Dziś w kraju i na świecie. 8 lipca: od pokoju kaliskiego po szczyt NATO w Ankarze

Dzisiaj, 10:04

Dzisiejsza kartka z kalendarza prowadzi nas przez kilka epok: od średniowiecznej polityki Kazimierza Wielkiego, przez patriotyczne ceremonie na Wawelu, po narodziny polskiego plakatu i gorące lato 1980 roku. W tle — muzyka: od Wandy Kwietniewskiej i The Beatles, po Billa Withersa, Led Zeppelin, Becka i Prince’a. A w bieżących wydarzeniach: Senat, matury, RPP, NATO i Ukraina.

Historia: Kazimierz Wielki, Naruszewicz, Mehoffer i Lubelski Lipiec

683 lata temu , w 1343 roku, w Kaliszu król Kazimierz III Wielki zawarł z Zakonem Krzyżackim tzw. pokój wieczysty. Polska odzyskała Kujawy i ziemię dobrzyńską , choć król zrzekł się praw do ziemi chełmińskiej, michałowskiej i Pomorza Gdańskiego. Był to jeden z tych politycznych kompromisów, które nie brzmią efektownie w podręczniku, ale decydowały o oddechu państwa.

230 lat temu , w 1796 roku, zmarł Adam Naruszewicz — biskup, poeta, historyk, twórca polskiego klasycyzmu i autor „Historii narodu polskiego”. Bliski współpracownik króla Stanisława Augusta, należał do grona ludzi Oświecenia, którzy wierzyli, że państwo można ratować nie tylko szablą, ale również rozumem, edukacją i reformą.

157 lat temu , w 1869 roku, na Wawelu odbył się powtórny pogrzeb szczątków Kazimierza Wielkiego . Uroczystość przerodziła się w wielką manifestację patriotyczną. W czasach zaborów nawet ceremonia pogrzebowa mogła stać się politycznym manifestem — cichym, ale słyszalnym jak dzwon Zygmunta.

96 lat temu urodził się Franciszek Starowieyski , ps. Jan Byk — malarz, grafik, scenograf, kolekcjoner, twórca Teatru Rysowania i jedna z najważniejszych postaci polskiej szkoły plakatu. Jego wyobraźnia była barokowa, ciemna, zmysłowa, czasem niepokojąca. Jakby Goya spotkał się z Witkacym przy stole pełnym starych rycin i czerwonego wina.

82 lata temu , w 1944 roku, Niemcy dokonali ostatecznej likwidacji getta w Kownie. Około 7 tysięcy Żydów wywieziono do obozów koncentracyjnych Dachau i Stutthof, a blisko tysiąc osób zginęło podczas samej akcji likwidacyjnej. To jedna z tych dat, które nie powinny być wyłącznie punktem w kalendarium. Za każdą liczbą stał człowiek, dom, język, pamięć.

80 lat temu , w 1946 roku, zmarł Józef Mehoffer , malarz, grafik i witrażysta, jeden z najwybitniejszych przedstawicieli Młodej Polski. Autor słynnego „Dziwnego ogrodu” zostawił po sobie sztukę pełną światła, symbolu i secesyjnej dekoracyjności.

46 lat temu , w 1980 roku, rozpoczął się strajk w Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego PZL-Świdnik. To właśnie on zapoczątkował falę protestów znanych jako Lubelski Lipiec ’80 . Wzięło w nich udział około 150 zakładów. Był to prolog do historii, która chwilę później miała zabrzmieć już na całą Polskę — w Stoczni Gdańskiej, pod znakiem „Solidarności”.

29 lat temu , w 1997 roku, podczas szczytu NATO w Madrycie podjęto decyzję o zaproszeniu Polski, Czech i Węgier do rozmów w sprawie członkostwa w Sojuszu. Dla Polski był to jeden z najważniejszych kroków na drodze powrotu do zachodniego systemu bezpieczeństwa.

W rocznicach odnotowujemy także powołanie Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa w 2005 roku oraz śmierć wybitnych postaci kultury: Juliusza Wiktora Gomulickiego , znawcy Norwida i varsavianisty, oraz Wieńczysława Glińskiego , aktora znanego m.in. z filmów „Kanał”, „Orzeł” i „Kapelusz pana Anatola”.

Muzyka: Wanda, Beatlesi, Beck, Led Zeppelin i Prince

W kalendarium muzycznym 8 lipca pojawia się Wanda Kwietniewska , urodzona w 1957 roku wokalistka Lombardu oraz zespołu Wanda i Banda. To jej głos kojarzymy z przebojami „Hi-Fi” i „Nie będę Julią” — piosenkami, w których polski pop lat 80. miał i pazur, i teatralny gest.

W 1958 roku amerykańska organizacja RIAA wręczyła pierwszą złotą płytę za ścieżkę dźwiękową do filmu „Oklahoma” . W tym samym roku pierwszym złotym singlem został „Catch A Falling Star” Perry’ego Como. Fonografia właśnie uczyła się mówić językiem wielkich liczb.

W 1962 roku urodziła się Joan Osborne , najbardziej znana z utworu „One Of Us”. Piosenka stała się globalnym przebojem, nominowanym do Grammy, choć sama artystka na zawsze została trochę uwięziona w szufladce „jednego wielkiego hitu”.

W 1966 roku The Beatles wydali singiel „Nowhere Man”, związany z materiałem z płyty „Rubber Soul” — albumu, na którym Beatlesi zaczęli już wychodzić poza prostą formułę przebojowego grania i kierować się w stronę bardziej dojrzałej, introspektywnej muzyki.

W 1970 roku urodził się Beck , artysta, który w latach 90. udowodnił, że można zbudować hit na ironii, chaosie, lo-fi i refrenie „Loser”. Dla jednych był głosem generacji, dla innych muzycznym kolażystą. W obu przypadkach — kimś nie do pomylenia.

8 lipca pojawia się też Bill Withers z „Lean On Me”, Led Zeppelin z albumem „Houses Of The Holy”, Gerry Rafferty z „City To City” i niezapomnianym „Baker Street”, a także Prince , którego w 2007 roku sprowadzono ze sceny w Minneapolis, bo koncert zaczął się niemal o godzinie zamknięcia klubu. Jak na Prince’a — brzmi to prawie jak scena napisana specjalnie dla niego.

Kraj: Senat, matury i decyzja RPP

Dziś rozpoczyna się dwudniowe posiedzenie Senatu . Senatorowie mają zająć się m.in. tzw. ustawą antymobbingową , która upraszcza definicję mobbingu, zwiększa najniższe zadośćuczynienie oraz zobowiązuje pracodawców do określenia procedur przeciwdziałania takim zjawiskom.

Senat ma też pracować nad nowelizacją tzw. ustawy deweloperskiej , dotyczącą udostępniania danych o cenach i metrażu nieruchomości w portalu dane.gov.pl.

W programie obrad znajduje się również informacja szefa MON dotycząca programu SAFE , przewidującego ogromne środki dla Polski w formie europejskich pożyczek na inwestycje obronne, przede wszystkim sprzęt dla Wojska Polskiego.

Dziś Centralna Komisja Egzaminacyjna publikuje wstępne wyniki matur. Od godziny 8.30 maturzyści mogą sprawdzać swoje indywidualne wyniki w systemie ZIU. Aby zdać egzamin dojrzałości, trzeba uzyskać co najmniej 30 procent punktów z przedmiotów obowiązkowych na poziomie podstawowym.

Kończy się także dwudniowe posiedzenie Rady Polityki Pieniężnej . Ekonomiści przewidują, że stopy procentowe pozostaną bez zmian, a główna stopa referencyjna NBP nadal będzie wynosić 3,75 procent .

Świat: NATO, Ukraina i europejska odpowiedzialność za bezpieczeństwo

W Ankarze trwa szczyt NATO . Drugiego dnia obrad odbywa się posiedzenie Rady Północnoatlantyckiej na szczeblu szefów państw i rządów. Oczekuje się potwierdzenia jedności Sojuszu, zobowiązania do wspólnej obrony w ramach artykułu 5 Traktatu Północnoatlantyckiego oraz dalszego wsparcia dla Ukrainy.

W kuluarach szczytu ma dojść do spotkania prezydenta USA Donalda Trumpa z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim . Polskę reprezentują: prezydent Karol Nawrocki , wicepremier i szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz oraz wicepremier, minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski .

W Strasburgu Parlament Europejski głosuje nad rezolucją dotyczącą postępów Ukrainy w procesie akcesyjnym do Unii Europejskiej. Wśród poprawek znalazły się odniesienia do polskiej wrażliwości historycznej związanej z rzezią wołyńską oraz decyzją władz Ukrainy dotyczącą nadania jednostce wojskowej imienia UPA.

Dzisiejszy dzień spina więc kilka porządków: historia państwa, pamięć o ofiarach, kultura, muzyka, bezpieczeństwo, edukacja i polityka. Jak w dobrze napisanej kronice — nic nie dzieje się osobno. Każda data ma swój cień, swoje echo i swoją melodię.

To również może cię zainteresować

24 czerwca w historii. Matejko, protesty 1976 roku, Orlęta Lwowskie i dzień, w którym muzyka gra od Jeffa Becka po Tears For Fears

Są takie daty, które wyglądają jak stary, wielowątkowy film. W jednej scenie rodzi się przyszły król Polski, w drugiej na Kremlu rozgrywa się krwawy dramat Dymitriad, dalej Aleksander Fredro ostrzy pióro, Górny Śląsk wraca do Polski, a z gramofonu płyną Beach Boys, Lionel Richie, Lady Pank i Kombi. 20 czerwca to dzień, w którym historia nie idzie równym marszem. Raczej tańczy — czasem poloneza, czasem żałobny marsz, czasem rockowy numer z lat 80.

Dziś jest sobota, 27 czerwca, sto siedemdziesiąty ósmy dzień roku. Wschód słońca nastąpił o godz. 4.15, zachód o godz. 21.01. Imieniny obchodzą m.in. Władysław, Maria, Jan, Joanna, Teresa, Maryla i Cyryl.

Dziś jest piątek, 26 czerwca, sto siedemdziesiąty siódmy dzień roku. Słońce wstało o godz. 4.15, zajdzie o 21.01. Imieniny obchodzą m.in. Dawid, Jan, Jeremi, Jeremiasz, Paweł i Pelagia.

Są daty, które nie przechodzą przez kalendarz po cichu. 18 czerwca należy właśnie do nich. To dzień bitew, procesów, wyborów, wielkich artystów i politycznych decyzji, które potrafiły zmieniać bieg historii. Od szarży pod Zieleńcami, przez klęskę Napoleona pod Waterloo, po czerwcowe wybory 1989 roku — historia znów zagląda nam przez ramię. A w tle grają Paul McCartney, King Crimson, Wawele, Maanam i Vera Lynn.

Poniedziałek, 6 lipca. Sto osiemdziesiąty siódmy dzień roku. Słońce wzeszło o godz. 4.21, zajdzie o godz. 20.58. Imieniny obchodzą dziś: Dominik, Łucja, Maria, Piotr i Zuzanna.

Napisz komentarz

---

Źródło: NaszTomaszów.pl