To miasto w województwie łódzkim zachwyca rynkiem i zabytkowym kościołem. Niedawno odzyskało swoje prawa

2026-07-14 8:08

Położony w południowo-zachodniej części województwa łódzkiego Lututów to miasto o niezwykle burzliwej historii, która przeplata się z tragicznymi wydarzeniami i wielokrotnymi zmianami statusu administracyjnego. Miejscowość, która odzyskała prawa miejskie w 2020 roku, zachowała historyczny układ urbanistyczny i kryje w sobie pamiątki świadczące o jej bogatej przeszłości. Jak wygląda to wyjątkowe miejsce? Sprawdźcie w naszej galerii!

Historia Lututowa sięga co najmniej 1371 roku, a jego pierwszymi właścicielami była rodzina Lutoldów. Prawa miejskie osada uzyskała jeszcze przed 1406 rokiem, jednak z powodu słabego rozwoju utraciła je przed rokiem 1714. Na krótko status miasta powrócił w latach 1843–1870 z inicjatywy ówczesnego właściciela, Stanisława Biernackiego, by ponownie zostać zdegradowanym na ponad sto lat. Mimo wielu cech miejskich, Lututów przez długi czas pozostawał wsią, aż do 1 stycznia 2020 roku, kiedy to ponownie odzyskał prawa miejskie. Co ciekawe, miasto leży na pograniczu historycznych ziem – jego centrum należy do ziemi wieluńskiej, a północne obszary do sieradzkiej.

Dzieje Lututowa naznaczone są dramatycznymi epizodami. 15 czerwca 1863 roku na polach między Lututowem a wsią Piaski rozegrała się bitwa, w której oddział około 250 powstańców, w większości uzbrojonych w kosy, został rozbity przez liczące ponad 1600 żołnierzy siły rosyjskie. Starcie zakończyło się masakrą – na polu bitwy zginęło 64 powstańców, a dowódca, Antoni Korotyński, zmarł w wyniku odniesionych ran. O tych wydarzeniach przypominają dziś pomniki w postaci krzyży i głazów ustawione na skraju lasu „Koziołek”.

Miasto było także ważnym ośrodkiem dla społeczności żydowskiej, która w 1921 roku stanowiła 69% jego mieszkańców. Podczas II wojny światowej niemieccy okupanci utworzyli tu getto, które zlikwidowano w sierpniu 1942 roku. Jego więźniów wywieziono do obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem oraz do getta w Łodzi, skąd większość trafiła do komór gazowych Auschwitz-Birkenau.

Polecany artykuł:

Mimo burzliwych dziejów, w Lututowie zachowało się wiele cennych zabytków. Miasto utrzymało swój historyczny układ przestrzenny z prostokątnym rynkiem. Najcenniejszymi zabytkami w mieście są:

• Kościół pw. św. Piotra i Pawła – neoromańska świątynia wzniesiona w latach 1910–1917. Na jej wieży znajduje się zegar z 1938 roku, a we wnętrzu można podziwiać obraz Matki Boskiej z 1639 roku. Wyjątkową pamiątką jest tablica epitafijna rodziny Biernackich, w którą wmurowano kulę armatnią z 1812 roku, upamiętniającą gen. Gabriela Józefa Biernackiego.
• Zespół dworsko-pałacowy – obejmuje pałac wzniesiony po pożarze drewnianego dworu w 1934 roku oraz zabytkowy, klasycystyczny spichlerz. Na jego kutych, metalowych drzwiach widnieje data ich wykonania – 1792 rok. Obecnie w budynkach podworskich mieści się Zespół Szkół Rolniczych.
• Dawna synagoga – budynek z połowy XIX wieku, który po przebudowie pełnił funkcję kina.
• Cmentarz żydowski – założony w połowie XIX wieku, został zdewastowany w czasie wojny i nie zachowały się na nim żadne nagrobki.

Sonda

Czy województwo łódzkie jest najpiękniejsze w Polsce?

Tak

Nie

Nie mam zdania

Tak wygląda Lututów, jedno z najpiękniejszych miast w województwie łódzkim [GALERIA]

BYŁY AMBASADOR UJAWNIA: „Rosjanie PRZEKUPUJĄ organizacje sportowe!”. Skandaliczna decyzja MKOl

---

Źródło: Radio ESKA Łódź