Głuchołaz, Opawicy, Lenarcic oraz Krasnego Pola. Tego dnia służby zamknęły też groblę w ciągu ulicy Spychalskiego – tam, gdzie teraz jest most wybudowany już po powodzi.

29 lat od powodzi tysiąclecia w Opolu – fot. Jerzy Stemplewski 7 lipca wojewoda ogłosił alarm powodziowy dla kolejnych miast i miejscowości. Na tej liście były:

Opole,

Biała,

Dąbrowa,

Dobrzeń Wielki,

Gogolin,

Ozimek,

Krapkowice,

Niemodlin,

Murów,

Popielów,

Prószków,

Strzeleczki,

Tarnów Opolski,

Tułowice,

Turawa.

Działo się to już po tym, jak wielka woda zalała między innymi:

Prudnik,

Głuchołazy,

Jarnołtówek,

Pokrzywną,

Branice,

Głubczyce,

Moszczankę.

8 lipca pod wodą były już Kędzierzyn-Koźle i Nysa. Zbiorniki retencyjne na Nysie Kłodzkiej były już przepełnione.

Było wiadomo, że Odra zaleje Opole

Z kolei 9 lipca o godz. 5.00 w Opolu poziom wody w Odrze wynosił 590 cm (stan alarmowy to 400 cm). Rzeka przerwała wał w Boguszycach, woda zalała „Metalchem” i okolice.

O godz. 6.00 w Miedoni stan wody wynosił 1021 cm , czyli ponad cztery metry powyżej stanu alarmowego . Było już pewne, że Opole też będzie zalane. Odbyły się ewakuacje pacjentów szpitala MSW przy ul. Korfantego, instytucji z Pasieki i częściowo Ogrodu Zoologicznego na Wyspie Bolko.

29 lat od powodzi tysiąclecia w Opolu – fot. Jerzy Stemplewski Były jeszcze próby zabezpieczenia Pasieki workami z piaskiem. Żołnierze budowali wały z worków z piaskiem wzdłuż Młynówki…

Fala kulminacyjna miała nadejść do Opola 11 lipca rano. Ale obliczenia okazały się błędne. I nie wszyscy zdążyli się na nią przygotować.

29 lat od Powodzi Tysiąclecia w Opolu. Fala kulminacyjna przyszła 10 lipca, zalewając prawie pół miasta

Około godz. 4.30 przerwany został wał w Winowie. Czterometrowa fala wdarła się do Wójtowej Wsi i na Zaodrze. A kilka godzin później – na Pasiekę. Ogółem pod wodą znalazło się ok. 4 tys. ha miasta, czyli 41,5 proc. jego obszaru . Wielka woda wdarła się do 1518 mieszkań i 631 budynków jednorodzinnych .

Wał usypany w poprzek ul. Powolnego ocalił ulicę Krakowską i okolice… Poziom Odry uzyskał tego dnia w Opolu 777 cm. Tego dnia pod wodą znalazło się też wiele innych miast i wsi Opolszczyzny.

11 lipca poziom wody w rzece zaczął powoli opadać. Mimo to miasta i wsie stały nadal w wodzie. Z powodzią walczyła Elektrownia Opole. Szacuje się, że na Opolszczyźnie zalanych zostało ok. 90 tys. ha gruntów na obszarze 32 gmin . Zamkniętych było 70 odcinków dróg i 25 mostów – a 10 z nich zostało uszkodzonych. Ewakuowano w sumie ponad 10 tys. osób.

29 lat od powodzi tysiąclecia w Opolu – fot. Jerzy Stemplewski 14 lipca o godzinie 19.30 poziom wody w Odrze w Opolu to już „tylko” 530 cm. Zaczęła się wielka akcja sprzątania i odkażania. Szacunkowa liczba ewakuowanych w województwie opolskim wzrosła do 22,6 tys. osób – ale poszkodowanych jest kilkukrotnie więcej.

A to nie był koniec. 29 lat temu, po tym, jak Powódź Tysiąclecia dokonała wielkich zniszczeń w regionie i w Opolu, gdy żołnierzom ledwie udało się podreperować przerwane wały, nadeszła druga fala powodziowa . Do Opola jej kulminacja dotarła 24 lipca ok. godz. 2.00. Miała wysokość 510 cm. Była niższa, ale znacznie dłuższa. Drugi alarm powodziowy był odwołany dopiero 28 lipca .

W 2010 roku pomógł cud, w 2024 roku zbiornik Racibórz

Wspominając 29 lat od Powodzi Tysiąclecia w Opolu warto pamiętać, że była to pierwsza wielka woda, jaka dotknęła to miasto od blisko wieku. Konkretnie od 1903 roku .

Potem stolica województwa opolskiego mierzyła się z powodziami jeszcze dwa razy, w maju 2010 roku oraz we wrześniu 2024 roku . W tym pierwszym wypadku cudem i nadludzkim wysiłkiem uratowano wał na Metalchemie . W drugim Opolu pomogło istnienie zbiornika retencyjnego w Raciborzu i „spłaszczenie fali wezbrania”.