Przemysłowa historia Węgierskiej Górki od …
Spis treści Węgierska Górka to nie tylko miejsce o legendarnych początkach, ale także jeden z kluczowych ośrodków hutniczych Galicji. Rozwój od folwarku, przez założenie huty żelaza, aż po nowoczesną odlewnię pokazuje jej znaczenie w historii przemysłu. Zobacz, jak tradycja spotyka się tu z innowac
Spis treści
- Początki Węgierskiej Górki
- Legenda o nazwie miejscowości
- Założenie folwarku Węgierska Górka
- Powstanie huty żelaza
- Pierwsze lata działalności huty
- Rozwój i znaczenie huty w Galicji
- Od huty do współczesnej odlewni Metalpol
Węgierska Górka to nie tylko miejsce o legendarnych początkach, ale także jeden z kluczowych ośrodków hutniczych Galicji. Rozwój od folwarku, przez założenie huty żelaza, aż po nowoczesną odlewnię pokazuje jej znaczenie w historii przemysłu. Zobacz, jak tradycja spotyka się tu z innowacją i jak historia wpłynęła na obecną strukturę regionu.
Początki Węgierskiej Górki
Historia Węgierskiej Górki sięga XV wieku. Najstarsze wzmianki o miejscowości pochodzą z 1477 roku i wiążą się ze sporami granicznymi pomiędzy królem Polski Kazimierzem IV Jagiellończykiem a królem Węgier Maciejem Korwinem.
Legenda o nazwie miejscowości
Według miejscowej legendy węgierscy posłowie, chcąc potwierdzić swoje prawa do tych terenów, nasypali do nogawic spodni ziemię przywiezioną z Węgier. Dzięki temu, klękając podczas składania przysięgi, mogli utrzymywać, że znajdują się na „ziemi węgierskiej”. Podstęp wyszedł na jaw, a ziemia wysypana z nogawic miała utworzyć niewielkie pagórki. Od tego wydarzenia – jak głosi opowieść przekazywana przez mieszkańców – ma się wywodzić nazwa Węgierska Górka.
Założenie folwarku Węgierska Górka
Przełom w dziejach miejscowości przyniósł 1706 rok. Wtedy Franciszek Wielopolski założył u ujścia Żabnicy do Soły folwark, lokowany na gruntach należących do Cięciny, nadając mu nazwę Węgierska Górka.
Powstanie huty żelaza
Wyraźny rozwój osady przypadł na XIX wiek. W 1838 roku Adam Wielopolski założył hutę żelaza, która w krótkim czasie stała się jednym z ważniejszych zakładów przemysłowych w Galicji.
Pierwsze lata działalności huty
Początki zakładu okazały się trudne. Jeszcze w roku budowy huty powódź zniszczyła jaz, kanał doprowadzający wodę oraz urządzenia służące do transportu drewna opałowego, co spowodowało poważne straty finansowe. Mimo tych kłopotów pierwszy wielki piec uruchomiono już w 1840 roku. Surowcem była głównie ruda syderytowa wydobywana m.in. w Kamesznicy, Milówce, Ujsołach, Jeleśni i Rychwałdzie. Po modernizacji przeprowadzonej przez arcyksięcia Karola Ludwika Habsburga zakład zyskał nowe urządzenia, a z czasem zaczęto sprowadzać także rudę z okolic Krakowa i Brzeszcz.
Rozwój i znaczenie huty w Galicji
Huta stopniowo zwiększała produkcję. Wytwarzano m.in. piece, ruszty, kotły, garnki, odlewy maszynowe, hydranty, kraty kanałowe, moździerze oraz odważniki używane na terenie monarchii austro-węgierskiej. W latach 1841–1870 produkcja wzrosła aż ośmiokrotnie, dzięki czemu zakład stał się jednym z największych przedsiębiorstw hutniczych Galicji. Wyroby trafiały do różnych części monarchii austro-węgierskiej, ale także na Śląsk. Mimo uruchomienia linii kolejowej w 1884 roku transport gotowych produktów przez długi czas odbywał się głównie furmankami, co spowalniało dystrybucję.
Od huty do współczesnej odlewni Metalpol
Na początku XX wieku wydobycie lokalnych rud żelaza przestało się opłacać. W 1905 roku wygaszono wielki piec i przestawiono produkcję na importowaną surówkę, rozwijając profil odlewniczy zakładu. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości przedsiębiorstwo przekształcono w spółkę z udziałem kapitału czeskiego i francuskiego. Kolejne modernizacje doprowadziły do powstania odlewni Metalpol Węgierska Górka, która od 2000 roku należy do francuskiej Grupy Odlewnictwa i Metalurgii CF2M. Dzieje Węgierskiej Górki pokazują, jak niewielka osada pograniczna z czasem zmieniła się w ważny ośrodek przemysłowy, którego rozwój przez blisko dwa stulecia pozostawał mocno związany z hutnictwem i odlewnictwem.
Źródło: tuŻywiec (tuzywiec.pl)