Jak chronić starsze osoby podczas upałów? Ważne zalecenia medyków

W czasie powracających fal wysokie temperatury stanowią poważne zagrożenie dla zdrowia i życia wielu osób. Szczególną ostrożność muszą zachować grupy najbardziej podatne na przegrzanie organizmu. Eksperci apelują o odpowiedzialność i pomoc najbliższym.

Wysokie temperatury groźne dla chorych. Medycy apelują o pomoc seniorom (fot. Shutterstock)

• Seniorzy powyżej 65. r.ż. powinni w czasie upałów unikać wychodzenia z domu, zwłaszcza w miastach. Zaleca się wietrzenie pomieszczeń wyłącznie nocą.
• Należy pić regularnie małe ilości płynów z elektrolitami. Dobrym rozwiązaniem dla emerytów jest też lekko posolona i przegotowana woda.
• Samodzielna zmiana dawek leków na nadciśnienie lub cukrzycę grozi omdleniami. Wszelkie modyfikacje leczenia trzeba konsultować bezpośrednio z lekarzem.

Główny nacisk kładzie się na ochronę osób starszych oraz pacjentów zmagających się z dolegliwościami długotrwałymi.

– Podczas obecnych upałów wszyscy musimy na siebie bardzo uważać. Są jednak grupy, dla których są one szczególnie groźne, jak seniorzy, małe dzieci oraz osoby chore przewlekle, nawet jeśli są w młodszym wieku – wskazuje dr Michał Sutkowski, specjalista chorób wewnętrznych i medycyny rodzinnej, prezes Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce.

Niebezpieczeństwo dotyczy m.in. osób z niewydolnością krążenia, po udarach mózgu, zawałach serca, astmą oskrzelową czy POChP. Zagrożeni są także pacjenci onkologiczni oraz przyjmujący określone grupy leków, np. moczopędne czy beta-blokery. Medycy podkreślają, że osoby powyżej 65. r.ż. powinny ograniczyć przebywanie na zewnątrz do minimum, zwłaszcza w miastach. W mieszkaniach należy szczelnie zamykać okna w dzień i wietrzyć pomieszczenia wyłącznie nocą.

Jeśli wyjście jest konieczne, należy zaplanować je wczesnym rankiem lub późnym wieczorem. Ważny jest dobór jasnej, przewiewnej odzieży z długimi rękawami i nogawkami, stosowanie nakrycia głowy chroniącego kark, okularów przeciwsłonecznych oraz kremów z filtrem SPF 30 lub SPF 50. Z powodu tendencji do puchnięcia nóg zaleca się wkładanie obuwia o większym rozmiarze.

Sposób nawadniania podczas upałów to podstawa 

Kluczowym elementem ochrony jest właściwe nawadnianie organizmu. Płyny należy przyjmować regularnie, co 10-15 minut po dwie łyżki, zanim pojawi się pragnienie. Oprócz wody zmineralizowanej warto sięgać po elektrolity.

Osoby starsze, które piją przegotowaną wodę z czajnika, powinny ją lekko osolić. Zabronione jest spożywanie alkoholu, a picie kawy i herbaty należy ograniczyć ze względu na ich moczopędne działanie. Dieta musi być lekkostrawna, oparta na świeżych produktach. Nabiał, mięso czy ryby psują się szybko, co grozi zatruciem i gwałtownym odwodnieniem.

[

Tragiczny bilans na kąpieliskach. Ponad 50 utonięć od początku czerwca](/news/czarny-bilans-nad-woda-w-czerwcu-utonelo-55-osob)

[

Droga ekspresowa S17 została zamknięta do odwołania. Temperatura nie pomaga](/news/droga-s17-zamknieta-do-odwolania-pojawil-sie-garb)

[

Co z pracą w upały? Brak zgody w rządzie, decyzję ma podjąć premier](/news/praca-w-upaly-rozporzadzenie-wisi-na-wlosku-w-rzadzie-nie-ma-zgody)

Eksperci ostrzegają przed samodzielną zmianą dawek przyjmowanych leków. Upały mogą powodować wahania ciśnienia tętniczego oraz poziomu glukozy. U chorych na cukrzycę, którzy jedzą mniej, a przyjmują stałe dawki medykamentów, istnieje ryzyko hipoglikemii. Z kolei rozszerzenie naczyń krwionośnych w połączeniu z lekami na nadciśnienie może prowadzić do nagłych spadków ciśnienia i omdleń. Wszelkie modyfikacje terapii wymagają wcześniejszej konsultacji z lekarzem.

W tym okresie niezbędne jest wsparcie ze strony bliskich. Rodzina powinna pomóc seniorom w zrobieniu zapasów jedzenia oraz leków, by eliminować potrzebę opuszczania domu. Osoby starsze muszą mieć naładowany telefon oraz zapisany numer alarmowy 112 lub 999.

Udar cieplny jest ogromnym zagrożeniem

Odwodnienie prowadzi do groźnych powikłań. Najczęstszym jest wyczerpanie cieplne.

– Objawia się zmęczeniem, suchością skóry, osłabieniem, zawrotami głowy, co może prowadzić do omdlenia z konsekwencjami krążeniowymi, oddechowymi. Ale może też przyczynić się do urazów podczas upadku, takich jak złamanie kości miednicy – ostrzega dr Sutkowski.

Najpoważniejszym stanem jest udar cieplny, gdy temperatura głęboka ciała przekracza 40 st. C., co prowadzi do nieodwracalnego uszkodzenia mózgu i porażenia ośrodka oddechowego. W przypadku podejrzenia przegrzania należy poszkodowanego stopniowo schładzać zimnymi okładami na szyi i w pachwinach. Osoby nieprzytomne, które oddychają, trzeba ułożyć w pozycji bocznej ustalonej w cieniu i wezwać pogotowie. Przy braku tętna i oddechu należy natychmiast rozpocząć resuscytację.