To miasto w województwie łódzkim było kiedyś wsią. Rozwinęło się dzięki czeskim kolonistom

Zelów, niewielkie miasto w województwie łódzkim, to miejsce o niezwykłej, wielokulturowej historii. Jego dzisiejszy charakter został ukształtowany przez czeskich osadników, którzy na początku XIX wieku przekształcili rolniczą wieś w prężny ośrodek przemysłu tkackiego, pozostawiając po sobie trwałe dziedzictwo architektoniczne i kulturowe. Jak wygląda to wyjątkowe miejsce? Sprawdźcie w naszej galerii!

Zelów to jedno z najpiękniejszych miast w województwie łódzkim. Wpływ na jego rozwój mieli czescy koloniści

Choć pierwsze pisemne wzmianki o Zelowie, wówczas noszącym nazwę Zeliów, pochodzą z 1441 roku, jego początki sięgają prawdopodobnie XIII wieku. Przez stulecia była to typowa wieś szlachecka w ziemi sieradzkiej, której mieszkańcy zajmowali się głównie rolnictwem. Przełomowy moment w historii miejscowości nastąpił pod koniec 1802 roku. Wtedy to właściciel dóbr, Józef Świdziński, sprzedał majątek przybyłym na te tereny kolonistom z Czech.

Nowi mieszkańcy, będący członkami ewangelickiego kościoła braci czeskich, przynieśli ze sobą nie tylko nową religię, ale także umiejętności, które na zawsze zmieniły oblicze Zelowa. Rozwinęli tu przemysł tkacki, a wraz z nim osada zaczęła dynamicznie się rozrastać. Już w 1803 roku wybrano pierwszych przywódców religijnych zboru, a w 1807 roku powołano pierwszego sołtysa, którym został Jan Andersz.

Polecany artykuł:

Przez ponad sto lat w Zelowie dominowała społeczność czeska, która wprowadziła własne tradycje budowlane i kulinarne, z których część przetrwała do dziś. Jednak od drugiej połowy XIX wieku miasto stawało się coraz bardziej zróżnicowane. Zaczęli tu liczniej osiedlać się Polacy, Niemcy oraz Żydzi. Na początku XX wieku Zelów był prawdziwym tyglem religijnym, gdzie obok dominujących ewangelików reformowanych mieszkali także luteranie, baptyści, katolicy i wyznawcy judaizmu.

Okres II wojny światowej przyniósł tragiczne wydarzenia, w tym wymordowanie całej społeczności żydowskiej i represje wobec Polaków. Po wojnie miasto opuścili Niemcy, a liczba Czechów znacznie zmalała. Mimo tych zmian i postępującej polonizacji, Zelów do dziś pozostaje najważniejszym ośrodkiem mniejszości czeskiej w centralnej Polsce.

Sonda

Czy województwo łódzkie jest najpiękniejsze w Polsce?

Tak

Nie

Nie mam zdania

Architektura Zelowa jest niemym świadkiem jego barwnej historii. Najważniejszym obiektem wpisanym do rejestru zabytków jest klasycystyczny kościół braci czeskich, wzniesiony w 1828 roku. Świątynia ta stanowi serce ewangelicko-reformowanej społeczności.

Oprócz niego, w mieście znajdują się inne cenne obiekty sakralne, świadczące o dawnej różnorodności wyznaniowej:

• modernistyczny kościół katolicki z lat 1931–1933,
• kościół baptystów zbudowany w latach 1893–1896,
• kościół ewangelicko-augsburski z 1934 roku.

Uzupełnieniem historycznego krajobrazu są zachowane do dziś drewniane domy tkaczy z XIX wieku oraz murowane domy z połowy tego samego stulecia, a także cmentarz ewangelicko-reformowany. To właśnie te budynki, wraz z niezwykłą historią, nadają Zelowowi unikalny i niepowtarzalny charakter.

Tak wygląda Zelów, jedno z najpiękniejszych miast w województwie łódzkim [GALERIA]

Krzysztof Rutkowski zdradza sekret swojego wyglądu

---

Źródło: Radio ESKA Łódź