Pukają do drzwi. Odmowa będzie słono kosztować!
Nawet 5000 złotych grzywny - tyle może kosztować upór. Trwa kluczowy etap obowiązkowego badania rolniczego GUS. Ankieterzy mają status funkcjonariuszy publicznych i sprawdzają tysiące gospodarstw. Kto odmówi podania danych, odpowie przed sądem. Wyjaśniamy, kogo objęły kontrole.
W czerwcu akcja informacyjna dotycząca spisu rolniczej struktury objęła nie tylko urzędy, ale i ambony, z których proboszczowie apelowali do mieszkańców o współpracę z Głównym Urzędem Statystycznym. Choć od tamtego momentu minęło już kilka tygodni, sprawa wciąż jest niezwykle poważna. Rolnicy, którzy do tej pory nie rozmawiali z ankieterem, muszą pamiętać, że uchylanie się od tego obowiązku może skutkować karą od 200 zł do nawet 5 000 zł.
Trwa drugi etap badania IFS. Ankieterzy w terenie
Od 1 czerwca do 14 sierpnia 2026 roku na terenie całego kraju realizowane jest obowiązkowe badanie statystyczne pod nazwą „Zintegrowane statystyki dotyczące gospodarstw rolnych” (IFS). Pierwszy etap, w którym rolnicy mogli spisać się samodzielnie przez internet, zakończył się w połowie czerwca.
Obecnie w strukturze badania trwa kluczowy moment - do akcji zaangażowani są oficjalni ankieterzy Głównego Urzędu Statystycznego. Kontaktują się oni z rolnikami telefonicznie oraz składają osobiste wizyty bezpośrednio w gospodarstwach. Ponieważ do końca spisu zostało już niewiele czasu, natężenie tych wizyt może teraz wzrosnąć.
Jakie kary grożą za unikanie weryfikacji?
W przeciwieństwie do wielu standardowych, dobrowolnych ankiet, udział w badaniu strukturalnym IFS jest z mocy ustawy obowiązkowy. Przepisy polskiego prawa, a dokładnie Ustawa o statystyce publicznej, jasno definiują odmowę udzielenia odpowiedzi lub niewpuszczenie ankietera terenowego jako wykroczenie. Za uchylanie się od przekazania danych na gospodarza może zostać nałożona kara finansowa w wysokości od 200 zł do nawet 5 000 zł.
Oficjalna procedura prawna w takich przypadkach jest ściśle określona:
W sytuacji braku kontaktu lub przy pierwszej odmowie, GUS najpierw wysyła oficjalne, pisemne wezwanie do spełnienia ustawowego obowiązku.
Dalszy opór ze strony właściciela gospodarstwa skutkuje bezpośrednim skierowaniem sprawy na drogę sądową.
Dopiero sąd, po przeanalizowaniu całego materiału dowodowego, orzeka o ostatecznej wysokości grzywny.
Kogo obejmuje spis i jak sprawdzić tożsamość ankietera?
Badanie statystyczne nie obejmuje wszystkich bez wyjątku gospodarzy. Realizowane jest na wybranej próbie, która w skali kraju wynosi 120 tysięcy gospodarstw rolnych (co stanowi około 10 procent z 1,2 miliona istniejących podmiotów). Badaniem objęte są wylosowane gospodarstwa osób fizycznych oraz wszystkie podmioty osób prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, które w dniu 1 czerwca 2026 roku prowadziły aktywną działalność rolniczą.
W tej grupie obligatoryjnie znalazły się:
wszystkie certyfikowane gospodarstwa ekologiczne,
wszystkie duże gospodarstwa indywidualne (których kryteria wielkościowe są wyznaczane niezależnie dla każdego województwa),
odpowiednio liczna grupa wylosowanych reprezentantów mniejszych gospodarstw.
GUS przypomina jednocześnie, że ankieterzy posiadają status funkcjonariuszy publicznych i są pracownikami urzędu statystycznego. Każdy z nich ma bezwzględny obowiązek wylegitymować się legitymacją służbową. Aby uniknąć ryzyka oszustw i wyłudzeń danych przez osoby postronne, każdy rolnik może błyskawicznie zweryfikować tożsamość ankietera, dzwoniąc na oficjalną infolinię GUS lub sprawdzając dane na stronie internetowej urzędu.
O co pytają ankieterzy?
Urzędnicy państwowi zbierają bardzo szczegółowe dane dotyczące struktury produkcji i funkcjonowania polskiej wsi. Pytania w kwestionariuszu obejmują między innymi:
liczbę osób pracujących w danym gospodarstwie,
dokładne użytkowanie gruntów i powierzchnię zasiewów,
chów i pogłowie zwierząt gospodarskich oraz stan parku maszynowego,
strukturę dochodów oraz prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej,
stopień wykorzystania nawozów oraz środków ochrony roślin.
Badanie to odbywa się cyklicznie raz na 3-4 lata we wszystkich krajach Unii Europejskiej. Zebrane dane stanowią fundamentalne źródło analiz, które bezpośrednio wpływają na kształtowanie unijnej Wspólnej Polityki Rolnej (WPR). To właśnie na ich podstawie wyliczane są wielkości budżetów na programy wsparcia obszarów wiejskich, fundusze na rozwój regionalny i ochronę środowiska, a przede wszystkim – wysokość dopłat bezpośrednich dla rolników.
ZALOGUJ SIĘ
Twoje komentarze będą wyróżnione oraz uzyskasz dostęp do materiałów PREMIUM
Zapomniałeś hasła? ODZYSKAJ JE