Nowe województwa w Polsce? Eksperci postulują podział Mazowsza
<h2>Nowe województwa. Dwa warianty<strong> </strong>podziału woj. mazowieckiego</h2>
<p>Autor raportu <strong>"Stołeczne – metropolitalne – województwo warszawskie? Wzorce europejskie a polska przestrzeń. Kierunki zmian"</strong> zwrócił uwagę, że województwo mazowieckie ma wielkość zbliżoną do europejskich krajów jak Słowacja czy Słowenia.</p>
<p>Według raportu <strong>dr. Łukasza Zaborowskiego</strong> Polska ma być w Europie ewenementem. W odróżnieniu od stołecznych regionów w Europie, takich jak Paryż czy Madryt, gdzie maksymalna odległość od granicy do miasta stołecznego nie przekracza 90 km, <strong>centrum Warszawy jest oddalone od niektórych punktów granicznych mazowieckiego o 150 km.</strong></p>
<p>- Polska to ewenement. Województwo mazowieckie nie pasuje do żadnego modelu, który jest stosowany w Europie - powiedział. - Tylko w Polsce jednostka stołeczna jest największa w skali kraju zarówno pod względem ludności, jak i powierzchni - wskazano w opracowaniu opublikowanym przez Instytut Sobieskiego.</p>
<p>W raporcie zaproponowano <strong>dwa warianty podziału woj. mazowieckiego</strong> z wyodrębnionym woj. warszawskim.</p>
<p>Jeden z nich zakłada stworzenie oddzielnego <strong>województwa płocko-siedleckiego</strong> i <strong>przyłączenie regionu radomskiego do woj. świętokrzyskiego.</strong></p>
<p><strong>Przyłączony okręg radomski wraz z województwem ze stolicą w Kielcach miałby stworzyć województwo staropolskie</strong>. <strong>Woj. mazowieckie przestałoby wtedy istnieć</strong>, zastąpiłyby je <strong>trzy nowe: warszawskie, płocko-siedleckie (największe powierzchniowo) i staropolskie.</strong></p>
<p>- Jak się na całą Polskę spojrzy, to są pewne argumenty, żeby tak rzeczywiście zrobić. Żeby to województwo (mazowieckie - red.) podzielić na mniejsze części, które będą bardziej funkcjonalne - powiedział uczestniczący w prezentacji raportu o nowym województwie prof. Przemysław Śleszyński z Państwowej Akademii Nauk.</p>
<h2>Nowe województwo warszawskie - jak miałby wyglądać proponowany podział Mazowsza?</h2>
<p><strong>Druga koncepcja</strong> zaprezentowana przez dra Łukasza Zaborowskiego to <strong>wydzielenie województwa warszawskiego na podstawie metodyki Eurostatu z 2023 roku</strong>. To wariant <strong>stworzenia tylko woj. warszawskiego złożonego ze stolicy i powiatów ościennych, obejmującego swoimi granicami Port Polska (dawniej CPK).</strong></p>
<p>Ekspert wskazał, że Warszawa jest na tyle skomplikowanym organizmem, że nie ma potrzeby obarczać ją obsługą oddalonych o np. 150 km miejscowości.</p>
<h2>Podział Mazowsza a mieszkańcy. Jakie korzyści i zmiany przewiduje raport?</h2>
<p>Podkreślił, że <strong>obecny podział administracyjny, z szesnastoma województwami, ma już 27 lat </strong>(reforma z 1999 roku).<strong> </strong>Na nowym zyskać miałyby również mniejsze miasta w obecnym woj. mazowieckim.</p>
<p>- Miejscowe główne ośrodki zostałyby dowartościowane. One byłyby głównymi ośrodkami województwa - powiedział dr Łukasz Zaborowski. Wskazał, że byłoby to ułatwienie dla mieszkańców, którzy nie musieliby z każdą sprawą przyjeżdżać do Warszawy.</p>
<p>- Tworzenie metropolii to wprowadzanie czwartego poziomu administracyjnego - wskazał prof. Śleszyński, odpowiadając na pytanie, czy od województwa warszawskiego nie byłaby lepsza stołeczna metropolia.</p>
<p>Na aspekt społeczny potencjalnej reformy zwróciła uwagę socjolożka dr Justyna Orchowska z Uniwersytetu Warszawskiego. Wskazała, że u podstaw reformy musi się znaleźć <strong>szeroka debata społeczna</strong>. W czasie konsultacji to mieszkańcy mieliby wskazać kierunki rozwoju ich regionu.</p>
<p>Jadwiga Emilewicz, członek zarządu Instytutu, zaznaczyła, że <strong>raport jest jedynie wbiciem kija w mrowisko i ma być przyczynkiem do podjęcia tematu.</strong></p>
<p>Podobny pogląd wyrazili obecni podczas prezentacji raportu senator Zygmunt Frankiewicz (Pakt Senacki) i poseł Maria Koc (PiS).</p>
<p>- Obecny podział jest nieodpowiedni do warunków kraju - zaznaczył senator Frankiewicz. - Czas się przyjrzeć czy obecny podział jest funkcjonalny. Może przyjdzie taka mądrość w klasie politycznej by do tego podejść ponad podziałami - wskazała posłanka Koc.</p>
<p>Kwestia wyodrębnienia Warszawy z woj. mazowieckiego pojawiła się już w 2014 roku w programie Prawa i Sprawiedliwości. Sprawa wróciła do debaty dwa lata później. Wówczas m.in. ówczesny szef MSWiA Mariusz Błaszczak wskazywał na zasadność takiego rozwiązania ze względu na dystrybucję środków unijnych, które miały być dzielone w województwie nierówno.</p>
<p>Zamiast podziału województwa na mocy rozporządzenia Komisji Europejskiej z listopada 2016 r. podzielono woj. mazowieckie na dwie terytorialne jednostki statystyczne. Zgodnie z przepisami, które weszły w życie pierwszego stycznia 2018 r., w europejskiej klasyfikacji statystycznej wyróżnia się region warszawski stołeczny (m.st. i 9 powiatów) i mazowiecki regionalny. </p>