Po ponad 80 latach odzyskali imiona i nazwiska. Zidentyfikowano osiem ofiar zbrodni wołyńskiej w Puźnikach
W Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego w poniedziałek, 13 lipca, odbyła się uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych rodzinom ośmiu osób zamordowanych w Puźnikach. Dokumenty przekazała Marta Cienkowska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego. Identyfikacja była możliwa dzięki badanio
07:58 14-07-2026 | Autor: redakcja
Bronisława i Maria Karpińskie, Maria, Władysława i Mikołaj Szafrańscy, Adolf i Bronisław Dancewicz oraz Henryk Fedorowicz – to osiem ofiar zbrodni wołyńskiej w Puźnikach, których tożsamość potwierdzono dzięki pierwszym w historii genetycznym badaniom porównawczym. Rodziny zamordowanych otrzymały noty identyfikacyjne, a na grobach zostaną umieszczone imienne tabliczki.
W Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego w poniedziałek, 13 lipca, odbyła się uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych rodzinom ośmiu osób zamordowanych w Puźnikach. Dokumenty przekazała Marta Cienkowska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego.
Identyfikacja była możliwa dzięki badaniom antropologicznym szczątków oraz genetycznym badaniom porównawczym przeprowadzonym przez zespół naukowców z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie. Wyniki pozwolą na oznaczenie ośmiu grobów na cmentarzu w Puźnikach, gdzie 6 września 2025 roku uroczyście pochowano odnalezione ofiary.
„Rodziny ofiar czekały ponad 80 lat”
Podczas uroczystości Marta Cienkowska podkreśliła, że przywrócenie tożsamości zamordowanym ma znaczenie nie tylko dla ich bliskich, lecz także dla pamięci historycznej.
– Dwa dni temu wspominaliśmy dziesiątki tysięcy ofiar zbrodni wołyńskiej dokonanej przez ukraińskich nacjonalistów. Dzisiaj osiem z tych osób odzyskuje imiona i nazwiska. Na tę uroczystość, na tę chwilę, rodziny ofiar czekały ponad 80 lat. Po raz pierwszy przekazujemy noty identyfikacyjne ofiar z Puźnik, których tożsamość udało się potwierdzić dzięki badaniom genetycznym. To efekt wieloletniej, cierpliwej pracy historyków, archeologów, antropologów, genetyków i wielu instytucji, dzięki której na grobie można będzie wreszcie wyryć imię i nazwisko, a człowiek przestanie być anonimową ofiarą historii. Dziękuję wszystkim, którzy przez ostatnie lata wykonywali tę pracę z dala od kamer i bez rozgłosu – mówiła ministra kultury i dziedzictwa narodowego. Zapowiedziała jednocześnie kontynuowanie działań zmierzających do identyfikacji kolejnych zamordowanych.
– Przed nami wciąż wiele pracy. Kolejne nazwiska czekają na odnalezienie, a kolejne rodziny na odpowiedzi. Naszym celem jest to, aby żadna ofiara nie pozostała bez imienia. Państwo nie jest w stanie oddać rodzinom utraconych bliskich, ale ma obowiązek zrobić wszystko, by przywrócić im tożsamość, godność i należne miejsce w naszej pamięci – dodała Marta Cienkowska. Zidentyfikowano osiem osób
Badania przeprowadzone przez specjalistów z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego pozwoliły na potwierdzenie tożsamości ośmiu ofiar. Są to:
śp. Bronisława Karpińska, śp. Maria Karpińska, śp. Maria Szafrańska, śp. Władysława Szafrańska, śp. Mikołaj Szafrański, śp. Adolf Dancewicz, śp. Bronisław Dancewicz, śp. Henryk Fedorowicz.
W uroczystości uczestniczyli przedstawiciele rodzin zamordowanych, marszałkini Senatu RP Małgorzata Kidawa-Błońska, kierownictwo Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz reprezentanci instytucji zaangażowanych w poszukiwania, ekshumacje i badania identyfikacyjne.
Obecni byli również przedstawiciele Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego, Fundacji „Wolność i Demokracja”, Wojskowego Biura Historycznego, Centrum Dialogu im. Juliusza Mieroszewskiego, Ministerstwa Spraw Zagranicznych, Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych oraz Stowarzyszenia Nowosiółczan i Puźniczan.
Wieloetapowe prace poszukiwawcze i ekshumacyjne
Poszukiwania i ekshumacje w Puźnikach wymagały współpracy wielu polskich i ukraińskich instytucji. Inicjatorem działań była Fundacja „Wolność i Demokracja”, która odpowiadała następnie za koordynację ekshumacji oraz ponowny pochówek szczątków.
Wydanie zgody na przeprowadzenie prac było możliwe dzięki uzgodnieniom Polsko-Ukraińskiej Grupy Roboczej do spraw godnych pochówków. Ukraińskie procedury administracyjne prowadziła firma archeologiczna „Wołyńskie Starożytności” z Łucka.
Prace terenowe zostały przeprowadzone przy współpracy ze specjalistami Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego oraz Instytutu Pamięci Narodowej. Całość działań ekshumacyjnych sfinansowano ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Zbrodnia w Puźnikach
Puźniki były położoną na Tarnopolszczyźnie wsią zamieszkiwaną przez ludność polską. W nocy z 12 na 13 lutego 1945 roku miejscowość została zaatakowana przez oddział Ukraińskiej Powstańczej Armii.
Zamordowanych zostało około 70–100 mieszkańców, a część zabudowań spalono. Nieliczni ocalali pochowali zabitych w prowizorycznych mogiłach wykopanych na terenie wsi.
Jedną ze zbiorowych mogił, znajdującą się na obszarze dawnego cmentarza rzymskokatolickiego, odnaleziono w 2023 roku. Podczas prac ekshumacyjnych prowadzonych na przełomie kwietnia i maja 2025 roku wydobyto szczątki co najmniej 43 osób.
Uroczysty pogrzeb ofiar, z udziałem przedstawicieli władz państwowych Polski i Ukrainy, odbył się 6 września 2025 roku na cmentarzu w Puźnikach. Obecnie podejmowane są działania zmierzające do odnalezienia drugiej zbiorowej mogiły.
Źródło: Lublin112