
Na odwrocie fotografii wyrzuconej z pociągu znalazło się jedno zdanie dziewiętnastoletniej Marjem Tyk. W Centrum „Synagoga” w Zamościu będzie można zobaczyć wystawę, która prowadzi przez kolejne etapy Zagłady Żydów w okupowanej Polsce. Archiwalne zdjęcia, relacje i świadectwa z Zamościa pokazują nie
Na odwrocie fotografii wyrzuconej z pociągu znalazło się jedno zdanie dziewiętnastoletniej Marjem Tyk. W Centrum „Synagoga” w Zamościu będzie można zobaczyć wystawę, która prowadzi przez kolejne etapy Zagłady Żydów w okupowanej Polsce. Archiwalne zdjęcia, relacje i świadectwa z Zamościa pokazują nie tylko skalę zbrodni, lecz także próby przetrwania i oporu.
„Jedno wiem, mam zginąć” – napisała Marjem Tyk na odwrocie fotografii. Zdjęcie zostało wyrzucone z pociągu jadącego do niemieckiego, nazistowskiego obozu Auschwitz. Słowa młodej Żydówki stały się tytułem ekspozycji przygotowanej przez Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN.
Wystawa podróżująca będzie prezentowana w Centrum „Synagoga” Fundacji Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego w Zamościu od lipca do października. Oficjalne otwarcie zaplanowano na środę, 22 lipca 2026 roku.
Podczas wydarzenia zwiedzanie będzie miało dwa etapy:
Taki układ pozwoli najpierw obejrzeć plansze we własnym tempie, a następnie wysłuchać komentarza osoby odpowiedzialnej za przygotowanie ekspozycji.
Na 17 planszach przedstawiono chronologię wydarzeń, które doprowadziły do niemal całkowitego zniszczenia zróżnicowanej społecznie i kulturowo wspólnoty polskich Żydów. Opowieść rozpoczyna się od pierwszych prześladowań w Niemczech, a następnie przenosi się na tereny okupowane przez III Rzeszę.
Archiwalne fotografie i świadectwa pokazują kolejne elementy nazistowskiej machiny Zagłady. Wystawa nie ogranicza się jednak do opisu represji i masowej zbrodni. Uwzględnia również akty oporu oraz podejmowane przez Żydów próby przetrwania.
Wśród prezentowanych materiałów znalazły się także świadectwa związane z Zamościem. Dzięki temu historia opowiedziana na planszach obejmuje nie tylko wydarzenia o znaczeniu europejskim, lecz także ślady doświadczeń zapisanych w historii miasta i jego mieszkańców.
Ekspozycja będzie dostępna w Centrum „Synagoga” Fundacji Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego przy ul. Pereca 14 w Zamościu. Jej prezentacja jest częścią projektu „Żydowskie Dziedzictwo Kulturowe”, finansowanego przez mieszkańców Norwegii oraz z budżetu krajowego.
Wystawa daje możliwość prześledzenia wydarzeń w uporządkowanej kolejności, od narastających prześladowań po Zagładę i działania podejmowane przez osoby próbujące ocalić życie. Włączenie świadectw z Zamościa pozwala spojrzeć na tę historię także z perspektywy miejsca, w którym ekspozycja jest prezentowana.
na podstawie: Urząd Miasta w Zamościu.
Źródło: tuZamosc (tuzamosc.pl)