Pfizer kontra Polska. Spór o szczepionki wkracza w nowy etap. Zajęto wierzytelności Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej
Spór pomiędzy Polską a koncernem Pfizer dotyczący zakupu szczepionek przeciw COVID-19 nabiera nowego wymiaru. Jak ustalili wspólnie Rynek Zdrowia i Newsweek , a opisała również „Rzeczpospolita” , Europejska Organizacja ds. Bezpieczeństwa Żeglugi Powietrznej (EUROCONTROL) zajęła wierzytelności należn
Spór pomiędzy Polską a koncernem Pfizer dotyczący zakupu szczepionek przeciw COVID-19 nabiera nowego wymiaru. Jak ustalili wspólnie Rynek Zdrowia i Newsweek, a opisała również „Rzeczpospolita”, Europejska Organizacja ds. Bezpieczeństwa Żeglugi Powietrznej (EUROCONTROL) zajęła wierzytelności należne Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej (PAŻP). Działanie ma związek z nieprawomocnym wyrokiem belgijskiego sądu w sprawie kontraktu na szczepionki.
Według naszych ustaleń informacja o zajęciu wierzytelności wpłynęła do PAŻP 1 lipca. Chodzi o należności z tytułu opłat trasowych pobieranych od przewoźników lotniczych. Środki te są przekazywane przez EUROCONTROL instytucjom odpowiedzialnym za zarządzanie ruchem lotniczym w poszczególnych państwach.
Zajęcie wierzytelności oznacza, że do czasu zaspokojenia roszczeń lub innego rozstrzygnięcia sprawy EUROCONTROL ma obowiązek wstrzymać przekazywanie PAŻP zarówno środków już zgromadzonych, jak i tych, które będą wpływać w przyszłości. To istotna kwestia dla Agencji, ponieważ wpływy z opłat trasowych stanowią znaczną część jej budżetu. Warto podkreślić, że PAŻP nie jest stroną sporu z Pfizerem, lecz zajęcie dotyczy należności przysługujących państwowej instytucji.
Skąd wziął się spór?
Geneza sprawy sięga 2021 roku, kiedy Komisja Europejska, działając w imieniu państw członkowskich Unii Europejskiej, zawarła z firmą Pfizer umowę na dostawy szczepionek przeciw COVID-19.
W kolejnych miesiącach sytuacja pandemiczna uległa zmianie. Liczba zachorowań spadła, zmniejszyło się zainteresowanie kolejnymi dawkami szczepień, a w wielu krajach zaczęły gromadzić się niewykorzystane preparaty.
Polska uznała, że odbiór kolejnych milionów dawek nie znajduje już uzasadnienia i wystąpiła o renegocjację kontraktu. Rozmowy nie zakończyły się porozumieniem, a koncern Pfizer skierował sprawę do sądu.
Nieprawomocny wyrok
Na początku kwietnia belgijski sąd pierwszej instancji wydał nieprawomocny wyrok korzystny dla Pfizera. Według medialnych informacji Polska miałaby zapłacić około 5,6 miliarda złotych oraz zrealizować zobowiązania wynikające z kontraktu obejmującego około 64 milionów dawek szczepionek.
Ministerstwo Zdrowia podkreśliło, że orzeczenie nie jest prawomocne i zapowiedziało wniesienie apelacji. Resort zapewnił również, że będzie wykorzystywał wszystkie dostępne środki prawne.
Pierwsze skutki
Informacje o zajęciu wierzytelności PAŻP są pierwszym sygnałem, że spór zaczyna wywoływać praktyczne konsekwencje jeszcze przed prawomocnym zakończeniem postępowania.
Na razie nie oznacza to, że Polska ostatecznie przegrała proces ani że sprawa została definitywnie rozstrzygnięta. O dalszym losie postępowania zdecydują kolejne instancje belgijskiego wymiaru sprawiedliwości.
Kto poniesie koszty?
Jeżeli ostatecznie wyrok zostałby utrzymany, ewentualne zobowiązania finansowe byłyby pokrywane z budżetu państwa. Oznacza to, że ich ciężar poniosą finanse publiczne, czyli pośrednio podatnicy.
Spór dotyczący kontraktu na szczepionki jest jedną z największych spraw finansowych związanych z okresem pandemii COVID-19 i może mieć znaczące konsekwencje zarówno dla budżetu państwa, jak i dla oceny decyzji podejmowanych w czasie światowego kryzysu zdrowotnego.
Na obecnym etapie postępowania należy jednak pamiętać, że wyrok jest nieprawomocny, a Polska korzysta z przysługującego jej prawa do odwołania. Dopiero prawomocne rozstrzygnięcie przesądzi o ostatecznych skutkach tego wielomiliardowego sporu.