Zamek, średniowieczne schody i ślady Piastów. Taki był spacer po Bytomiu
FOT. Urząd Miejski w Bytomiu Na trasie pojawiły się miejsca, w których historia Bytomia nie kończy się na tablicach informacyjnych. Uczestnicy spaceru weszli do najstarszej zachowanej świątyni, zobaczyli ślady dawnych badań archeologicznych i poznali historię zamku, po którym nie pozostały widoczne
FOT. Urząd Miejski w Bytomiu
Na trasie pojawiły się miejsca, w których historia Bytomia nie kończy się na tablicach informacyjnych. Uczestnicy spaceru weszli do najstarszej zachowanej świątyni, zobaczyli ślady dawnych badań archeologicznych i poznali historię zamku, po którym nie pozostały widoczne mury. Sobotnią wędrówkę śladami Piastów bytomskich poprowadził historyk Tomasz Sanecki. Jednym z najważniejszych bohaterów opowieści był książę Kazimierz bytomski.
- Kazimierz bytomski zostawił po sobie więcej niż legendę zamku
- Kościół Mariacki połączył książęce portrety z odkryciami archeologów
- Wzgórze św. Małgorzaty prowadziło do początków Bytomia
Kazimierz bytomski zostawił po sobie więcej niż legendę zamku
Rozwój średniowiecznego Bytomia wynikał z położenia na szlakach handlowych, dostępu do złóż galeny oraz działań książąt z miejscowej linii Piastów. Szczególne znaczenie przypisuje się Kazimierzowi bytomskiemu, który władał na przełomie XIII i XIV wieku.
To właśnie za jego panowania powstały zamek, miejskie mury obronne i kościół św. Ducha poza murami. Książę ufundował także szpital, sprowadził do Bytomia bożogrobców i lokował wsie na prawie magdeburskim.
„Panowanie Kazimierza bytomskiego to okres rozkwitu Bytomia na przełomie XIII i XIV wieku” – mówi Tomasz Sanecki, bytomski historyk i autor bloga „Mój Historyczny Blog”.
Kazimierz bytomski uczestniczył również w wydarzeniach politycznych podzielonego wówczas Królestwa Polskiego. W 1289 roku złożył hołd królowi Czech Wacławowi II, a trzy lata później wziął udział w wyprawie przeciwko Władysławowi Łokietkowi pod Sieradzem. Znaczenie jego rodu wzrosło także dzięki małżeństwu córki księcia, Marii, z królem Węgier Karolem Robertem.
Spacer pozwolił więc spojrzeć na Piastów nie tylko przez pryzmat zachowanych zabytków. Ich wpływ widać również w układzie miasta, fundacjach religijnych i decyzjach, które kształtowały pozycję Bytomia w regionie.
Kościół Mariacki połączył książęce portrety z odkryciami archeologów
Pierwszym ważnym przystankiem był kościół Mariacki, czyli najstarsza istniejąca świątynia w Bytomiu. W jej wnętrzu znajdują się portrety Kazimierza bytomskiego oraz jego syna Bolesława toszeckiego, który został arcybiskupem ostrzyhomskim.
Uczestnicy poznali dzieje kościoła, znaczenie Piastów dla rozwoju miasta oraz przyczyny klątwy nałożonej na Bytom w XIV wieku. O historii świątyni opowiadał Marcin Gad, organista kościoła pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Zagrał również utwory na organach używanych w świątyni każdego dnia.
Jedną z atrakcji była możliwość wejścia schodami, których historia sięga średniowiecza, oraz obejrzenia z bliska zabytkowych organów. Tego typu elementy pokazują, że zwiedzanie najstarszych bytomskich kościołów obejmuje nie tylko architekturę, lecz także wyposażenie i ślady kolejnych epok.
Następnie trasa prowadziła na Plac Grunwaldzki. W XIII wieku Kazimierz bytomski zbudował tam zamek, który nie przetrwał do współczesności. Jego lokalizacja i dzieje nadal interesują badaczy średniowiecznego Bytomia.
Kolejnym punktem był kościół św. Ducha. Przy tej świątyni uczestnicy usłyszeli o bożogrobcach sprowadzonych do Bytomia przez Kazimierza w 1299 roku oraz o wynikach badań archeologicznych prowadzonych w jej sąsiedztwie.
Na trasie znalazł się także kościół pw. św. Wojciecha. Około 1254 roku lokował go książę Władysław opolski, a pierwszym wezwaniem świątyni był św. Mikołaj. Obecnie kościół jest remontowany. W czasie prac archeologicznych odkryto tam między innymi groby dziecięce, ozdoby z miedzi i brązu oraz ceramikę datowaną na XIII lub XIV wiek.
Wzgórze św. Małgorzaty prowadziło do początków Bytomia
Ostatnim punktem spaceru było wzgórze św. Małgorzaty, uznawane za jedno z miejsc związanych z początkami miasta. Opowieść dotyczyła romańskiej świątyni, której do dziś nie odnaleziono, oraz tajemniczego tympanonu Jaksy.
Uczestnicy odwiedzili również XIX-wieczny kościół znajdujący się na wzgórzu. Poznali historię badań archeologicznych prowadzonych w tym miejscu od 1929 roku. Zestawienie średniowiecznych przekazów, późniejszej zabudowy i wyników wykopalisk pokazało, jak wiele informacji o początkach Bytomia wciąż pochodzi z badań prowadzonych pod ziemią.
Spacer z Tomaszem Saneckim był częścią letniego cyklu organizowanego przez Miasta Gwarków we współpracy z Wydziałem Komunikacji Medialnej i Promocji Urzędu Miejskiego w Bytomiu. Kolejne trasy mają prowadzić przez zabytki, ciekawostki historyczne, architekturę oraz mniej oczywiste miejsca. Spacery poprowadzą Teresa Ebis, Małgorzata Janota, Dariusz Pietrucha, Tomasz Sanecki, Marek Wójcik i Justyna Dziembała-Świrska.
W ramach tego samego cyklu organizowane są także sobotnie spacery po Tarnowskich Górach . Trwają około półtorej godziny i rozpoczynają się na Rynku przy zabytkowej studni. Trasa obejmuje między innymi ratusz, miejsca związane z pierwszymi gwarkami, dzwonnicę Gwarków, kościół Zbawiciela oraz Park Miejski związany z wpisem tarnogórskich zabytków na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Spacery odbywają się w soboty od 18 lipca do 26 września, z wyjątkiem okresu Gwarków.
na podstawie: Urząd Miejski Bytom.
Ilustracja wykorzystana w artykule została pobrana z zewnętrznego źródła (Urząd Miejski w Bytomiu). W przypadku zastrzeżeń dotyczących praw do zdjęcia prosimy o kontakt.
Źródło: Fakty Bytom (faktybytom.pl)