Od lat ratują lokalną historię od zapomnienia. Medale Gloria Artis dla czterech osób z Jastrzębia-Zdroju
Marian Górny, Józef Ciałoń, Michał Oślizło i Urszula Marcinowska zostali uhonorowani medalami „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Członkowie Towarzystwa Miłośników Ziemi Jastrzębskiej od lat dokumentują historię miasta, chronią lokalne tradycje i gromadzą pamiątki, z których część trafiła do powstałego w tym roku Muzeum Miasta Jastrzębie-Zdrój.
Wiesz coś więcej na ten temat?
Napisz do nas
Czterech członków Towarzystwa Miłośników Ziemi Jastrzębskiej otrzymało medale „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”, przyznawane przez ministra kultury i dziedzictwa narodowego. Wyróżnieni zostali Marian Górny, Józef Ciałoń, Michał Oślizło i Urszula Marcinowska.
Odznaczenia są uhonorowaniem ich indywidualnego dorobku, ale również wieloletniej działalności środowiska, które od trzech dekad zajmuje się dokumentowaniem dziejów Jastrzębia-Zdroju i zachowywaniem lokalnego dziedzictwa.
Towarzystwo działa już od ponad 30 lat
Towarzystwo Miłośników Ziemi Jastrzębskiej powstało w 1995 roku z inicjatywy samorządowców i regionalistów, którzy dostrzegali potrzebę dokumentowania historii rozwijającego się miasta.
Od początku działalność organizacji koncentrowała się na badaniu dziejów Jastrzębia-Zdroju, zbieraniu materiałów dotyczących poszczególnych dzielnic i sołectw, dokumentowaniu lokalnych tradycji oraz popularyzowaniu wiedzy o regionie.
Od ponad trzech dekad stowarzyszeniem kieruje Marian Górny, jego pierwszy i jedyny dotychczas prezes.
Członkowie Towarzystwa wywodzą się z różnych środowisk. Są wśród nich historycy, nauczyciele, społecznicy, ludzie kultury, byli górnicy oraz pasjonaci lokalnej historii.
Efektem ich pracy są dziesiątki publikacji i setki artykułów. Powstało również pięć tomów „Jastrzębskiej Biblioteki Historycznej”, poświęconych dziejom poszczególnych części miasta.
Towarzystwo przez lata wydawało własny biuletyn, organizowało konkursy genealogiczne, spotkania z mieszkańcami i odczyty. Zajmowało się także dokumentowaniem śląskiej gwary, zwyczajów oraz zanikających elementów lokalnej kultury materialnej i niematerialnej.
Marzyli o muzeum. Dziś przekazują do niego rodzinne pamiątki
Jednym z najważniejszych celów członków towarzystwa było utworzenie miejskiego muzeum, w którym można byłoby gromadzić i prezentować pamiątki związane z historią Jastrzębia-Zdroju.
Marzenie to spełniło się na początku 2026 roku wraz z utworzeniem Muzeum Miasta Jastrzębie-Zdrój.
Towarzystwo przez lata przekazywało swoje zbiory najpierw do Galerii Historii Miasta, a następnie do muzeum. Część eksponatów pochodziła z prywatnych kolekcji jego członków i miała dla nich osobiste znaczenie.
Przekazywaliśmy to, co sami przez lata ratowaliśmy od zapomnienia. Dla wielu z nas były to bardzo osobiste pamiątki. W muzeum znajduje się dziś choćby łóżko, na którym spałem jako dziecko, i kredens z mojego rodzinnego domu. Oddanie takich rzeczy nie jest łatwe, ale wiem, że tam będą służyły wszystkim mieszkańcom i kolejnym pokoleniom. O to przecież zawsze nam chodziło - żeby historia nie zamykała się w prywatnych domach, tylko stała się wspólnym dobrem - mówi Marian Górny. Jak podkreśla prezes Towarzystwa, równie ważne jak zachowane przedmioty są wspomnienia mieszkańców.
Eksponaty są ważne, ale jeszcze ważniejsze są ludzkie wspomnienia. Staraliśmy się je zapisywać, zanim odejdą ludzie, którzy pamiętali dawne Jastrzębie. Każda książka, każdy dokument czy fotografia to fragment naszej wspólnej pamięci. To właśnie chcieliśmy ocalić - mówi Marian Górny. Cztery różne życiorysy, wspólna praca dla miasta
Każdy z odznaczonych przez lata wnosił do działalności Towarzystwa własne doświadczenie.
Marian Górny dokumentuje historię miasta, współtworzy publikacje i popularyzuje wiedzę o regionie. Angażuje się również w ochronę śląskiej gwary i regionalnych tradycji.
Józef Ciałoń łączył działalność zawodową z aktywnością muzyczną i społeczną. Organizował wydarzenia, pracował z młodymi instrumentalistami i uczestniczył w dokumentowaniu dziejów Jastrzębia-Zdroju.
Michał Oślizło zajmuje się pielęgnowaniem tradycji górniczych, popularyzuje historię regionu jako przewodnik i wychowawca młodzieży oraz angażuje się w działania związane z ochroną lokalnego dziedzictwa.
Urszula Marcinowska dokumentuje historię Jastrzębia-Zdroju, współtworzy publikacje historyczne i opracowania dotyczące miasta. Jest także autorką najnowszej monografii parafii w Moszczenicy.
Źródło: JastrzebieOnline.pl