Coraz większe zmęczenie mięśni? Sprawdź, czy to nie miastenia gravis

mat. nadesłany

Szacowany czas czytania: 05:04

Miastenia gravis to przewlekła choroba autoimmunologiczna, w której układ odpornościowy zaburza prawidłowe przekazywanie impulsów pomiędzy nerwami a mięśniami. W efekcie dochodzi do stopniowego osłabienia ich siły i zwiększonej męczliwości. Choroba może przebiegać bardzo różnie, od łagodnych objawów ograniczających się do opadania powiek i podwójnego widzenia, aż po poważne zaburzenia mowy, połykania czy oddychania.

Wczesne rozpoznanie miastenii ma ogromne znaczenie, ponieważ odpowiednio dobrana terapia pozwala skutecznie kontrolować objawy i poprawić jakość życia pacjentów. Jakie symptomy powinny wzbudzić czujność, jak wygląda diagnostyka i jakie możliwości leczenia oferuje współczesna neurologia? Sprawdźmy!

Czym jest miastenia gravis i dlaczego mięśnie tracą siłę?

Miastenia gravis to rzadka przewlekła choroba autoimmunologiczna, która wpływa na funkcjonowanie połączeń nerwowo-mięśniowych. W prawidłowo działającym organizmie impulsy wysyłane przez nerwy docierają do mięśni za pośrednictwem neuroprzekaźnika acetylocholiny, umożliwiając ich prawidłowy skurcz i wykonywanie ruchów.

U osób cierpiących na miastenię układ odpornościowy wytwarza przeciwciała, które atakują receptory odpowiedzialne za odbieranie acetylocholiny. W konsekwencji przekazywanie sygnałów między nerwami a mięśniami zostaje zaburzone, a mięśnie szybciej się męczą i tracą swoją sprawność.

Dokładne przyczyny rozwoju miastenii nie są jeszcze w pełni poznane. Wiadomo jednak, że znaczenie mogą mieć nieprawidłowości w obrębie grasicy, predyspozycje genetyczne, współistniejące choroby autoimmunologiczne i czynniki środowiskowe, takie jak przebyte infekcje.

Miastenia może pojawić się w każdym wieku, a jej przebieg jest bardzo indywidualny. U jednych pacjentów pierwsze objawy dotyczą jedynie mięśni odpowiedzialnych za ruch gałek ocznych, u innych choroba obejmuje również mięśnie twarzy, kończyn, gardła, a w cięższych przypadkach także mięśnie odpowiedzialne za oddychanie. Dlatego tak ważne jest, aby nie lekceważyć niepokojących sygnałów i w przypadku utrzymującego się osłabienia mięśni zgłosić się do neurologa.

Miastenia i objawy, których nie należy lekceważyć

Najbardziej charakterystycznym objawem miastenii jest nadmierne męczenie się mięśni, które nasila się podczas wykonywania powtarzalnych czynności i zmniejsza po odpoczynku. Chorzy często zauważają, że rano czują się lepiej, natomiast wraz z upływem dnia pojawia się coraz większe osłabienie. Objawy mogą pojawiać się okresowo, zmieniać swoje nasilenie, a na początku choroby bywają mylone ze stresem, przemęczeniem czy brakiem snu.

Jednym z pierwszych symptomów miastenii bardzo często są problemy związane z mięśniami oczu. Pacjenci mogą zauważyć opadanie jednej lub obu powiek, trudności z utrzymaniem otwartych oczu i podwójne widzenie. Charakterystyczne jest to, że dolegliwości nasilają się po dłuższym czytaniu, oglądaniu telewizji lub pracy przy komputerze.

Choroba może również obejmować mięśnie twarzy i gardła. U niektórych osób pojawiają się trudności z wyraźnym mówieniem, zmiana barwy głosu, problemy z żuciem i połykaniem pokarmów. Charakterystycznym objawem jest również tzw. uśmiech poprzeczny, wynikający z osłabienia mięśni mimicznych twarzy – chory może mieć trudność z utrzymaniem naturalnego uśmiechu lub prawidłowym wyrażaniem emocji.

Miastenia może prowadzić także do osłabienia mięśni kończyn i tułowia. Proste czynności, takie jak wejście po schodach, podniesienie zakupów, uczesanie włosów czy utrzymanie rąk uniesionych przez dłuższy czas, stają się coraz bardziej wymagające.

W cięższych przypadkach choroba może objąć mięśnie oddechowe, prowadząc do tzw. przełomu miastenicznego, czyli nagłego pogorszenia stanu chorego wymagającego natychmiastowej pomocy medycznej.

Jak rozpoznać miastenię? Diagnostyka krok po kroku

Pierwszym etapem diagnostyki jest szczegółowy wywiad medyczny. Lekarz pyta o rodzaj objawów, moment ich pojawienia się, nasilenie w ciągu dnia i to, czy dolegliwości zmniejszają się po odpoczynku. Istotne są również informacje o chorobach autoimmunologicznych występujących u pacjenta lub w jego rodzinie.

Następnie neurolog przeprowadza badanie kliniczne, ocenia siłę mięśni, mimikę twarzy, ruchomość gałek ocznych, obecność opadania powiek, sposób mówienia, połykania i sprawność kończyn. Charakterystyczna dla miastenii jest zmienność objawów i ich nasilanie się po powtarzanym wysiłku.

W diagnostyce wykorzystuje się również badania elektrofizjologiczne, takie jak elektromiografia i próba miasteniczna, czyli stymulacja nerwów z oceną odpowiedzi mięśniowej. Badania te pomagają sprawdzić, czy przewodzenie sygnałów między nerwami a mięśniami przebiega prawidłowo.

Ważnym elementem diagnostyki są badania krwi w kierunku obecności przeciwciał typowych dla miastenii, między innymi przeciwko receptorom acetylocholiny lub białku MuSK. U części pacjentów wykonuje się także badania obrazowe, takie jak tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny klatki piersiowej, aby ocenić grasicę i wykluczyć jej nieprawidłowości.

W niektórych przypadkach konieczna może być również ocena funkcji oddechowej, zwłaszcza gdy pojawiają się duszność, szybkie męczenie się podczas mówienia lub podejrzenie zajęcia mięśni oddechowych. Dopiero po połączeniu obrazu klinicznego z wynikami badań lekarz może postawić rozpoznanie i zaplanować dalsze leczenie.

Jeśli zauważyłeś/zauważyłaś jakiekolwiek niepokojące objawy, skonsultuj się z lekarzem neurologiem!

Czy miastenia jest uleczalna?

Miastenia gravis jest chorobą przewlekłą, której obecnie nie można całkowicie wyleczyć. Nie oznacza to jednak, że pacjenci są skazani na stałe pogarszanie się stanu zdrowia. Dzięki rozwojowi neurologii możliwe jest skuteczne kontrolowanie objawów, zmniejszenie męczliwości mięśni i poprawa komfortu codziennego funkcjonowania.

Odpowiednio dobrane leczenie miastenii w Centrum Medycznym „Neurologia Śląskie”, zależy od stopnia zaawansowania choroby, rodzaju występujących objawów i indywidualnej sytuacji pacjenta. W terapii stosuje się między innymi leki zwiększające dostępność acetylocholiny w połączeniu nerwowo-mięśniowym, leki wpływające na działanie układu odpornościowego, immunoglobuliny podawane dożylnie i nowoczesne terapie.

W ostatnich latach duże znaczenie mają także badania kliniczne nad nowymi metodami terapii, które dają pacjentom dostęp do innowacyjnych rozwiązań i mogą przyczynić się do dalszej poprawy skuteczności leczenia w przyszłości.

Cieszyn Jastrzębie-Zdrój Knurów Racibórz Rybnik Wodzisław Śląski Żory

---

Źródło: Radio 90