Chłopak z Vratislavic, który stworzył legendę. 120 lat temu Ferdinand Porsche ruszył na podbój motoryzacyjnego świata
Syn blacharza z Vratislavic nad Nysą zamiast stukania w blachę marzył o elektryczności. Ferdinand Porsche urodził się 3 września 1875 roku, a dokładnie 19 lipca 1906 roku objął stanowisko dyrektora technicznego w Austro-Daimlerze. Tamtego dnia genialny technik stał się człowiekiem, którego nazwisko do dziś nosi jedna z najsłynniejszych marek motoryzacyjnych świata. Postać wspominają libereckie w media regionalne, w tym Liberecki Dziennik.
Porsche na bogatyńskim placu (foto) wrzesień 2014, fot. bogatynia Info.pl
We Vratislavicach nad Nysą (dzisiejszej dzielnicy Liberca) przyszedł na świat chłopiec, który według woli ojca miał przejąć rodzinną warsztat blacharski. Małego Ferdinanda uderzanie w metal nudziło jednak o wiele bardziej niż eksperymenty z elektrycznością – technologią, którą mieszkańcy podgórskiego miasteczka wówczas zaledwie kojarzyli.
Ojciec początkowo patrzył na pasję syna z niechęcią. Chłopak potajemnie budował w domu obwody elektryczne, badając działanie dynam i żarówek. Ostatecznie rodzice ulegli i pozwolili mu na naukę w szkole przemysłowej w Libercu, do której codziennie dochodził pieszo. To był kluczowy krok, który skierował go w stronę rodzącej się dopiero myśli inżynieryjnej monarchii austro-węgierskiej. Nikt w rodzinie nie przypuszczał, że ich syn będzie w przyszłości budował limuzyny dla wiedeńskiego dworu.
Jako dziewiętnastolatek Porsche opuścił rodzinne strony i udał się do Wiednia. Trafił do firmy Béla Egger, a następnie do manufaktury powozów Jacoba Lohnera. To właśnie tam, na przełomie wieków, zaprojektował rewolucyjny pojazd elektryczny. W 1900 roku na wystawie w Paryżu wywołał on prawdziwą sensację – koła auta były napędzane bezpośrednio przez silniki elektryczne umieszczone w piastach, bez użycia skomplikowanych przekładni i łańcuchów.
Za ten projekt młody konstruktor – wciąż bez dyplomu wyższej uczelni – otrzymał prestiżową nagrodę Pöttinga i zyskał opinię jednego z największych talentów w kraju. Jego nazwisko usłyszeli ludzie decydujący o przyszłości przemysłu, w tym Emil Jellinek – konsul generalny, przedsiębiorca i pasjonat motoryzacji, który stał za sukcesem marki Mercedes. Jellinek dostrzegł Porschego i złożył mu propozycję, która zmieniła wszystko.
Automobilka Austro-Daimler w Wiener Neustadt pilnie potrzebowała nowego szefa technicznego po tym, jak w 1905 roku Paul Daimler powrócił do Untertürkheimu. Dzięki pośrednictwu Jellineka wybór padł na zaledwie 30-letniego Porschego. Zapiski w kronice firmy jednoznacznie wskazują, że 19 lipca 1906 roku został on przyjęty jako dyrektor techniczny i bezpośredni następca Daimlera.
Porsche objął stery w momencie, gdy rodziła się nowa tożsamość przedsiębiorstwa – zaledwie tydzień po jego oficjalnym zatrudnieniu firma zmieniła nazwę na Österreichische Daimler Motoren Gesellschaft.
Młody dyrektor od razu wziął się do pracy. Wiosna 1907 r. – prezentacja modelu Maja z czterocylindrowym silnikiem o pojemności 5700 cm^3 (nazwanego na cześć młodszej córki Jellineka). I wojna światowa – rozwój pojazdów wojskowych oraz wielkoseryjna produkcja pionierskich silników lotniczych. 8 stycznia 1917 r. – awans na stanowisko dyrektora generalnego Austro-Daimlera.
Z firmą pożegnał się w 1923 roku po konfliktach z radą nadzorczą, zamykając niezwykle owocny, niemal dwudziestoletni etap swojej kariery.
Po odejściu z Austro-Daimlera i krótkim epizodzie w Stuttgarcie, w 1931 roku Porsche założył własne biuro konstrukcyjne. To tam narodziły się projekty, które zmotoryzowały świat – w tym koncepcja kultowego „samochodu dla ludu”, czyli późniejszego Volkswagena Garbusa (Brouk), a także legendarne auta wyścigowe dla Auto Union.
W powojennej rzeczywistości jego syn, Ferry Porsche, założył w Austrii firmę produkującą samochody sportowe, która do dziś nosi nazwisko ojca. Ferdinand Porsche zmarł 30 stycznia 1951 roku w Stuttgarcie. Choć jego kariera w nazistowskich Niemczech i członkostwo w NSDAP do dziś budzą oczywiste kontrowersje i są przedmiotem krytycznych analiz historyków, jego inżynieryjny geniusz pozostaje niezaprzeczalny.
Choć sam Porsche po opuszczeniu domu w wieku 18 lat rzadko wracał pamięcią do rodzinnych stron, Vratislavice nie zapomniały o swoim słynnym rodaku.
W 2011 roku firma Škoda Auto wykupiła jego dom rodzinny przy ulicy Tanvaldskiej. W 2015 roku budynek przeszedł gruntowną rekonstrukcję – zachowano jedynie oryginalne ściany obwodowe, a resztę odtworzono na podstawie historycznych fotografii z 1875 roku.
Od listopada 2016 roku działa tam nowoczesna filia Muzeum Škody z ekspozycją poświęconą życiu i twórczości konstruktora. Obiekt jest dostępny dla zwiedzających od piątku do niedzieli, a obecnie można w nim podziwiać m.in. wystawę poświęconą historycznemu modelowi wyścigowemu Austro-Daimler ADS R "Sascha".
Źródło: Bogatynia.info.pl