Wielka przebudowa i odbudowa rzeki Miedzianki: Znamy szczegóły techniczne gigantycznej inwestycji
Rzeka Miedzianka, która w przeszłości wielokrotnie dawała się we znaki mieszkańcom regionu, przejdzie kompleksową popowodziową modernizację. Inwestycja obejmująca ponad dziesięciokilometrowy odcinek cieku ma nie tylko naprawić zniszczenia, ale przede wszystkim drastycznie podnieść poziom bezpieczeństwa powodziowego. Dotarliśmy do szczegółów programu funkcjonalno-użytkowego tej inwestycji. Skala prac ziemnych, hydrotechnicznych i inżynieryjnych robi ogromne wrażenie.
Fot. bogatynia.info.pl
Głównym celem początkowego odcinka prac jest przywrócenie rzece odpowiedniej przepustowości przy jednoczesnym zabezpieczeniu jej skarp przed erozją. Na odcinku od początku rzeki do około 5,2 kilometra zakłada się gruntowną odbudowę koryta, ze szczególnym uwzględnieniem pierwszych trzech kilometrów. Docelowo dno rzeki zyska szerokość od około 10 do około 20 metrów, przy czym lokalnie może ona wynosić 5 metrów, natomiast spadek podłużny dna pozostanie bez zmian. Po zakończeniu profilowania geodezyjnego, skarpy zostaną zabezpieczone ciężkim narzutem kamiennym, w którym minimalna średnica pojedynczego kamienia wyniesie aż 50 cm. Kamień będzie układany na specjalnej włókninie syntetycznej lub podsypce żwirowej, co zapobiegnie wymywaniu gruntu przez nurt.
Istnieją jednak miejsca, gdzie bliskość istniejącej zabudowy uniemożliwia tradycyjne poszerzenie koryta, tak jak na prawym brzegu w okolicach piątego kilometra. W tych lokalizacjach narzut kamienny zostanie zastąpiony nowym, trwałym murem oporowym w estetycznej okładzinie kamiennej. Z kolei na nieco dalszym odcinku, w celu uniknięcia konieczności wznoszenia ekstremalnie wysokich konstrukcji, dno koryta zostanie poszerzone o około 6 do 8 metrów wszędzie tam, gdzie pozwala na to odległość od budynków. Stare, wysłużone mury zostaną wyburzone, a ich miejsce zajmą nowoczesne konstrukcje żelbetowe wykończone okładziną kamienną.
Fortyfikacja murów oporowych w rejonach zurbanizowanych
Na odcinku powyżej 5,6 kilometra kluczowym elementem ochrony będą zaawansowane konstrukcje inżynieryjne. Projektanci położyli szczególny nacisk na zabezpieczenie przed tak zwaną wodą stuletnią, czyli przepływem o prawdopodobieństwie wystąpienia raz na sto lat. Istniejące mury, które okazały się zbyt niskie, zostaną nadbudowane dokładnie do poziomu zwierciadła wody miarodajnej. Co ważne, konstrukcja uwzględnia tak zwane wzniesienie bezpieczne, co oznacza, że mury będą wystawać dodatkowe pół metra ponad obliczeniowe zwierciadło wielkiej wody. Tam, gdzie żywioł całkowicie zniszczył stare zabezpieczenia, powstaną nowoczesne żelbetowe ściany oporowe w okładzinie granitowej.
Aby wyeliminować ryzyko podmywania konstrukcji przez silny nurt rzeczny, w strefach uszkodzeń wykonana zostanie nowa opaska żelbetowa o maksymalnych wymiarach przekroju wynoszących 0,8 na 1,0 metra, której zadaniem będzie radykalna poprawa stateczności murów. W miejscach, gdzie ukształtowanie terenu pozwala na zachowanie łagodnych skarp ziemnych, inżynierowie dopuszczają rezygnację z pionowych murów na rzecz wykonania tradycyjnego bruku kamiennego na skarpie.
Ekologiczna rewolucja i przebudowa infrastruktury
Wielką zmianą o charakterze środowiskowo-technicznym będzie likwidacja barier rzecznych. Łącznie przebudowie na tak zwane bystrza kamienne ulegnie trzynaście obiektów hydrotechnicznych, w tym progi, stopnie oraz jaz, a jedno bysztrze zostanie w pełni odbudowane. Nowe konstrukcje muszą charakteryzować się minimalnym spadkiem podłużnym wynoszącym 1:10. Przestrzenie między dużymi kamieniami zostaną zalane betonem, jednak z zachowaniem technologii, która pozostawia wolną przestrzeń bezpośrednio przy powierzchni kamieni. Stabilność całej konstrukcji na początku każdego bystrza zagwarantują betonowe gurty dolne. Bystrza kamienne nie tylko spowalniają pęd wody powodziowej, ale ułatwiają migrację organizmów wodnych, stanowiąc krok w stronę renaturyzacji rzeki.
Inwestycja w koryto rzeki wymusza również głębokie zmiany w infrastrukturze nadziemnej. Przebudowie podlegają obiekty kolidujące z poszerzeniem rzeki lub te, których spód konstrukcji znajduje się zbyt nisko i jest podtapiany przez wielkie wody. Całkowitej przebudowie ulegną trzy kładki dla pieszych, których nowe przyczółki zostaną zintegrowane bezpośrednio z linią murów oporowych. W świetle koryta nie mogą znajdować się żadne podpory, które mogłyby tamować spływ kry czy niesionych przez powódź drzew. Zmiany obejmą również instalacje przesyłowe, w tym przebudowę dwóch rurociągów krzyżujących się z korytem rzeki.
Bilans materiałowy, procedury i ochrona środowiska
Skalę tego ogromnego przedsięwzięcia najlepiej obrazuje całościowe podsumowanie ilościowe ujęte w dokumentacji projektowej. Prace będą wymagały przeprowadzenia aż 77 000 metrów sześciennych wykopów ziemnych, z czego urobek zostanie wywieziony na odległość do 20 kilometrów. Do ubezpieczenia brzegów wykonawcy zużyją 25 000 metrów sześciennych narzutu kamiennego. Zanim jednak powstaną nowe elementy, konieczne będzie wyburzenie 2 508 metrów sześciennych zniszczonych ścian żelbetowych. W ramach wzmacniania i budowy zabezpieczeń powstanie 900 metrów bieżących całkowicie nowych murów oporowych, a odbudowa istniejących pochłonie 5 750 metrów sześciennych betonu na opaski żelbetowe. Całość zyska estetyczny wygląd dzięki ułożeniu 18 500 metrów kwadratowych nowej okładziny kamiennej, a kolejne 22 300 metrów kwadratowych istniejących ścian przejdzie proces oczyszczania i uzupełniania spoin.
Prace będą prowadzone pod ścisłym nadzorem technologicznym i środowiskowym. Przed rozpoczęciem właściwych wykopów z całego pasa robót zostanie zdjęta warstwa humusu o grubości od 10 do 20 cm, która będzie magazynowana w pryzmach chroniących ją przed zanieczyszczeniem. Przepisy ściśle zabraniają formowania tych pryzm w czasie intensywnych opadów deszczu. Wycięte pod inwestycję drzewa i krzewy zostaną szczegółowo spisane w operacie dendrologicznym. Całe pozyskane drewno o grubości powyżej 7 cm w cieńszym końcu oraz drewno opałowe przechodzi na własność Zamawiającego i musi zostać przez Wykonawcę odpłatnie odkupione na podstawie oficjalnej wyceny brakarskiej. Po sfinalizowaniu ciężkich robót inżynieryjnych Wykonawca ma obowiązek pełnego przywrócenia terenu wzdłuż obu brzegów Miedzianki do stanu pierwotnego.
Realizacja tego potężnego projektu hydrotechnicznego ma trwale zmienić oblicze rzeki Miedzianki, gwarantując mieszkańcom przyległych terenów upragniony spokój na wypadek gwałtownych wezwań meteorologicznych. Będziemy na bieżąco śledzić postępy na placu budowy.
Źródło: Bogatynia.info.pl