Chcą uchronić architektoniczną perełkę z lat 70. przed intensywną zabudową

Osiedle Szwoleżerów w Warszawie

Źródło wideo: Mateusz Mżyk / tvnwarszawa.pl

Źródło zdj. gł.: Mateusz Mżyk / tvnwarszawa.pl

Stowarzyszenie Miasto Jest Nasze chce, by zespół urbanistyczny Osiedla Szwoleżerów trafił do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Zdaniem społeczników i mieszkańców zagrożeniem dla osiedla z lat 70. są obecnie projektowane zmiany wynikające z Planu Ogólnego Warszawy oraz zapisów Strategii Warszawa 2040+. Wpis mógłby powstrzymać intensywną zabudowę osiedla.

Jak przekazało MJN, na początku tego roku mieszkańcy osiedla nagłośnili plany, które "mogą doprowadzić do nieodwracalnego naruszenia historycznej kompozycji założenia autorstwa prof. Haliny Skibniewskiej". Mowa o Osiedlu Szwoleżerów i terenie w kwartale ulic Czerniakowskiej, Szwoleżerów, Kawalerii i Noiego, ze szczególnym uwzględnieniem działek nr 15/11, 15/14 oraz części działki 15/9.

Nowoczesne osiedle zamiast bloków z wielkiej płyty

"Osiedle, zrealizowane w latach 1971–1974 według projektu zespołu kierowanego przez prof. dr inż. arch. Halinę Skibniewską, należy do najwybitniejszych osiągnięć polskiej architektury mieszkaniowej drugiej połowy XX wieku. Stanowi przykład nowoczesnego myślenia o mieście, w którym architektura, krajobraz i potrzeby mieszkańców tworzą spójną całość" - przypominają społecznicy.

Ich zdaniem projekt świadomie odchodził od schematów typowych dla osiedli z wielkiej płyty. Zamiast monotonnych, powtarzalnych bloków zastosowano zabudowę łańcuchową i łamaną, tworząc kameralne wnętrza urbanistyczne, liczne powiązania widokowe oraz harmonijne relacje z otaczającą zielenią.

Osiedle Szwoleżerów w Warszawie

Osiedle Szwoleżerów w Warszawie

Źródło zdjęcia: Mateusz Mżyk / tvnwarszawa.pl

Osiedle Szwoleżerów w Warszawie

Źródło zdjęcia: Mateusz Mżyk / tvnwarszawa.pl

Osiedle Szwoleżerów w Warszawie

Źródło zdjęcia: Mateusz Mżyk / tvnwarszawa.pl

Osiedle Szwoleżerów w Warszawie

Źródło zdjęcia: Mateusz Mżyk / tvnwarszawa.pl

Osiedle Szwoleżerów w Warszawie

Źródło zdjęcia: Mateusz Mżyk / tvnwarszawa.pl

Osiedle Szwoleżerów w Warszawie

Źródło zdjęcia: Mateusz Mżyk / tvnwarszawa.pl

Osiedle Szwoleżerów w Warszawie

Źródło zdjęcia: Mateusz Mżyk / tvnwarszawa.pl

Osiedle Szwoleżerów w Warszawie

Źródło zdjęcia: Mateusz Mżyk / tvnwarszawa.pl

Zdaniem MJN największym zagrożeniem dla Osiedla Szwoleżerów są obecnie projektowane zmiany planistyczne wynikające z Planu Ogólnego Warszawy oraz zapisów Strategii Warszawa 2040+.

"Dla działek 15/11, 15/14 i części działki 15/9 przewidziano możliwość realizacji intensywnej zabudowy wielorodzinnej o wysokości do 25 metrów, czyli około ośmiu kondygnacji. Są to jednak tereny, które od początku istnienia osiedla pełniły funkcję niezbędnego elementu jego kompozycji" - tłumaczą aktywiści.

Nie chcą zabudowania terenów

Jak wyjaśniają, to właśnie tam zaplanowano parkingi zlokalizowane na obrzeżach, dzięki czemu wnętrze osiedla mogło zostać całkowicie uwolnione od ruchu samochodowego. "Było to jedno z podstawowych założeń koncepcji Haliny Skibniewskiej - stworzenie bezpiecznej przestrzeni dla dzieci i wysokiej jakości środowiska życia mieszkańców" - podnoszą.

Według MJN zabudowanie tych terenów oznaczałoby nie tylko utratę historycznego układu funkcjonalnego. "Nowe budynki mogłyby doprowadzić do zniszczenia relacji widokowych z Kanałem Piaseczyńskim i Skarpą Warszawską, zaburzenia historycznej kompozycji urbanistycznej oraz fizycznego zdominowania chronionego zespołu architektonicznego. W praktyce oznaczałoby to stopniową utratę wartości, które decydują o wyjątkowości całego osiedla" - ocenia stowarzyszenie.

Osiedle Szwoleżerów zostało ujęte w Gminnej Ewidencji Zabytków już w 2016 roku. Aktywiści przypominają, że wojewódzka ewidencja nie jest tożsama z rejestrem zabytków. Nie powoduje ona tak daleko idących ograniczeń prawa własności jak wpis do rejestru. Dlatego złożyli wniosek do Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

Konserwator wszczął postępowanie

Potwierdza nam to jego rzeczniczka Anna Śmigielska. Jak wskazuje w przesłanej do naszej redakcji odpowiedzi, stowarzyszenie Miasto Jest Nasze 17 czerwca złożyło wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie wpisania do wojewódzkiej ewidencji zabytków oraz objęcia ochroną konserwatorską układu urbanistycznego i zespołu budowlanego Osiedla Szwoleżerów, "obejmującego kwartał ulic Czerniakowskiej, Szwoleżerów, Kawalerii i Noijego", ze szczególnym uwzględnieniem integralnych części tego zespołu - jednej z sąsiednich działek i fragmentu kolejnej.

"Należy podkreślić, iż włączenie do WEZ nie jest prowadzone w trybie normowanym przez Kodeks postępowania administracyjnego. MWKZ podjął czynności mające na celu rozpoznanie sprawy, w tym przeprowadzenie kwerendy archiwalnej oraz analizę dostępnych źródeł, w celu przygotowania karty ewidencyjnej zgodnie z wnioskiem organizacji" - zapewniła nas rzeczniczka.