
Temperatury w naszym regionie znów rosną. Choć synoptycy uspokajają, że nadchodząca fala upałów nie będzie aż tak ekstremalna, jak ta, z którą mierzyliśmy się w czerwcu, łódzki oddział Narodowego Funduszu Zdrowia apeluje o zachowanie czujności. Nawet przy nieco niższych wartościach na termometrach, długotrwałe przebywanie na słońcu, udar cieplny czy głębokie odwodnienie stanowią bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia.
Anna Leder z łódzkiego NFZ przedstawia kluczowe fakty oraz zasady bezpieczeństwa, które mogą uratować życie Tobie i Twoim bliskim.
Największy upał wcale nie w południe? Obalamy popularny mit
Wielu z nas uważa, że najgoręcej jest w samo południe i wtedy należy bezwzględnie schować się w cieniu. Rzeczywistość wygląda jednak inaczej.
Upał zaczyna się, gdy temperatura powietrza przy powierzchni ziemi przekracza 30 st. C. W ciągu dnia najwyższa temperatura występuje pomiędzy godziną 15:00 a 18:00, a nie w południe.
Warto jednak pamiętać, że w godzinach 12:00–13:00 odnotowujemy największe promieniowanie UV. To właśnie wtedy nasza skóra jest najbardziej narażona na uszkodzenia. Szczególnie niebezpieczna jest nagła, intensywna ekspozycja oraz oparzenia słoneczne (zwłaszcza w miejscach rzadko wystawianych na słońce). Poważne oparzenia II stopnia – objawiające się bąblami i pęcherzami – przebyte zwłaszcza w dzieciństwie, drastycznie zwiększają ryzyko zachorowania na czerniaka w dorosłym życiu.
Kto musi chronić się najbardziej?
Niektóre grupy osób są wyjątkowo wrażliwe na działanie promieni słonecznych i wysokich temperatur. Należą do nich:
Dzieci: ich skóra jest znacznie cieńsza i mniej odporna na promieniowanie UV.
Seniorzy: z wiekiem organizm gorzej znosi przegrzanie. Starsze osoby często przyjmują też duże ilości leków. Gdy dochodzi do odwodnienia, ich stężenie w organizmie może niebezpiecznie wzrosnąć, stając się zagrożeniem dla życia.
Osoby z jasną karnacją: zwłaszcza o rudych lub blond włosach, z dużą ilością piegów lub znamion.
Pacjenci: po przeszczepach narządów, osoby przyjmujące leki światłouczulające oraz osoby po zabiegach medycyny estetycznej.
Dekalog na upalne dni. Jak chronić siebie i bliskich?
Łódzki NFZ przypomina o kilku żelaznych zasadach, których bezwzględne przestrzeganie uchroni nas przed tragedią.
Zarówno dzieci, jak i seniorzy podczas największych upałów powinni pozostać w domach. Jeśli wyjście jest absolutnie konieczne, należy zadbać o przewiewne, jasne ubrania z naturalnych tkanin i nakrycie głowy.
Pod żadnym pozorem nie wolno zostawiać dzieci ani zwierząt w zaparkowanym samochodzie. Temperatura w zamkniętym aucie błyskawicznie rośnie do morderczych 50–60 st. C.
W przypadku najmłodszych pamiętaj o osłanianiu wózka parasolką (nawet w cieniu), kąpielach w letniej (nie zimnej!) wodzie oraz podawaniu letnich napojów (herbatki ziołowe, owocowe, woda).
Jak dbać o siebie w czasie upałów?
Dbaj o nawodnienie: pij 3–4 litry wody dziennie, zwłaszcza w upalne dni. Jedz dużo sezonowych owoców, które naturalnie zawierają mnóstwo wody. Bezwzględnie unikaj alkoholu – mocno odwadnia organizm i drastycznie zwiększa ryzyko udaru cieplnego.
Unikaj słońca w szczycie: ogranicz przebywanie na bezpośrednim słońcu między godziną 10:00 a 14:00.
Stosuj wysoką ochronę: regularnie używaj kremów z filtrem UV, najlepiej z wysokim faktorem SPF 50+. Noś okulary przeciwsłoneczne z filtrem UV oraz kapelusz lub czapkę.
Utrzymuj ciało i dom w chłodzie: wybieraj luźne, przewiewne ubrania z naturalnych tkanin w jasnych kolorach. W razie przegrzania możesz położyć mokry ręcznik na szyję. Staraj się też utrzymywać chłód wewnątrz pomieszczeń.
Ogranicz wysiłek i zachowaj czujność: unikaj aktywności fizycznej na otwartym powietrzu w najgorętszych godzinach dnia. Pamiętaj, że upał mocno obniża koncentrację – zachowaj szczególną ostrożność za kierownicą oraz podczas pracy z niebezpiecznymi narzędziami.
Czy to już udar? Jak reagować w sytuacji zagrożenia?
Przegrzanie organizmu wysyła jasne sygnały ostrzegawcze. Zwróć uwagę na swoje samopoczucie. Do pierwszych objawów należą:
nagły wzrost tętna i szybki oddech,
silne zmęczenie i zawroty głowy,
gorączka oraz dreszcze,
oddawanie znacznie mniejszej ilości moczu niż zwykle (to wyraźny objaw odwodnienia).
Kiedy natychmiast wezwać pomoc?
Jeśli oparzenia słoneczne obejmują dużą powierzchnię ciała, skóra nie goi się po kilku dniach, pojawia się ropa, nieprzyjemny zapach lub wysoka gorączka – koniecznie zgłoś się do lekarza.
W przypadku wystąpienia objawów takich jak dreszcze, suchość skóry, przyspieszony oddech, wysoka temperatura ciała, nudności, zaburzenia świadomości czy utrata przytomności, nie czekaj! Natychmiast zadzwoń pod numer 112 lub 999.
Jeśli widzisz, że ktoś w Twoim otoczeniu zasłabł – reaguj. Przenieś tę osobę w cień (jeśli to możliwe) i wezwij pogotowie ratunkowe. Szybka reakcja ratuje życie. Artykuł Łódzki NFZ ostrzega: Upały mogą zagrażać życiu! Jak przetrwać bezpiecznie? pochodzi z serwisu INFO Wieluń .
Źródło: INFO Wieluń (info.wielun.pl)