Apostolat w ciszy watykańskich archiwów
Czytanie pergaminów, bulli papieskich i dawnych rękopisów może być formą apostolatu. Od 1884 roku Watykańska Szkoła Paleografii, Dyplomatyki i Archiwistyki przygotowuje specjalistów, którzy badają, interpretują i chronią dokumentalne dziedzictwo Stolicy Apostolskiej, służąc prawdzie historycznej i pamięci Kościoła.
Pamięć służy prawdzie
„Studiowanie w Watykańskiej Szkole Paleografii, Dyplomatyki i Archiwistyki oznacza stawianie pierwszych kroków w strzeżeniu historycznej pamięci Kościoła powszechnego” – mówi Vatican News prof. Enrico Flaiani, wykładowca archiwistyki oraz konserwacji zasobów archiwalnych.
Jak podkreśla, archiwa i dokumenty papieskie przechowują konkretną pamięć stuleci życia Kościoła, wspólnot chrześcijańskich, świętych, misji i dzieł miłosierdzia. Dlatego konieczne jest „służenie prawdzie historycznej poprzez unikanie fałszywych, tendencyjnych lub jedynie powierzchownych interpretacji historii Kościoła”. Kompetencję archiwistyczną prof. Flaiani nazywa „konkretną formą apostolatu intelektualnego”.
Inicjatywa Leona XIII
Szkołę powołał Leon XIII motu proprio „Fin dal principio” z 1 maja 1884 r. Jej utworzenie wiązało się z rozwojem badań historycznych i otwarciem ówczesnego Archiwum Watykańskiego dla naukowców.
Początkowo prowadziła dwuletni kurs paleografii średniowiecznej. Z czasem do programu włączono archiwistykę, wprowadzoną przez Piusa XI, oraz paleografię grecką, wprowadzoną z inicjatywy św. Pawła VI.
Nauka na oryginałach
Dziś szkoła działa przy Watykańskim Archiwum Apostolskim i przyjmuje absolwentów różnych kierunków – od nauk humanistycznych i teologii po prawo i ochronę dóbr kultury.
Studenci pracują bezpośrednio na oryginalnych dokumentach i rękopisach pochodzących z Archiwum Apostolskiego oraz Biblioteki Watykańskiej. Uczą się czytania, opisywania, porządkowania i konserwowania unikatowych w skali światowej dokumentów. Szkoła prowadzi kursy paleografii, dyplomatyki i archiwistyki, archiwistyki nowożytnej i współczesnej, paleografii greckiej oraz zajęcia dla pracowników Kurii Rzymskiej.
Dyplomy szkoły są uznawane również we Włoszech, a zasady ich uznawania doprecyzowało rozporządzenie z 24 grudnia 2024 r.
Przeszłość dla teraźniejszości
„Strzeżenie i przekazywanie pamięci Kościoła jest służbą prawdzie i wiernym. Nie chodzi jedynie o czytanie lub przechowywanie starych dokumentów, lecz o badanie i poznawanie świadectw, poprzez które kobiety i mężczyźni żyli orędziem Chrystusa na przestrzeni wieków” – zaznacza prof. Flaiani.
Tydzień z Wiara.pl