Jak zadbać o zdrowie dzieci podczas wakacji? Rozmowa z lek. Jolantą Majchrzak-Król, kierownikiem Oddziału Pediatrycznego w Podhalańskim Szpitalu
Wakacje to czas rodzinnych wyjazdów, aktywnego wypoczynku i zabawy na świeżym powietrzu. Z punktu widzenia pediatrów oznaczają jednak również zmianę profilu pacjentów trafiających do szpitala. W miejsce typowych jesienno-zimowych infekcji układu oddechowego pojawiają się przede wszystkim schorzenia przewodu pokarmowego.
Mało osób o tym wie, ale w okresie wakacyjnym zdecydowanie więcej mamy pacjentów z ostrymi nieżytami przewodu pokarmowego, czyli z biegunkami, wymiotami i bólami brzucha. Najważniejsze jest wtedy szybkie przyjęcie dziecka do szpitala, odpowiednie nawodnienie oraz ustalenie przyczyny dolegliwości. Najczęściej odpowiadają za nie wirusy, znacznie rzadziej bakterie – mówi lek. Jolanta Majchrzak-Król.
Specjaliści podkreślają, że większości zatruć i zakażeń pokarmowych można uniknąć. Szczególną uwagę należy zwracać na miejsca, w których kupowana jest żywność oraz sposób jej przechowywania. Produkty zawierające jajka, śmietanę, kremy czy inne składniki wymagające chłodzenia powinny być przechowywane w odpowiedniej temperaturze. W przeciwnym razie mogą stać się źródłem zakażeń bakteryjnych, m.in. pałeczkami z grupy Salmonella lub chorobotwórczymi szczepami Escherichia coli.
Aktualnie dominują zakażenia wirusowe, przede wszystkim wywołane rotawirusami i adenowirusami. Ciężkich zatruć bakteryjnych wymagających hospitalizacji jest obecnie mniej.
Lekarze zwracają również uwagę na ogromne znaczenie szczepień ochronnych. W ostatnich latach wyraźnie zmniejszyła się liczba dzieci wymagających hospitalizacji z powodu zakażeń rotawirusowych – właśnie dzięki profilaktyce jaką są szczepienia.
Od czasu wprowadzenia szczepień przeciwko rotawirusom obserwujemy zdecydowanie mniej takich hospitalizacji. Trzeba jednak pamiętać, że szczepionkę można podać tylko do 24. tygodnia życia dziecka (w przypadku schematu 2-dawkowego) lub do 32. tygodnia życia (w przypadku schematu 3-dawkowego) dlatego nie warto odkładać szczepień najmłodszych dzieci – podkreśla lek. Jolanta Majchrzak-Król.
Podobny efekt lekarze obserwują także w przypadku zakażeń pneumokokowych. Dzięki szczepieniom znacznie rzadziej dochodzi do ciężkich bakteryjnych zapaleń płuc wymagających leczenia szpitalnego. Obecnie zdecydowanie dominują wirusowe infekcje górnych dróg oddechowych, natomiast zakażenia bakteryjne stanowią zdecydowaną mniejszość.
Ponadto jeśli planujemy egzotyczne podróże z dzieckiem sprawdźmy wcześniej na stronie internetowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych czy miejsce, gdzie chcemy pojechać jest bezpieczne. Skonsultujmy nasz wyjazd 4-6 tyg. wcześniej z Lekarzem, czy w rejonie docelowym nie są wymagane dodatkowe szczepienia ochronne (obowiązkowe lub zalecane), albo profilaktyka malarii – podkreśla pediatra.
Czy otyłość to choroba?
Okres wakacyjny daje również możliwość prowadzenia diagnostyki planowej dzieci. Oddział Pediatrii nowotarskiego szpitala realizuje m. in. program profilaktyki i wstępnej diagnostyki i leczenia otyłości u dzieci. Ponieważ latem liczba infekcji jest mniejsza, łatwiej przeprowadzić jednodniową lub dwudniową diagnostykę.
Zdaniem specjalistów problem nadmiernej masy ciała u najmłodszych z roku na rok staje się coraz poważniejszy.
Według aktualnych danych problem otyłości dotyczy już co trzeciego dziecka w Polsce. Dzisiaj nie mówimy już wyłącznie o otyłości, ale o chorobie otyłościowej. To schorzenie, które prowadzi do wielu zmian w organizmie dziecka i w przyszłości może skutkować rozwojem chorób serca, nadciśnienia tętniczego, miażdżycy, a nawet zawałów czy udarów mózgu. Nie można też zapominać o konsekwencjach psychologicznych – dzieci często mają obniżone poczucie własnej wartości, wycofują się z kontaktów z rówieśnikami i ograniczają aktywność fizyczną – wyjaśnia Pani Kierownik.
Specjaliści podkreślają, że leczenie otyłości wymaga współpracy całej rodziny i zmian codziennych nawyków. Im wcześniej zostaną one wprowadzone, tym większa szansa na uniknięcie poważnych problemów zdrowotnych w dorosłym życiu.
Nie zapominajmy o ochronie przed słońcem
Podczas letniego wypoczynku równie ważne jest zabezpieczenie dzieci przed skutkami wysokich temperatur i promieniowania słonecznego.
Lekarze przypominają, że podstawą jest regularne nawadnianie organizmu, najlepiej wodą, nawet wtedy, gdy dziecko nie zgłasza jeszcze uczucia pragnienia. Nie wolno również zapominać o nakryciu głowy oraz stosowaniu kremów z wysokim filtrem ochronnym.
Podczas upałów dzieci powinny być odpowiednio nawodnione, mieć nakrycie głowy i zabezpieczoną skórę kremami z wysokim filtrem przeciwsłonecznym. Oparzenia słoneczne to nie tylko chwilowy dyskomfort. W przyszłości mogą zwiększać ryzyko rozwoju nowotworów skóry, dlatego właściwa ochrona przed promieniowaniem UV jest niezwykle ważna – przypomina lek. Jolanta Majchrzak-Król.
Kleszcz jako wektor groźnych chorób
Kleszcze są ważnymi przenosicielami niebezpiecznych chorób zakaźnych. Coraz częściej mówi się o boreliozie. W jaki sposób może dojść do zakażenia? Czy to jedyna choroba przenoszona przez kleszcze?
Kleszcze mogą być przyczyną wielu chorób, z których najczęściej dominują borelioza (powodowana przez bakterie) i kleszczowe zapalenie mózgu (powodowana przez wirusy). Im dłużej kleszcz tkwi w ciele, tym większe prawdopodobieństwo zakażenia. Kleszcza należy wyciągnąć jak najszybciej i obserwować miejsce ukłucia. Jeśli pojawi się rumień, może to oznaczać boreliozę – odpowiada Pani Kierownik.
Jeśli rozważamy wyjazd w rejony endemiczne, gdzie wiemy, że kleszczy jest dużo, planujemy wycieczki i zabawy na łonie natury, rozważmy szczepienie przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu. Szczepienie najlepiej zacząć przed sezonem letnim czyli jeszcze zimą, ale nawet pierwsza dawka może już uchronić nas przed tą chorobą, której powikłania neurologiczne bywają nieodwracalne – mówi.
Kompleksowa opieka dla najmłodszych pacjentów
Oddział Pediatrii Podhalańskiego Szpitala Specjalistycznego im. Jana Pawła II w Nowym Targu dysponuje 20 miejscami dla dzieci – od noworodków aż do ukończenia 18. roku życia. W jego strukturze funkcjonują dwa pododdziały: jeden przeznaczony dla dzieci z infekcjami dróg oddechowych oraz pacjentów wymagających diagnostyki, drugi specjalizuje się w leczeniu ostrych nieżytów przewodu pokarmowego.
Latem dzieci rzadziej chorują na infekcje dróg oddechowych, ale znacznie częściej trafiają do szpitala z biegunkami, wymiotami, bólami brzucha czy objawami odwodnienia. Wakacje to również czas, kiedy szczególnej uwagi wymagają odpowiednie nawodnienie, ochrona przed słońcem oraz bezpieczne odżywianie. O tym, jakie problemy najczęściej obserwują lekarze i jak ich uniknąć, opowiada lek. Jolanta Majchrzak-Król, Kierownik Oddziału Pediatrycznego Podhalańskiego Szpitala Specjalistycznego im. Jana Pawła II w Nowym Targu.
Na oddział trafiają przede wszystkim dzieci wymagające pilnej hospitalizacji, jednak prowadzone są również planowe przyjęcia diagnostyczne. Obejmują one m.in. dzieci z przewlekłymi bólami głowy czy bólami brzucha.
Diagnozujemy i leczymy praktycznie wszystkie choroby wieku dziecięcego. Jeżeli dziecko wymaga bardzo specjalistycznych badań lub leczenia, którego nie możemy zapewnić na miejscu, kierujemy je do ośrodków referencyjnych, najczęściej do Uniwersyteckiego Szpitala Dziecięcego w Krakowie-Prokocimiu – podsumowuje Pani Kierownik. Lekarze przypominają, że wakacje nie zwalniają z troski o zdrowie najmłodszych. Odpowiednie nawodnienie, rozsądne korzystanie ze słońca, bezpieczne odżywianie oraz przestrzeganie kalendarza szczepień to najprostsze działania, które mogą uchronić dzieci przed wieloma problemami zdrowotnymi i sprawić, że letni wypoczynek będzie przede wszystkim bezpieczny
Artykuł Jak zadbać o zdrowie dzieci podczas wakacji? Rozmowa z lek. Jolantą Majchrzak-Król, kierownikiem Oddziału Pediatrycznego w Podhalańskim Szpitalu pochodzi z serwisu Podhale Region .