83 lata od Krwawej Niedzieli. W Warszawie stanie wyjątkowe miejsce z wiecznym ogniem
11 lipca to dla Polski dzień szczególny – rocznica najkrwawszego dnia rzezi wołyńskiej. W tym roku rocznicy towarzyszy zapowiedź premiera: w stolicy powstanie nowe miejsce pamięci, z wiecznym ogniem i nazwiskami wszystkich zidentyfikowanych ofiar. Wizualizacja Pomnika Rzezi Wołyńskiej –
11 lipca 2026 11:50 | Autor: Michał Wierzbicki | Aktualności |
11 lipca to dla Polski dzień szczególny – rocznica najkrwawszego dnia rzezi wołyńskiej. W tym roku rocznicy towarzyszy zapowiedź premiera: w stolicy powstanie nowe miejsce pamięci, z wiecznym ogniem i nazwiskami wszystkich zidentyfikowanych ofiar.
Wizualizacja Pomnika Rzezi Wołyńskiej – grafika poglądowa, wygenerowana przez AI.
Krwawa Niedziela – apogeum ludobójstwa na Wołyniu
11 lipca obchodzony jest Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów na obywatelach II RP. Data upamiętnia tzw. Krwawą Niedzielę z 11 lipca 1943 roku, gdy oddziały Ukraińskiej Powstańczej Armii, wspierane miejscami przez cywilną ludność ukraińską, przeprowadziły skoordynowany atak na kilkadziesiąt do stu kilkudziesięciu polskich miejscowości na Wołyniu – źródła podają liczby od 99 do 150 zaatakowanych wsi. Był to punkt kulminacyjny fali mordów trwającej od lutego 1943 do wiosny 1945 roku.
Szacunki dotyczące ofiar tego jednego dnia różnią się w zależności od badacza i wahają się od około 3 do 8 tysięcy zabitych Polaków. Łączna liczba ofiar całej zbrodni wołyńskiej szacowana jest przez polskich historyków na około 100 tysięcy osób, w większości kobiet, dzieci i osób starszych. Napastnicy atakowali często w niedziele, wykorzystując fakt, że ludność polska gromadziła się wtedy w kościołach.
Warszawskie obchody: Premier zapowiada Mur Pamięci z wiecznym ogniem
W Warszawie tegoroczne obchody rozpoczęła msza święta w Katedrze Polowej Wojska Polskiego, po której odbyły się uroczystości przed pomnikiem Ofiar Ludobójstwa oraz pomnikiem 27. Wołyńskiej Dywizji Piechoty Armii Krajowej. To stałe punkty stołecznych obchodów rocznicy, organizowane od lat przez środowiska kresowe i kombatanckie razem z władzami państwowymi.
W sobotę rano premier Donald Tusk opublikował na platformie X nagranie, w którym nazwał zbrodnię wołyńską wprost ludobójstwem dokonanym przez ukraińskich nacjonalistów na Polakach i obywatelach polskich innych narodowości ziem wschodnich II Rzeczpospolitej. Zapowiedział też budowę nowego miejsca pamięci w stolicy.
– Chcemy ocalić pamięć o każdej z nich, z imienia i nazwiska. Dlatego w Warszawie stanie Mur Pamięci z wiecznym ogniem i nazwiskami każdej odnalezionej i zidentyfikowanej ofiary – zapowiedział premier, dodając, że „Rzeczpospolita nie zapomni o żadnej z nich”.
Szef rządu poinformował również, że Polska doprowadziła do wznowienia poszukiwań i ekshumacji ofiar zbrodni wołyńskiej oraz innych polskich ofiar wojen XX wieku na Ukrainie – prac, na które rodziny czekały ponad 80 lat. Zapowiedziany Mur Pamięci dołączy do istniejących już miejsc upamiętnienia, takich jak powstające od 2023 roku Muzeum Pamięci Ofiar Rzezi Wołyńskiej w Chełmie czy kontrowersyjny ze względu na formę pomnik „Rzeź Wołyńska” dłuta Andrzeja Pityńskiego, odsłonięty w 2024 roku w podkarpackiej Domostawie.
Rocznica w cieniu napięć polsko-ukraińskich
Tegoroczne obchody przypadają w okresie wyraźnego napięcia wokół pamięci historycznej między Warszawą a Kijowem. Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej wydało niedawno oświadczenie, w którym wyraziło zaniepokojenie głosami części ukraińskich elit afirmujących ruch banderowski. W swoim wystąpieniu premier zasugerował, że rozliczenie z historią Wołynia będzie miało znaczenie dla ukraińskiej drogi do Unii Europejskiej, podkreślając jednocześnie, że odpowiedzią na nacjonalizm nie może być kolejny nacjonalizm.
Redaktor naczelny serwisu. Absolwent Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych na Uniwersytecie Warszawskim z ponad 15-letnim doświadczeniem w mediach. Specjalista ds. strategii informacyjnych i komunikacji kryzysowej. Wieloletni inwestor giełdowy i praktyk rynków finansowych. W swoich tekstach łączy warsztat dziennikarski z praktyczną wiedzą o podatkach, inwestowaniu i mechanizmach rynkowych, tłumacząc zawiłości ekonomii na język codzienny.
Capital Media S.C. ul. Grzybowska 87, 00-844 Warszawa
Kontakt z redakcją: [email protected]
Źródło: Warszawa w Pigułce