Schematy poznawcze Younga - czym są i jak wpływają na codzienne życie?
Schematy poznawcze Younga to trwałe wzorce myślenia, odczuwania i reagowania, które kształtują się we wczesnym dzieciństwie pod wpływem relacji i doświadczeń. Mogą one wpływać pozytywnie lub negatywnie na codzienne funkcjonowanie i relacje, a ich zrozumienie jest kluczowe w terapii schematów i lepszym poznaniu siebie.
fot. pexels.com
- Czym są schematy poznawcze Younga?
- Jakie są obszary i przykłady schematów poznawczych?
W terapii behawioralno-poznawczej schematy myślowe wpojone w dzieciństwie odgrywają kluczową rolę w spojrzeniu na bieżące wydarzenia. W wielu przypadkach to właśnie one wpływają na brak zadowolenia z życia i ryzyko wystąpienia depresji. Jeśli zatem chcesz zmienić swoje życie i rozpocząć terapię u psychologa, przeczytaj, czym są schematy myślowe i na jakie obszary oddziałują.
Twórcą terapii schematów jest Jeffrey E. Young, który rozwinął założenia terapii poznawczo-behawioralnej i zwrócił szczególną uwagę na wpływ doświadczeń z dzieciństwa na funkcjonowanie w dorosłym życiu. Według tej koncepcji schematy powstają wtedy, gdy podstawowe potrzeby emocjonalne takie jak: bezpieczeństwo, akceptacja, autonomia i możliwość wyrażania emocji nie zostały odpowiednio zaspokojone. Schematy poznawcze działają często automatycznie. W określonych sytuacjach uruchamiają charakterystyczne myśli, emocje i zachowania, które mogą utrudniać budowanie satysfakcjonujących relacji, podejmowanie decyzji czy radzenie sobie ze stresem. W terapii schematów, którą prowadzi psycholog Warszawa, celem nie jest wyeliminowanie tych wzorców, lecz ich rozpoznanie i stopniowa zmiana na bardziej adaptacyjne.
Jeffrey Young wyróżnił 18 wczesnych nieadaptacyjnych schematów, które pogrupował w pięć głównych obszarów. Są to: oderwanie i odrzucenie, osłabiona autonomia i brak osiągnięć, osłabione granice, ukierunkowanie na innych oraz nadmierna czujność i zahamowanie. Każdy z nich wiąże się z określonymi niezaspokojonymi potrzebami emocjonalnymi i może wpływać na sposób postrzegania siebie i otoczenia. Osoby funkcjonujące pod wpływem tych schematów mogą odczuwać silny lęk przed odrzuceniem, mieć trudności z wyznaczaniem granic, nadmiernie podporządkowywać się innym lub dążyć do perfekcjonizmu.
Pamiętaj, że samo rozpoznanie schematów nie oznacza diagnozy zaburzenia psychicznego. Jest natomiast cenną wskazówką, która pozwala lepiej zrozumieć źródła własnych reakcji i świadomie pracować nad zmianą utrwalonych wzorców podczas terapii, którą prowadzi psycholog online. W przypadku nasilonych trudności pomocna może być terapia schematów prowadzona przez wykwalifikowanego psychoterapeutę.
Źródło: pless.pl